general

Čísla

Číslovky

რიცხვები

Číslovky základní

ძირითადი რიცხვები

nula | ნული nuli
jeden m, jedna f | ერთი erthi
dva m, dvě f | ორი ori
tři | სამი sami
čtyři | ოთხი othchi
pět | ხუთი chuthi
šest | ექვსი ekhvsi
sedm | შვიდი švidi
osm | რვა rva
devět | ცხრა cchra
deset | ათი athi
jedenáct | თერთმეტი therthmet'i
dvanáct | თორმეტი thormet'i
třináct | ცამეტი camet'i
čtrnáct | თოთხმეტი thothchmet'i
patnáct | თხუთმეტი thchuthmet'i
šestnáct | თექვსმეტი thekhvsmet'i
sedmnáct | ჩვიდმეტი čvidmet'i
osmnáct | თვრამეტი thvramet'i
devatenáct | ცხრამეტი cchramet'i
dvacet | ოცი oci
dvacet jedna | ოცდაერთი ocdaerthi
třicet | ოცდაათი ocdaathi
čtyřicet | ორმოცი ormoci
padesát | ორმოცდაათი ormocdaathi
šedesát | სამოცი samoci
sedmdesát | სამოცდაათი samocdaathi
osmdesát | ოთხმოცი othchmoci
devadesát | ოთხმოცდაათი othchmocdaathi
sto | ასი asi
sto dvacet | ას ოცი as oci
dvě stě | ორასი orasi
tisíc | ათასი athasi
dva tisíce | ორი ათასი ori athasi
tisíc pět set osmdesát tři | ათას ხუთას ოთხმოცდასამი athas chuthas othchmocdasami
milion | მილიონი milioni

Číslovky řadové

რიგითი რიცხვები

první, prvý | პირველი p'irveli
druhý | მეორე meore
třetí | მესამე mesame
čtvrtý | მეოთხე meothche
pátý | მეხუთე mechuthe
šestý | მეექვსე meekhvse
sedmý | მეშვიდე mešvide
osmý | მერვე merve
devátý | მეცხრე mecchre
desátý | მეათე meathe
dvacátý | მეოცე meoce
třicátý | ოცდამეათე ocdameathe
stý | მეასე mease

Zlomky

წილადები

půl(ka), polovina | ნახევარი nachevari
jeden a půl | ერთ-ნახევარი erthnachevari
třetina | ერთი მესამედი erthi mesamedi
dvě třetiny | ორი მესამედი ori mesamedi
čtvrtina | ერთი მეოთხედი erthi meothchedi
tři čtvrtiny | სამი მეოთხედი sami meothchedi
pětina | (ერთი) მეხუთედი (erthi) mechuthedi
šestina | (ერთი) მეექვსედი (erthi) meekhvsedi
sedmina | (ერთი) მეშვიდედი (erthi) mešvidedi
osmina | (ერთი) მერვედი (erthi) mervedi
devítina | (ერთი) მეცხრედი (erthi) mecchredi
desetina | (ერთი) მეათედი (erthi) meathedi
setina | (ერთი) მეასედი (erthi) measedi

general

Všeobecné výrazy

Pozdravy a oslovení

მისალმება და მიმართვა

Dobré ráno. | დილა მშვიდობისა! dila mšvidobisa!
Dobrý den. | გამარჯობა! gamardžoba!
Ahoj. | გაუმარჯოს! gaumardžos!
Dobré odpoledne. | შუადღე მშვიდობისა. šuadghe mšvidobisa
Dobrý večer. | საღამო მშვიდობისა! saghamo mšvidobisa!
Dobrou noc. | ღამე მშვიდობისა! ghame mšvidobisa!
Promiňte prosím... | მაპატიეთ... map'at'ieth
S dovolením. | თქვენის ნებართვით. thkhvenis nebarthvith
Čekáte na mne? | მე მელოდებით? me melodebith?
Rád vás vidím. | მოხარული ვარ თქვენი ნახვით mocharuli var thkhveni nachvith
Dlouho jsem tě neviděl. | დიდი ხანია არ მინახიხართ. didi chania ar minachicharth
Jak se máte? | როგორ ‌ხართ/‌ბრძანდებით? rogor charth/‌brdzandebith?
Jak se má vaše rodina? | როგორ არის თქვენი ოჯახი? rogor aris thkhveni odžachi?
Měl jste příjemnou cestu? | როგორ იმგზავრეთ? rogor imgzavreth?
Našel jste to bez problémů? | უპრობლემოდ იპოვეთ? up'roblemod ip'oveth?
Cesta byla bez problémů. | უპრობლემო გზა იყო. up'roblemo gza iq'o
Už jste tady někdy byl? | აქ ოდესმე ყოფილხართ? akh odesme q'ophilcharth?
Mám se dobře. A vy? | მე კარგად ვარ, თქვენ? me k'argad var, thkhven?
Jde to. | ისე რა. ise ra
Nemohu si stěžovat. | არაფერს ვუჩივი. araphers vučivi
Vypadáte dobře. | კარგად გამოიყურებით. k'argad gamoiq'urebith
‌Pane/‌Paní... | ‌ბატონო/‌ქალბატონო... bat'ono/‌khalbat'ono

