A

a

en

a tak dále | enzovoort
a (tak) podobně | en soortgelijk(e), en dergelijk(e), en gelijkaardig(e)
a další (lidé), a jiné (věci) | en anderen
a vůbec (všechno) | en in het algemeen
a především | en vooral
a dokonce... | en zelfs...
a proto... | en daarom...
tu a tam | hier en daar
A co teď? | En wat nu?
A co ty/vy? | En wat zeg je/zeggen jullie daarover?
No a?, A co jako/má být? | En?, En wat is het punt?, Nou, en?
A ještě něco! | En nog iets!
A tak jsem odešel. | En dus ging ik weg.
Dvě města, a to/sice New York a Londýn. | Twee steden, met name New York en Londen.
Dvě a dvě jsou čtyři. | Twee plus twee is (gelijk aan) vier.
Psal a psal. | Hij schreef en schreef.
Slíbil mi to, a stejně nepřišel. | Hij beloofde dat hij zou komen, maar hij kwam niet.
Vypadá tak zdravě, a zatím je nemocná. | Zij ziet er gezond uit, maar toch is zij ziek.
Moc nejí, a přesto je tlustý. | Hij eet niet veel en toch is hij dik.
Je pěkná? – A jak! | Is ze mooi? – En hoe!
A jo! (chápu) | Oh ja!, Ach, zo!
A je to! (hotovo) | Klaar!

aby

(za účelem) om + te + inf., zodat

Abych řekl pravdu... | Om de waarheid te zeggen..., Om eerlijk te zijn...
Chcete, abych mu zavolal? | Wilt u dat ik hem bel?
Potřebuji, abys přišel. | Ik wil graag dat je komt., Ik heb je hier nodig.
Odjela tam, aby se naučila anglicky. | Ze ging daar heen om Engels te leren.
Zopakoval jsem to, aby to pochopila. | Ik heb het herhaald zodat ze het begrijpt.
Máš dost peněz, abys to mohl koupit? | Heb je genoeg geld om het te kopen?
A aby to bylo ještě složitější... | En om het nog moeilijker te maken...
Dohlédni, aby... | Zorg ervoor dat...
Místo aby přišel sám, poslal svého bratra. | In plaats van zelf komen, stuurde hij zijn broer.
Takže aby bylo jasno... | Laten we dit ophelderen...
Radím ti, abys to nedělal. | Ik raad je aan/adviseer je om het niet te doen.
Připomeň mu to, aby na to nezapomněl. | Herinner hem daaraan, zodat hij het niet vergeet.
Utekl ze země, aby ho nezajali. | Hij heeft het land gevlucht om arrestatie te vermijden.
Mám strach, aby to neztratil. | Ik ben bang dat hij het zal verliezen.
Řekl jsem to, aby nebyla smutná. | Ik zei dat zodat ze niet verdrietig zou zijn.
A abychom nezapomněli... | En opdat wij niet vergeten...
aby ne... (se slovesem) | om... niet...
Aby ne! (jistě) | Ja, zeker!
takový aby... | zo... dat...

♦
(kéž) nu maar, (doufejme) hopelijk

Už aby byl pátek! | Was het (alvast) maar vrijdag!
Už aby tu byli. | Ik kan niet wachten tot ze er zijn., Waren ze maar al hier!
Už aby to přestalo/skončilo! | Ik wou dat het al voorbij was., Was het maar al voorbij!
Už aby začali... (je nejvyšší čas) | Het is de hoogste tijd dat ze beginnen...
Jen abys neztratil ty peníze. | Pas op/kijk uit dat je het geld niet verliest.
Jenom aby! | Laten wij hopen..., Hopelijk...
Ne abys to všem říkal! | Maar tegen niemand vertellen!
Aby se mu tak něco stalo! | Laten wij hopen dat hem niks zal overkomen!

ačkoli

hoewel

Ačkoli vím, že to nepotřebuješ... | Hoewel ik weet dat je het niet nodig hebt...
Šel tam, ačkoli nebyl zván. | Hij ging daar naartoe ondanks het feit dat hij niet uitgenodigd was.
Ačkoli, proč ne? | Eigenlijk waarom niet?