general

Seznámení

გაცნობა

Mohu znát vaše jméno? | შეიძლება გავიგო თქვენი სახელი? šeidzleba gavigo thkhveni sacheli?
Jak se jmenuješ? | რა გქვია? ra gkhvia?
Jmenuji se... | მე მქვია... me mkhvia
Kdo jste? | ვინ ბრძანდებით? vin brdzandebith?
Kdo je to? | ეს ვინ არის? es vin aris?
Známe se?, My se známe? | მე თქვენ გიცნობთ? me thkhven gicnobth?
Znáte se? | თქვენ იცნობთ ერთმანეთს? thkhven icnobth erthmaneths?
Pamatujete si na mne? | მე გახსოვართ? me gachsovarth?
Už jsme se potkali/‌viděli? | ჩვენ შევხვედრილვართ? čven ševchvedrilvarth?
Bohužel si vás nepamatuji. | სამწუხაროდ, არ მახსოვხართ. samc'ucharod, ar machsovcharth
Dovolte, abych se představil. | ნება მიბოძეთ წარმოგიდგეთ. neba mibodzeth c'armogidgeth
Dovolte, abych vám představil svoji ženu. | ნება მიბოძეთ წარმოგიდგინოთ ჩემი მეუღლე. neba mibodzeth c'armogidginoth čemi meughle
Můžete nás seznámit? | შეიძლება ერთმანეთი გაგვაცნოთ? šeidzleba erthmanethi gagvacnoth?
Seznamte se s... | გაიცანით... gajcanith
To je ‌pan/‌paní X. | ეს ‌ბატონი/‌ქალბატონი X. es bat'oni/‌khalbat'oni iks
To je můj ‌manžel/‌šéf. | ეს არის ჩემი ‌მეუღლე/‌უფროსი es aris čemi meughle/‌uphrosi
To jsou moji kolegové. | ესენი ჩემი კოლეგები არიან. eseni čemi k'olegebi arian
Těší mě, (že vás poznávám). | სასიამოვნოა თქვენი გაცნობა. sasiamovnoa thkhveni gacnoba
Rád jsem vás poznal. | სასიამოვნოა თქვენი გაცნობა. sasiamovnoa thkhveni gacnoba
Potěšení bylo na mé straně. | ძალიან სასიამოვნო იყო. dzalian sasiamovno iq'o

general

Loučení

დამშვიდობება

Na shledanou. | ნახვამდის. nachvamdis
Brzy na shledanou. | შეხვედრამდე. šechvedramde
Ahoj! | კარგად! k'argad!
Měj se! | კარგად იყავი! k'argad iq'avi!
Tak zatím. | აბა, დროებით! aba, droebith!
Zítra na shledanou. | ხვალამდე. chvalamde
Sbohem. | ბედნიერად. bednierad
Pozdravujte je ode mne. | ჩემგან მოკითხვა გადაეცით. čemgan mok'ithchva gadaecith
Promiňte, spěchám. | მაპატიეთ, ვჩქარობ. map'at'ieth, včkharob
Musím (už) jít. | უნდა წავიდე (ეხლა). unda c'avide (echla)
Nemám čas. | დრო არ მაქვს. dro ar makhvs
Uvidíme se zítra na... | შევხვდეთ ხვალ... ševchvdeth chval
Ozvi se mi někdy. | შემომეხმიანე. šemomechmiane
Zavolám ti. | დაგირეკავ. dagirek'av

general

Přání

სურვილი

Na zdraví! (při přípitku) | გაუმარჯოს! gaumardžos!
Na zdraví! (při kýchnutí) | ჯანმრთელობა! džanmrtheloba!
Gratuluji!, Blahopřeji! | გილოცავ! gilocav!
Hodně štěstí! | წარმატებები! c'armat'ebebi!
Užijte si to! | ისიამოვნეთ! isiamovneth!
Dobře se bavte! | კარგად გაერთეთ! k'argad gaertheth!
Šťastnou cestu. | კეთილი მგზავრობა. k'ethili mgzavroba
Dobře dojeď! | კეთილი მგზავრობა. k'ethili mgzavroba
Vraťte se v pořádku! | მშვიდობიანად დაბრუნდით! mšvidobianad dabrundith!
Všechno nejlepší! (k narozeninám) | გისურვებ ყველაფერ საუკეთესოს! gisurveb q'velapher sauk'ethesos!
Upřímnou soustrast. | გითანაგრძნობთ. githanagrdznobth
Veselé Velikonoce! | გილოცავთ აღდგომას! gilocavth aghdgomas!
Veselé Vánoce! | შობას გილოცავთ! šobas gilocavth!
Šťastný nový rok! | ბედნიერი ახალი წელი! bednieri achali c'eli!
To je dobře., To se máte. | კარგია. k'argia
Ať vám to vyjde! | წარმატებებს გისურვებთ. c'armat'ebebs gisurvebth

general

Porozumění

ურთიერთგაგება

Prosím? (nerozuměl jsem) | უკაცრავად, როგორ? uk'acravad, rogor?
Promiňte. Nerozumím. | უკაცრავად, ‌ვერ მივხვდი/‌ვერ გავიგე. uk'acravad, ver mivchvdi/‌ver gavige
Nerozuměl jsem vám dobře. | კარგად ვერ გაგიგეთ. k'argad ver gagigeth
Můžete to zopakovat? | შეგიძლიათ გაიმეოროთ? šegidzliath gajmeoroth?
Co jste říkal? | რა თქვით? ra thkhvith?
To jste mi špatně rozuměl. | თქვენ კარგად ვერ გამიგეთ. thkhven k'argad ver gamigeth
To musí být nějaké nedorozumění. | ეს ალბათ გაუგებრობაა. es albath gaugebrobaa
To se určitě vysvětlí. | ეს აუცილებლად გაირკვევა. es aucileblad gajrk'veva
Můžete mi to vysvětlit? | შეგიძლიათ ეს ამიხსნათ? šegidzliath es amichsnath?
Mluvíte ‌anglicky/‌německy/‌francouzsky/‌španělsky/‌italsky/‌rusky? | ლაპარაკობთ ‌ინგლისურად/‌გერმანულად/‌ფრანგულად/‌ესპანურად/‌იტალიურად/‌რუსულად? lap'arak'obth inglisurad/‌germanulad/‌phrangulad/‌esp'anurad/‌it'aliurad/‌rusulad?
Umím jen trochu německy. | მე მხოლოდ ცოტა გერმანული ვიცი. me mcholod cot'a germanuli vici
Mluvte prosím pomaleji. | გთხოვთ, ცოტა ნელა ილაპარაკეთ. gthchovth, cot'a nela ilap'arak'eth
Co to znamená? | ეს რას ნიშნავს? es ras nišnavs?
Můžete to nějak blíže popsat? | შეგიძლიათ უფრო დეტალურად აღწეროთ? šegidzliath uphro det'alurad aghc'eroth?
Můžete mi to napsat? | შეგიძლიათ ეს დამიწეროთ? šegidzliath es damic'eroth?
Jak se vyslovuje tohle slovo? | როგორ წარმოითქმება ეს სიტყვა? rogor c'armoithkhmeba es sit'q'va?
Rozumíte mi? | გესმით ჩემი? gesmith čemi?
Rozumím., Chápu. | მესმის. mesmis
Pochopil jste to? | მიხვდით? michvdith?
Už je to jasné? | უკვე გასაგებია? uk've gasagebia?
Aha!, Už chápu. | გასაგებია. gasagebia
Promiňte, stále vám nerozumím. | მაპატიეთ, მაინც ვერაფერი გავიგე. map'at'ieth, majnc verapheri gavige
Mohl byste mě opravit, když udělám chybu? | შეგიძლიათ შემისწოროთ, შეცდომის შემთხვევაში? šegidzliath šemisc'oroth, šecdomis šemthchvevaši?

general

Žádosti, příkazy a návrhy

თხოვნა; ბრძანება; რჩევა

Můžete mi pomoci? | შეგიძლიათ დამეხმაროთ? šegidzliath damechmaroth?
Mohl bych (dostat)...? | შეგიძლიათ (მომცეთ)...? šegidzliath (momceth)?
Můžete mi říct...? | შეგიძლიათ მითხრათ...? šegidzliath mithchrath?
Udělal byste pro mě něco? | შეგიძლიათ ჩემთვის რაღაცის გაკეთება? šegidzliath čemthvis raghacis gak'etheba?
Mohl byste mi poradit...? | შეგიძლიათ მირჩიოთ...? šegidzliath mirčioth?
Mohl byste to zařídit? | შეგიძლიათ ეს მოაგვაროთ? šegidzliath es moagvaroth?
Rád bych... | ვისურვებდი... visurvebdi
Chtěl bych vás požádat... | მინდოდა მეთხოვა... mindoda methchova
Bylo by možné...? | შესაძლებელია...? šesadzlebelia?
Rád bych mluvil s... | მინდა ვესაუბრო... minda vesaubro
Chtěl bych si domluvit schůzku. | მინდა შეხვედრაზე მოგელაპარაკოთ. minda šechvedraze mogelap'arak'oth
Mohli bychom se sejít? | შეგვიძლია შევხვდეთ? šegvidzlia ševchvdeth?
Mohl byste chvíli počkat? | შეგიძლიათ დამელოდოთ? šegidzliath damelodoth?
Mohu si to půjčit? | შეიძლება ეს ვითხოვო? šeidzleba es vithchovo?
Mohu se k vám připojit? | შეიძლება შემოგიერთდეთ? šeidzleba šemogierthdeth?
Vyzvednete mě? | მომაკითხავთ?, წამიყვანთ? momak'ithchavth?, c'amiq'vanth?
Podal byste mi...? | თუ შეიძლება... მომაწოდეთ? thu šeidzleba... momac'odeth?
Rád bych věděl, jestli... | მაინტერესებს, თუ... majnt'eresebs, thu
Můžete (mi) to zjistit? | შეგიძლიათ (ეს) გამიგოთ? šegidzliath (es) gamigoth?
Promiňte, potřebuji... | უკაცრავად, მე მჭირდება... uk'acravad, me mč'irdeba
Mohu vám pomoci? | შემიძლია დაგეხმაროთ? šemidzlia dagechmaroth?
Hledám... | მე ვეძებ... me vedzeb
Zavedl byste mě tam? | შეგიძლიათ იქ წამიყვანოთ? šegidzliath ikh c'amiq'vanoth?
Nejlepší bude... | უკეთესი იქნება... uk'ethesi ikhneba
Nechtěl byste...? | ხომ არ ინებებდით...? chom ar inebebdith?
A co takhle...? | და ამის შესახებ...? da amis šesacheb?
Mohli bychom třeba (jít)... | შეგვეძლო... šegvedzlo
Připojíte se k nám? | შემოგვიერთდებით? šemogvierthdebith?
Pokud vám to nevadí. | თუ არ შეწუხდებით. thu ar šec'uchdebith
Nevadí, když...? | საწინააღმდეგო ხომ არ გექნებოდათ რამე, თუკი...? sac'inaaghmdego chom ar gekhnebodath rame, thuk'i?
Souhlasíte? | თანახმა ხართ? thanachma charth?
Zajímá vás to? | თქვენ ეს გაინტერესებთ? thkhven es gajnt'eresebth?
Chcete to vidět? | გინდათ ნახოთ? gindath nachoth?
Mám ho zavolat? | დავურეკო? davurek'o?
Víte to jistě? | დარწმუნებული ხართ? darc'munebuli charth?
Proč ne? | რატომაც არა? rat'omac ara?
Jak si přejete. | როგორც გენებოთ. rogorc geneboth
Budete muset... | თქვენ უნდა... thkhven unda
Počkejte chvíli, prosím. | ცოტა ხანი მოიცადეთ, თუ შეიძლება. cot'a chani moicadeth, thu šeidzleba
Můžete jít dál. | შემობრძანდით. šemobrdzandith
Vstupte!, Dále! | შემობრძანდით! šemobrdzandith!
Pojďte dál! | მობრძანდით! mobrdzandith!
Odložte si. | გაიხადეთ. gajchadeth
Posaďte se. | დაბრძანდით. dabrdzandith
Udělejte si pohodlí. | მოკალათდით. mok'alathdith
Provedu vás. | მიგაცილებთ. migacilebth
Co vám mohu nabídnout? | რა შემოგთავაზოთ? ra šemogthavazoth?
Dáte si něco k pití? | რამეს დალევთ? rames dalevth?
Poslužte si., Nabídněte si. | მიირთვით. miirthvith
Vezmi si (ještě). | ინებეთ., მიირთვით. inebeth, miirthvith
Chcete ještě? | კიდევ გნებავთ? k'idev gnebavth?
Nechte nás o samotě. | მარტო დაგვტოვეთ. mart'o dagvt'oveth
Jděte pryč! | წაბრძანდით! c'abrdzandith!
Ven!, Vypadni! | გაეთრიე! gaethrie!
Zmiz! | დაიკარგე! მოშორდი! dajk'arge! mošordi!