adresa

adres t

Dejte mi svoji adresu. | Geef me je adres.
Jakou máte e-mailovou adresu? | Wat is je e-mailadres?
Pošlete to na tuto adresu. | Stuurt u het naar dit adres.
Na této adrese už nebydlí. | Hij woont niet meer op dit adres.
Informace najdete na této adrese. | U kunt de informatie vinden op het volgende adres.
urážky na adresu ministra... | de beledigingen aan het adres van de minister...
přen. To jste na špatné adrese. (na nesprávném místě) | U bent aan het verkeerde adres.
napsat na obálku/dopis adresu | adresseren
přechodná/stálá/zpáteční adresa | tijdelijk/permanent/retour adres
adresa trvalého bydliště | vast adres
firemní adresa | zakelijk adres
adresa poštovní přihrádky (PO Box) | postbusnummer t

akorát

precies

Jdeš akorát, právě jsme začali. | Jij bent precies op tijd, wij zijn net begonnen.
Ty kalhoty jsou mi akorát. | Deze broek past me precies.
Přijel akorát, když jsem odjížděl. | Hij arriveerde toen ik wegging.
Trefil se akorát doprostřed. | Hij sloeg precies in het midden.
Akorát odcházíme. | We staan op het punt om te vertrekken.
Přišla akorát ona. | Alleen zij is gekomen., Ze is de enige die is gekomen.
Akorát doufám, že... | Ik hoop alleen maar dat...
To je pěkný, akorát že si to nemůžeme dovolit. | Wij vinden het mooi, maar wij kunnen het ons niet veroorloven.
akorát, že... (omezení, jenže) | alleen dat...
..., akorát že ten tady teď není. | ... behalve/alleen dat hij is er niet
Já mám tak akorát čas! | Als ik genoeg tijd had voor dat!
Mám tě tak akorát dost! | Ik heb genoeg van jou!

ale

maar, echter

Byla tu, ale neviděla mě. | Ze was hier, maar ze heeft mij niet gezien.
Ale na druhou stranu... | Maar aan andere kant..., Maar anderzijds...
Ne já, ale tys to udělal! | Jij deed het, niet ik!
Jít tam kvůli tomu ale nechci. | Om die reden wil ik er/daar niet naartoe., Daarom wil ik er/daar niet naartoe.
Pršelo, ale přece jsme šli na výlet. | Het regende, maar ondanks dat/toch, gingen wij op een reis.
Je to smutné, ale je to tak. | Het is triest, maar waar.
Ale jdi! (nevěřícně) | Alstublieft zeg!
Ale, ale! (podívejme se) | Nou, nou!
To je ale auto! | Wat een auto!
To je ale týpek! (zvláštní ap.) | Hij is nogal een type!
Ty ale vypadáš! | Wat zie je er (vreselijk) uit!
Ale ne! (samozřejmě ne) | Absoluut niet!, In geen geval!
Ale ne! (zklamání ap.) | Oh nee!
Ale ano! (samozřejmě) | Maar natuurlijk wel!
nejen..., ale i | niet alleen..., maar ook
Neexistují žádná ale. (výmluvy ap.) | Er is geen maar.

anebo

of

anebo jinak... | of anders...
teď, anebo nikdy | nu of nooit
buď ... anebo | of... of, ofwel... of, hetzij... of
Buď půjde ona, anebo já. | Of zij gaat, of ik.
Dám si kávu anebo čaj. | Ik zal koffie of thee drinken., Ik neem koffie of thee.
Dejte mi kilo, anebo raději dvě. | Één kilo, of liever/doe maar twee alstublieft.