general

Poděkování a spokojenost

მადლობის გადახდა, კმაყოფილება

Díky! | გმადლობთ! gmadlobth!
Děkuji mnohokrát. | დიდი მადლობა. didi madloba
Děkuji za všechno. | გმადლობთ ყველაფრისთვის. gmadlobth q'velaphristhvis
Oceňuji to., Cením si toho. | ვაფასებ. vaphaseb
Není zač. | არაფრის. araphris
Prosím. (na poděkování) | არაფრის. araphris
Rádo se stalo. | მოხარული ვარ. mocharuli var
To je od vás milé. | ეს თქვენგან სასიამოვნოა. es thkhvengan sasiamovnoa
To jste nemusel(i)... (vděk) | არ იყო საჭირო... ar iq'o sač'iro
Předem děkuji. | გმადლობთ წინასწარ. gmadlobth c'inasc'ar
Líbí se nám tady. | ჩვენ მოგვწონს აქ. čven mogvc'ons akh
Velmi se mi tady líbilo. | აქ ძალიან მომეწონა. akh dzalian momec'ona
Doporučíme vás našim známým. | ჩვენს მეგობრებს ვურჩევთ. čvens megobrebs vurčevth
Nejsme příliš spokojeni se (službami)... | ჩვენ უკმაყოფილოები ვართ (მომსახურებით)... čven uk'maq'ophiloebi varth (momsachurebith)
Náš pokoj se nám nelíbí. | ჩვენი ოთახი არ მოგვწონს. čveni othachi ar mogvc'ons
Požadujeme slevu. | ფასდაკლებას ვითხოვთ! phasdak'lebas vithchovth!
Chci zpátky peníze. | ვითხოვ ფულის დაბრუნებას! vithchov phulis dabrunebas!
Budeme si muset stěžovat vedoucímu na... | ჩვენ მოგვიწევს ვიჩივლოთ უფროსთან... čven mogvic'evs vičivloth uphrosthan
Musím si stěžovat. | ვიჩივლებ! vičivleb!
Pokud to nenapravíte, půjdeme jinam. | თუ არ გამოასწორებთ, სხვაგან წავალთ. thu ar gamoasc'orebth, schvagan c'avalth

general

Omluvy, omyly a lítost

ბოდიშის მოხდა, გაუგებრობა, წუხილი

Je mi líto., Mrzí mě to. | ძალიან ვწუხვარ. dzalian vc'uchvar
To je mi (velmi) líto. | ვწუხვარ vc'uchvar
Omlouvám se. | ბოდიში., უკაცრავად. bodiši, uk'acravad
Promiňte. | უკაცრავად., მაპატიეთ. uk'acravad, map'at'ieth
Promiňte, že vás obtěžuji. | ბოდიში შეწუხებისთვის. bodiši šec'uchebisthvis
Zlobíte se na mne? | ჩემზე ბრაზობთ? čemze brazobth?
Omluvte mne na chvíli. | მაპატიეთ ერთი წუთით. map'at'ieth erthi c'uthith
Chci se omluvit (za...). | მინდა ბოდიში მოვიხადო... minda bodiši movichado
Obávám se, že ne. | ვშიშობ, რომ არა. všišob, rom ara
Doufám, že neruším. | ვიმედოვნებ, არ გაცდენთ. vimedovneb, ar gacdenth
Promiňte, že jdu pozdě. | მაპატიეთ დაგვიანებისთვის. map'at'ieth dagvianebisthvis
Promiňte, nerozuměl jsem (dobře). | უკაცრავად, ვერ გავიგე (კარგად). uk'acravad, ver gavige (k'argad)
Promiňte, potřebuji... | მაპატიეთ, მჭირდება... map'at'ieth, mč'irdeba
Nechtěl jsem se vás dotknout. | არ მინდოდა თქვენი წყენინება. ar mindoda thkhveni c'q'enineba
To je (ale) škoda. | სამწუხაროა. samc'ucharoa
To nevadí. | არაუშავს., არაფერია. araušavs, arapheria
Nic se nestalo. | არაფერი არ მომხდარა. arapheri ar momchdara
Bohužel ano/‌ne. | სამწუხაროდ კი/‌არა samc'ucharod k'i/‌ara
Nedělejte si (s tím) starosti. | არ შეწუხდეთ. ar šec'uchdeth
Nedá se nic dělat. | ვერაფერს ვიზამთ. veraphers vizamth
Nemohu již čekat. | მეტს ვერ დავიცდი. met's ver davicdi
Nevím to (jistě). | არ ვიცი (ზუსტად) ar vici (zust'ad)
To musí být omyl. | ეს ალბათ გაუგებრობაა. es albath gaugebrobaa
To musí být omyl. (do telefonu) | ალბათ შეგეშალათ (ნომერი). albath šegešalath (nomeri)
Spletl jsem se. | შემეშალა. šemešala

Jazyky

Úředním jazykem Gruzie je gruzínština. V komunikaci s cizinci se ovšem nejčastěji používá ruština, která je zde vnímána jako jazyk vzdělanců. Mladší generace ovládá ruštinu méně a raději se domlouvá v angličtině.

general

Souhlas

თანხმობა

Ano. | დიახ. diach
Jo. | კი. k'i
Jistě. | რა თქმა უნდა. ra thkhma unda
Samozřejmě. | რა თქმა უნდა. ra thkhma unda
Zajisté. | უეჭველად. ueč'velad
Rád(a). | სიამოვნებით. siamovnebith
Výborně! | დიდებულია! didebulia!
Dobrá. | კარგი! k'argi!
Souhlasím (s vámi). | გეთანხმებით. gethanchmebith
Jsem pro. | მე მომხრე ვარ. me momchre var
Bezpochyby. | ეჭვგარეშე eč'vgareše
Přirozeně. | ბუნებრივია. bunebrivia
Proč ne? | რატომაც არა? rat'omac ara?
Myslím, že ano. | ვფიქრობ, რომ კი. vphikhrob, rom k'i
Doufám, že ano. | ვიმედოვნებ, რომ დიახ. vimedovneb, rom diach
To jsem rád. | მოხარული ვარ. mocharuli var
Máte pravdu. | სწორი ხართ. sc'ori charth
To je pravda. | მართალია. marthalia
Dobrý nápad. | კარგი იდეაა. k'argi ideaa
Klidně. | არანაირი პრობლემა. aranajri p'roblema
Možná. | შესაძლოა. šesadzloa
Snad. | იქნებ. ikhneb
Doufejme. | (ჩვენ) ვიმედოვნებთ. (čven) vimedovnebth
To se mi líbí. | მე ეს მომწონს. me es momc'ons
To neodmítnu. | ამაზე უარს არ ვიტყვი. amaze uars ar vit'q'vi
To by šlo. | ეს მაწყობს. es mac'q'obs
To zní dobře. | კარგად ჟღერს. k'argad žghers

general

Nesouhlas, odmítnutí

უთანხმოება

Ne. | არა. ara
Ne, děkuji. | არა, გმადლობთ. ara, gmadlobth
Určitě ne. | რა თქმა უნდა არა. ra thkhma unda ara
Já ne. | მე არა. me ara
Pro mne ne. | ჩემთვის არა. čemthvis ara
Ani ne., Nijak zvlášť. | არც ისე. arc ise
Ne tak úplně. | ეგრე არა. egre ara
Myslím, že ne. | ვფიქრობ, რომ არა. vphikhrob, rom ara
Nemohu s vámi souhlasit. | არ შემიძლია დაგეთანხმოთ. ar šemidzlia dagethanchmoth
To není pravda. | ეს არ არის მართალი. es ar aris marthali
Vůbec ne. | ნამდვილად არა. namdvilad ara
V žádném případě. | არავითარ შემთხვევაში. aravithar šemthchvevaši
Nikdy! | არასოდეს! arasodes!
Ani zdaleka ne... | არანაირად... aranajrad
Ani v nejmenším. | საერთოდ არა. saerthod ara
Rozhodně ne. | არავითარ შემთხვევაში. aravithar šemthchvevaši
No dovolte! | როგორ გაბედეთ! rogor gabedeth!
Co si to dovolujete?! | რას ბედავთ?! ras bedavth?!
Obávám se, že nemáte pravdu. | ვშიშობ, რომ სცდებით. všišob, rom scdebith
Musíte se mýlit. | თქვენ ცდებით. thkhven cdebith
To musí být omyl. | შეცდომა უნდა იყოს. šecdoma unda iq'os
Bohužel nemohu... | სამწუხაროდ, არ შემიძლია... samc'ucharod, ar šemidzlia
Rád bych, ale... | სიამოვნებით, მაგრამ... siamovnebith, magram
Raději bych ne... | მირჩევნია, რომ არ... mirčevnia, rom ar
Musím odmítnout. | უარი უნდა ვთქვა uari unda vthkhva
Nemohu to přijmout. | მე არ შემიძლია ამის მიღება. me ar šemidzlia amis migheba
Snad příště. | იქნებ შემდგომში. ikhneb šemdgomši

general

Otázky

კითხვები

kdo?

ვინ?

Kdo jste? | ვინ ხართ?, ვინ ბრძანდებით? vin charth?, vin brdzandebith?
Kdo to byl? | ვინ იყო ეს? vin iq'o es?
Kdo je to? | ეს ვინ არის? es vin aris?
Kdo je tam? | ვინ არის იქ? vin aris ikh?
S kým mluvím? | ვის ვესაუბრები? vis vesaubrebi?
Kdo by nám mohl pomoci? | ვის შეუძლია დაგვეხმაროს? vis šeudzlia dagvechmaros?
Na koho se mám obrátit? | ვის მივმართო? vis mivmartho?
Koho hledáte? | ვის ეძებთ? vis edzebth?
S kým chcete mluvit? | ვისთან გნებავთ საუბარი? visthan gnebavth saubari?
Koho mám požádat?, Koho se mám zeptat? | ვის ვთხოვო (დახმარება)?, ვის შევეკითხო? vis vthchovo (dachmareba)?, vis ševek'ithcho?
Od koho to víte? | ვისგან იცით? visgan icith?

co?

რა?

Co se děje? | რა ხდება?, რაშია საქმე? ra chdeba?, rašia sakhme?
Co se stalo? | რა მოხდა? ra mochda?
Co je to? | რა არის ეს? ra aris es?
Co mám dělat? | რა გავაკეთო? ra gavak'etho?
Co budeme (teď) dělat? | რას გავაკეთებთ? ras gavak'ethebth?
Co hledáte? | რას ეძებთ? ras edzebth?
Co si přejete? | რას ინებებთ? ras inebebth?
Co potřebujete? | რა გნებავთ? ra gnebavth?
Co pro vás mohu udělat? | რა შემიძლია გავაკეთო თქვენთვის? ra šemidzlia gavak'etho thkhventhvis?
Co tady děláte? | აქ რას აკეთებთ? akh ras ak'ethebth?
O co jde? | რა ხდება? ra chdeba?

jak?, jaký?

როგორ?, როგორი?