ani

noch

ani... ani | noch... noch, ... noch...
ani ty ani já | (noch) jij noch ik
ani v nejmenším | geen greintje, niet in het minst, niet het minst, geen jota
ani trochu/trošku | geen greintje, niet in het minst, niet het minst
ani ne (nijak zvlášť) | niet echt
ani jeden | geen één, geen enkel(e)
ani jednou | niet één keer
Nejí ani nepije. | Hij eet noch drinkt.
Ani se nerozloučila! | Ze heeft niet eens afscheid genomen.
Ani nenapsal, ani nezavolal. | Hij schreef noch belde.
Ani mě nenapadne!, Ani nápad! | Geen sprake van!, Nooit in (iemands) leven!
Ani za nic! | Geen sprake van!
Ani se neptej! | Niet vragen, dat wil je niet weten!
Ani o tom nemluv! | Zeg maar niks!
Ať tě to ani nenapadne! | Vergeet 't maar!
Nemá ani tušení. | Ik heb geen flauw idee.
Nemám ani korunu. | Ik heb geen cent meer.
Máš strach? – Ani ne. | Ben je bang?, Niet echt.
Je chytrá? – Ani ne. | Is ze slim?, Niet bijzonder/echt.
Je pryč ani ne hodinu. | Hij is minder dan een uur weggeweest.
Přišel? – Ani nevím. | Is hij gekomen?, Eigenlijk weet ik het niet.
Ani bych neřekl/se nedivil. | Ik zou dat niet zeggen./Het zou me niet verbazen.
Nebyl jsem tam, ani nepamatuju. | Ik ben daar in geen jaren geweest.
Nebyla to ani tak diskuse, jako monolog. | Dat was geen discussie, dat was meer een monoloog.
ani za mák, ani co by se za nehet vešlo | geen greintje, niet in het minst, niet het minst, geen jota

aniž

zonder + te + inf.

Vstoupila, aniž (by) pozdravila. | Ze kwam binnen zonder iets te zeggen.
Udělal to, aniž by se mě zeptal. | Hij deed het zonder mijn toestemming te vragen.
Šel tam, aniž byl pozván. | Hij ging daar naartoe zonder dat hij uitgenodigd was.
Aniž bych chtěl být hrubý... | Ik wil niet onbeleefd zijn...
Aniž bych to schvaloval... | Hoewel ik het niet goedkeur...

ano

ja

Ano? (souhlasíš?) | Ja?, Ben je het met mij eens?
Ano? (opravdu) | Ja?, Echt?
Ano? (do telefonu) | Met...
Myslím, že ano. | Ik denk van/het wel.
Přijdeš? – Ano. | Kom je?/Zal je komen? – Ja.
Udělal jsi to? – Ano. | Heb je het gedaan/gemaakt? – Ja!
Čaj? – Ano, děkuji. | Thee? – Ja alstublieft/graag/lekker.
Ano i ne. | Ja en nee.
Ano, tak to uděláme. (tímto způsobem) | Ja, zo zullen wij dat doen/maken.
(Ale) ano, tak to uděláme. (neochotný souhlas) | Goed, wij zullen het zo doen/maken.
Pusť mě tam, ano! (žádost) | Laat me daar heen gaan, alstublieft.
Přijedu až za týden, ano? | Ik zal pas over één week komen, goed?
Ach ano, zapomněl jsem vám to říct. | Oh ja, ik ben het u vergeten te vertellen.
test ano/ne | ja of nee test

asi

(přibližně) ongeveer, circa

asi před týdnem | ongeveer een week geleden
asi dva metry | ongeveer twee meter, een meter of twee, min of meer twee meter
asi tak ve tři | om ongeveer drie (uur), om een uur of drie

♦
(pravděpodobně) waarschijnlijk

Asi už nepřijde. | Waarschijnlijk komt hij niet meer., Waarschijnlijk zal hij niet meer komen.
Asi umřel. | Waarschijnlijk is hij gestorven.
Asi si myslíte, že... | Waarschijnlijk denken jullie dat...
Asi jsem zabloudil. | Ik denk dat ik verdwaald ben., Waarschijnlijk ben ik verdwaald.
Asi bude pršet. | Ik denk dat het zal regenen.
Je doma? – Asi ano. | Is hij thuis? – Dat denk ik wel.
Asi ne. | Ik denk het niet., Waarschijnlijk niet.

aspoň, alespoň

tenminste, minstens

Měl bys to alespoň zkusit. | Je moet het op zijn minst/ten minste/minstens proberen.
Aspoň jsi mi mohl zavolat. | Je zou me op zijn minst/ten minste/minstens moeten bellen.
Volal jsem alespoň dvacetkrát. | Ik belde minstens/ten minste twintig keer.
Potřebuje aspoň 45 hlasů. | Hij heeft ten minste/minstens 45 stemmen nodig.
Je to ošklivé, aspoň mně se to nelíbí. | Het is lelijk, ten minste ik vind dat lelijk.
Maso by se mělo vařit aspoň hodinu. | Vlees moet minstens een uur gekookt worden.
Aspoň že tak/to. | Nou dat is in ieder geval iets.