Jak prosím? | რა თქვით? ra thkhvith?
Jak dlouho to potrvá? | რამდენ ხანს მოვუნდებით? ramden chans movundebith?
Za jak dlouho tam budeme? | რამდენ ხანს ვიქნებით აქ? ramden chans vikhnebith akh?
Jak dlouho se zdržíte? | რამდენ ხანს გაჩერდებით? ramden chans gačerdebith?
Jak dlouho už jste tady? | რამდენი ხანია რაც აქ ხართ? ramdeni chania rac akh charth?
Jak se vám to líbilo? | როგორ მოგეწონათ? rogor mogec'onath?
Jak se jmenujete? | რა გქვიათ?, თქვენი სახელი? ra gkhviath?, thkhveni sacheli?
Jak se tam dostanu? | იქ როგორ მივალ? ikh rogor mival?
Jak často tam jezdíte? | რამდენად ხშირად დადიხართ იქ? ramdenad chširad dadicharth ikh?
Nevíte, jak to udělat? | ხომ არ იცით, ეს როგორ გავაკეთო? chom ar icith, es rogor gavak'etho?
Jak to? | ეს როგორ?,რანაირად? es rogor?,ranajrad?
Jaký je směnný kurz? | ვალუტის კურსი როგორია? valut'is k'ursi rogoria?

čí?

ვისი?

Čí je to vina? | ვისი ბრალია? visi bralia?
Čí je to dítě? | ვისია ეს ბავშვი? visia es bavšvi?
Čí je to? | ეს ვისია? es visia?
Nevím, čí to je. | არ ვიცი ვისია. ar vici visia

kde?

სად?

Kde je to? | სად არის ეს? sad aris es?
Kde se sejdeme? | სად შევხვდებით? sad ševchvdebith?
Kde teď jste? | სად ხართ ეხლა? sad charth echla?
Kde můžu zaparkovat? | სად შეიძლება გავაჩერო მანქანა? sad šeidzleba gavačero mankhana?
Kde bydlíte? | სად ცხოვრობთ? sad cchovrobth?
Máte kde spát? | დასაძინებელი ადგილი გაქვთ? dasadzinebeli adgili gakhvth?

odkud?

საიდან?

Odkud jste? | საიდან ხართ? sajdan charth?
Odkud odjíždí autobus do...? | საიდან გადის ავტობუსი ... (თელავში)? sajdan gadis avt'obusi ... (thelavši)?
Odkud to víte? | საიდან იცით? sajdan icith?
Odkud ho znáš? | საიდან იცნობ მას? sajdan icnob mas?

kam?

სად?

Kam jdete? | სად მიდიხართ? sad midicharth?
Kam jede tento autobus? | სად მიდის ეს ავტობუსი? sad midis es avt'obusi?
Kam jsi to dal? | სად დადე ეს? sad dade es?
Kam byste chtěli jít? | სად გინდათ წასვლა? sad gindath c'asvla?

kdy?

როდის?

Kdy se vrátí? | როდის დაბრუნდება? rodis dabrundeba?
Kdy přijeli? | როდის მოვიდნენ? rodis movidnen?
Kdy budete mít čas? | როდის გექნებათ დრო? rodis gekhnebath dro?
Kdy se vám to hodí? | როდის გაწყობთ? rodis gac'q'obth?
Kdy mohu přijít? | როდის შეიძლება მოვიდე? rodis šeidzleba movide?
Kdy zavíráte? | როდის იკეტება? rodis ik'et'eba?
Kdy to bude hotové? | როდის იქნება მზად? rodis ikhneba mzad?
Kdy by měl přijít? | როდის უნდა მოსულიყო? rodis unda mosuliq'o?
Kdy tam mám být? | როდის უნდა ვიყო იქ? rodis unda viq'o ikh?
Kdy jste se narodil(a)? | როდის დაიბადეთ? rodis dajbadeth?

kolik?

რამდენი?

Kolik to stojí? | რა ღირს ეს? ra ghirs es?
Kolik to váží? | რამდენს იწონის? ramdens ic'onis?
Kolik je hodin? | რომელი საათია? romeli saathia?
V kolik hodin? | რომელ საათზე? romel saathze?
Kolik je to odtud zastávek? | აქედან რამდენი გაჩერებაა? akhedan ramdeni gačerebaa?
Kolik je ti let? | რამდენი წლის ხარ? ramdeni c'lis char?
‌Od/‌Do kolika let (věku)? | რომელ წლამდე? romel c'lamde?
O kolik je starší? | რამდენი წლით არის უფროსი? ramdeni c'lith aris uphrosi?
Kolikátého je dnes? | რომელი რიცხვია დღეს? romeli ricchvia dghes?

proč?

რატომ?

Proč jsi to udělal? | ეს რატომ გააკეთე? es rat'om gaak'ethe?
Proč zrovna já? | რატომ მაინცდამაინც მე? rat'om majncdamajnc me?
Proč ne? | რატომაც არა? rat'omac ara?
Nechápu proč. | ვერ ვხვდები რატომ. ver vchvdebi rat'om
Bůhví proč. | ღმერთმა იცის რატომ. ghmerthma icis rat'om
Zajímalo by mě, proč... | მაინტერესებდა, რატომ... majnt'eresebda, rat'om

Gruzie-Georgia-Sakartvelo

Název Gruzie je odvozen z ruštiny. Místní obyvatelstvo však upřednostňuje pořečtěnou verzi Georgia (údajně podle sv. Jiří, patrona země) nebo také původní název země Sakartvelo. Důvodem je averze většinové společnosti vůči čemukoliv ruskému. Protiruské nálady mají své kořeny v minulosti, kdy byla Gruzie více než sto let pod nadvládou Ruska, a v současnosti jsou živeny moskevskou politikou podporující separatistické snahy Jižní Osetie a Abcházie.

Krajina a klima

Krajina Gruzie je velmi rozmanitá. Západ země lemuje teplé černomořské pobřeží, v jehož středu ústí do moře řeka Rioni. Od jejích břehů se táhne Kolchidská nížina, která pozvolna přechází v horské oblasti Velkého Kavkazu na severu a Malého Kavkazu na jihu. Uprostřed Gruzie jsou kavkazská pásma spojena Suramským (Lišským) hřebenem. Podstatná část země (80 %) je tedy hornatá. U hranic s Ruskem se nachází několik pětitisícových vrcholů, z nichž nejvyšší je hora Šchara (5201 m).

Rázu krajiny odpovídají místní klimatické podmínky. V údolích je teplé subtropické podnebí s vysokým podílem srážek, hornaté oblasti jsou sušší. Směrem na východ začíná převládat kontinentální podnebí s velkými denními i ročními výkyvy teplot. Např. v Tbilisi se průměrná teplota v létě pohybuje okolo 25 °C, zatímco v zimě kolem 0 °C.

general

Určování času

Čas

დრო

Budete mít (zítra) čas? | დრო გექნებათ (ხვალ)? dro gekhnebath (chval)?
Kdy se sejdeme? | როდის შევხვდებით? rodis ševchvdebith?
V kolik hodin tam budete? | რომელ საათზე იქნებით? romel saathze ikhnebith?
Budu tam za pár minut. | რამოდენიმე წუთში იქ ვიქნები. ramodenime c'uthši ikh vikhnebi
Kdy se vrátíte? | როდის დაბრუნდებით? rodis dabrundebith?
Hned jsem zpět. | ეხლავე დავბრუნდები. echlave davbrundebi
Odjíždím za dvě hodiny. | ორ საათში მივემგზავრები. or saathši mivemgzavrebi
Odešel před půl hodinou. | ნახევარი საათის წინ წავიდა. nachevari saathis c'in c'avida
Je dost pozdě. | უკვე ძალიან გვიანია. uk've dzalian gviania
Je ještě brzy. | ჯერ კიდევ ადრეა. džer k'idev adrea
Musím to dodělat do pátku. | პარასკევამდე უნდა გავაკეთო. p'arask'evamde unda gavak'etho
Musí to být zaplaceno do čtrnácti dní od... | უნდა გადაიხადოთ თოთხმეტი დღის განმავლობაში (-დან) unda gadajchadoth thothchmet'i dghis ganmavlobaši (dan)
Stihneme to? | მოვასწრებთ? movasc'rebth?
Nestihnu to včas. | ვერ მოვასწრებ. ver movasc'reb
Můžeme to odložit? | შეგიძლიათ სხვა დროს მოხვიდეთ? šegidzliath schva dros mochvideth?
Můžete přijít někdy jindy? | შეგიძლიათ სადმე სხვაგან მოსვლა? šegidzliath sadme schvagan mosvla?
Přijedu zítra ráno. | ხვალ დილით ჩამოვალ. chval dilith čamoval
Pozítří nebudu mít čas. | ზეგ არ მექნება დრო. zeg ar mekhneba dro
Vlak odjíždí zítra ráno. | მატარებელი გადის ხვალ დილით. mat'arebeli gadis chval dilith
Kolik máme času? | რამდენი გვაქვს დრო? ramdeni gvakhvs dro?
Nemáme moc času. | არ გვაქვს ამდენი დრო. ar gvakhvs amdeni dro
Musíme si pospíšit. | უნდა ვიჩქაროთ. unda vičkharoth
Spěchám. | ვჩქარობ. včkharob
Jak dlouho to potrvá? | რამდენ ხანს გაგრძელდება? ramden chans gagrdzeldeba?
Je nejvyšší čas jít. | დროა წავიდეთ. droa c'avideth
Nemusím(e) spěchat. | არ გვეჩქარება. ar gvečkhareba
Máme dost času. | საკმარისი დრო გვაქვს. sak'marisi dro gvakhvs
Kolik je ti let? | რამდენი წლის ხარ? ramdeni c'lis char?

general

Měsíce a roky

თვეები და წლები

rok | წელი c'eli
• kalendářní rok | • კალენდარული წელი k'alendaruli c'eli
• školní rok | • სასწავლო წელი sasc'avlo c'eli
• přestupný rok | • ნაკიანი წელიწადი nak'iani c'elic'adi
letos | ამ წელს am c'els
loni | შარშან šaršan
předloni | შარშანწინ šaršanc'in
před rokem | ერთი წლის წინ erthi c'lis c'in
příští rok | მომავალ წელს momaval c'els
za dva roky | ორ წელში or c'elši
pololetí | ნახევარი წელი nachevari c'eli
čtvrtletí | კვარტალი k'vart'ali
půlrok | ნახევარი წელი nachevari c'eli
desetiletí | ათწლეული athc'leuli
století | ასწლეული asc'leuli
tisíciletí | ათასწლეული athasc'leuli

Roční období

წელიწადის დროები

jaro | გაზაფხული gazaphchuli
léto | ზაფხული zaphchuli
podzim | შემოდგომა šemodgoma
zima | ზამთარი zamthari
v ‌létě/‌zimě | ზაფხულში, ზამთარში zaphchulši, zamtharši
na ‌jaře/‌podzim | გაზაფხულზე, შემოდგომაზე gazaphchulze, šemodgomaze

Měsíce v roce

თვეები

leden | იანვარი ianvari
únor | თებერვალი thebervali
březen | მარტი mart'i
duben | აპრილი ap'rili
květen | მაისი majsi
červen | ივნისი ivnisi
červenec | ივლისი ivlisi
srpen | აგვისტო agvist'o
září | სექტემბერი sekht'emberi
říjen | ოქტომბერი okht'omberi
listopad | ნოემბერი noemberi
prosinec | დეკემბერი dek'emberi

v červenci | ივლისში ivlisši
do února | თებერვლიდან thebervlidan
od listopadu | ნოემბრიდან noembridan
před měsícem | ერთი თვის წინ erthi thvis c'in
za měsíc | ერთი თვის შემდეგ erthi thvis šemdeg
tento měsíc | ამ თვეში am thveši
příští měsíc | შემდეგ თვეში šemdeg thveši
‌začátkem/‌koncem tohoto měsíce | ამ თვის ‌დასაწყისში/‌ბოლოს am thvis dasac'q'isši/‌bolos

Datum

თარიღი

Kolikátého je dnes? | რა რიცხვია დღეს? ra ricchvia dghes?
Je sedmého června. | დღეს შვიდი ივნისია. dghes švidi ivnisia
Včera bylo desátého října. | გუშინ იყო ათი ოქტომბერი. gušin iq'o athi okht'omberi
Přijedeme pátého září. | ხუთ სექტემბერს ჩამოვალთ. chuth sekht'embers čamovalth
Pozítří je osmého. | ზეგ რვა რიცხვია. zeg rva ricchvia
Od šestnáctého prosince budu pryč. | თექვსმეტი დეკემბრიდან აქ არ ვიქნები. thekhvsmet'i dek'embridan akh ar vikhnebi

general

Dny a týdny

დღეები და კვირები

dnes | დღეს dghes
zítra | ხვალ chval
pozítří | ზეგ zeg
popozítří | მაზეგ mazeg
včera | გუშინ gušin
předevčírem | გუშინწინ gušinc'in
denně, každý den | ყოველ დღე q'ovel dghe
jednou ‌denně/‌týdně | ერთხელ ‌დღეში/‌კვირაში erthchel dgheši/‌k'viraši
za tři ‌dny/‌týdny | სამ ‌დღეში/‌კვირაში sam dgheši/‌k'viraši
‌minulý/‌příští týden | ‌გასულ/‌შემდეგ კვირას gasul/‌šemdeg k'viras
v týdnu | კვირის განმავლობაში k'viris ganmavlobaši
o víkendech | შაბათ-კვირას šabathk'viras
pracovní den | სამუშაო დღე samušao dghe
všední den | კვირის დღე k'viris dghe
svátek | დღესასწაული dghesasc'auli

Dny v týdnu

კვირის დღეები

pondělí | ორშაბათი oršabathi
úterý | სამშაბათი samšabathi
středa | ოთხშაბათი othchšabathi
čtvrtek | ხუთშაბათი chuthšabathi
pátek | პარასკევი p'arask'evi
sobota | შაბათი šabathi
neděle | კვირა k'vira
ve ‌středu/‌čtvrtek | ოთხშაბათს, ხუთშაბათს othchšabaths, chuthšabaths

Části dne

დღის ნაწილები

ráno | დილა dila
dopoledne | შუადღემდე šuadghemde
poledne | შუადღე šuadghe
odpoledne | შუადღის შემდეგ šuadghis šemdeg
večer | საღამოს saghamos
noc | ღამე ghame
půlnoc | შუაღამე šuaghame
ráno (kdy) | დილით dilith
v poledne | შუადღეს šuadghes
odpoledne (kdy) | შუადღის შემდეგ šuadghis šemdeg
večer (kdy) | საღამოს saghamos
dnes večer | ამ საღამოს am saghamos
včera večer | გუშინ საღამოს gušin saghamos
v noci | ღამე, საღამოს ghame, saghamos
brzy ráno | დილით ადრე dilith adre
‌o/po půlnoci | შუაღამეს šuaghames
během dne | დღის განმავლობაში dghis ganmavlobaši

general

Hodiny a minuty

საათები და წუთები

Kolik je hodin? | რომელი საათია? romeli saathia?
Je pět hodin. | ხუთი საათია. chuthi saathia
Jsou tři pryč. | სამი საათი დამთავრდა. sami saathi damthavrda
Jsou skoro dvě. | თითქმის ორი საათია. thithkhmis ori saathia
Je půl sedmé. | შვიდის ნახევარია. švidis nachevaria
Je tři čtvrtě na šest. | ექვს აკლია თხუთმეტი წუთი. ekhvs ak'lia thchuthmet'i c'uthi
Je čtvrt na deset. | ათის თხუთმეტი წუთია. athis thchuthmet'i c'uthia
Je za pět sedm. | შვიდს აკლია ხუთი წუთი. švids ak'lia chuthi c'uthi
Je šest deset. | შვიდის ათი წუთია. švidis athi c'uthia
V kolik hodin? | რომელ საათზე? romel saathze?
Ve tři hodiny odpoledne. | დღის სამ საათზე. dghis sam saathze
O půl sedmé. | შვიდის ნახევარია. švidis nachevaria
Jak dlouho ‌poletíme/‌pojedeme? | რამდენ ხანს ‌ვიფრენთ/‌ვიმგზავრებთ? ramden chans viphrenth/‌vimgzavrebth?
Zastavily se mi hodinky. | ჩემი საათი გაჩერდა. čemi saathi gačerda
Máte hodinky? | გაქვთ საათი? gakhvth saathi?
Jdou ty hodiny přesně? | საათი სწორია? saathi sc'oria?
Podle mých hodinek máme ještě pět minut. | ჩემი საათის მიხედვით, კიდევ ხუთი წუთი გვაქვს. čemi saathis michedvith, k'idev chuthi c'uthi gvakhvs

vteřina | წამი c'ami
minuta | წუთი c'uthi
hodina | საათი saathi
čtvrthodina | 15 წუთი thchuthmeti c'uthi
půlhodina | ნახევარი საათი nachevari saathi
tři čtvrtě hodiny | 45 წუთი ormocdachuthi c'uthi

Džvarismus

Právní status církve má v Gruzii pouze pravoslaví, které vyznává více než 80 % obyvatel. V zemi žije také hojná komunita muslimů, která sestává především z Ázerů a Abcházanů. V menšině jsou členové Arménské apoštolské církve a vyznavači judaismu.

V izolovaných horských oblastech severozápadní Gruzie se zachovalo starobylé náboženství zvané džvarismus, označované též jako kavkazské pohanství. Název je odvozen od gruzínského slova džvari, což v překladu znamená kříž. Mezi původní pohanské motivy se během tisíců let začlenily antické a křesťanské prvky.

Džvarský panteon připomíná řecké mýty kombinované s křesťanskými legendami. Nejvýše postavený je Bůh - Ustanovitel řádu, který sedí v nedobytném hradu stojícím na vysoké hoře. Uzamčen za devatero branami do lidského světa téměř nezasahuje. V této roli ho zastupují jeho synové a dcery, mezi něž patří Kristus a předkřesťanští hrdinové Kopala a Iachsar, křesťanští světci (především svatý Jiří) a biblické postavy - archandělé (Michael a Gabriel), Bohorodička a Boží Trojice (chápaná jako jedna osoba). Do božské rodiny patří dokonce historická postava královny Támar a její syn Laša Giorgi.