ať

(aby) om + te + inf., zodat, dat

Řekni mu, ať počká/přestane. | Zeg hem te wachten/stoppen.
Pospěš, ať to nezmeškáš. | Schiet op, zodat je het niet zal/zult missen.
Zavolej jim, ať nečekají. | Bel ze dat ze niet hoeven te wachten.
Hlavně ať... | vooral..., allereerst...
Ať se snažila, jak chtěla... | Hoezeer ze ook probeerde...
Ať je to kdekoliv, najdu to. | Waar het ook is, zal ik het vinden.
Ať se stane cokoli... | Wat er ook gebeurt...
Ať to stojí, co to stojí. | Voor elke prijs.
Ať se na to díváš jakkoli. | Hoe je het ook bekijkt.
Ať se ti to líbí nebo ne... | Of je het leuk vindt of niet...
ať tak či onak | op één of andere manier/wijze
ať chceš nebo nechceš | of je het leuk vindt of niet

♦
(nechť)

Ať jde/mi zavolá! | Laat hem gaan!/Hij moet me bellen!
Jen ať si brečí! | Laat haar/hem huilen!
Ať nepřijdete pozdě! | Niet te laat komen!
Dej pozor, ať to neztratíš. | Pas op dat je het niet verliest/kwijtraakt.
Ať se mi o něj dobře postaráš. | Zorg goed voor hem.
Ať se to neopakuje! | Laat het niet weer gebeuren!
Ať tě to ani nenapadne! | Vergeet 't maar!
Ať už tě tu nevidím! | Ik wil je hier niet meer zien!
Ať žije král! | Lang leve de koning!
Ať žijí! | Lang zullen ze leven!
Ať se vám tu líbí. | Prettige vakantie., Geniet van uw verblijf.
Ať se propadnu, jestli... | Laat de duivel me halen als...

až

(po jistý bod) tot

až až (víc než dost) | meer dan genoeg
až až (příliš) | te veel, veel te veel
až do/k/po | tot, tot aan
až po okraj | tot de rand
až do(po)sud | tot nu toe
až na koho/co | met uitzondering van iem./iets, behalve iem./iets
až na to, že... | alleen dat...
všichni, až na tebe | iedereen behalve jij
Řídil jsem až do... | Ik reed de hele weg tot...
Přečtěte si strany 5 až 10. | Lees bladzijden 5 tot 10 alstublieft.
Jsem promočený až na kůži. | Ik ben zeiknat.
Je chytrý až moc. | Hij is veel te slim.
Je až příliš štědrý. | Hij is te royaal.
Mohlo by jich být až 2000. (zdůraznění vysokého počtu) | Ze kunnen tot 2000 oplopen.
Až dosud se nic nestalo. | Tot nu toe is er niks gebeurd.
Mám toho až po krk! | Ik ben het zat.
Je až po krk v dluzích. | Hij zit tot aan zijn nek/over zijn oren in de schulden.
Mám práce až nad hlavu. | Ik zit tot over m'n oren in het werk.
Času máme ažaž. | Wij hebben tijd genoeg., Wij hebben tijd zat.
Mám toho ažaž. | Ik heb er genoeg van., Ik ben het zat.

♦
(když) wanneer, als

Až se vrátí, zavolej. | Bel me alstublieft als hij terugkomt.
Počkám, až přijde. | Ik zal wachten tot hij komt.
Křičel, až ochraptěl. | Hij schreeuwde tot hij er hees van was.
Mrzne, až praští. | Het is ijskoud.

♦
(ne dříve) pas

až když... | alleen als...
až za hodinu/měsíc | pas over één uur/één maand
Dorazil jsem až včera. | Ik ben pas gisteren aangekomen.
Dostal jsem to až dnes. | Ik heb het pas vandaag gekregen.
Přijede až zítra. | Hij komt pas morgen.
Výsledky budou až v pátek. | De uitslag zal pas op vrijdag binnenkomen.
Tyto domy se začaly stavět až v... | Men begon deze huizen pas te bouwen in...
Až teď si uvědomuji, že... | Nu besef ik het pas...
Až tak pozdě? | Zo laat?
Je až drzá. | Haar gedrag grenst aan onbeschaamdheid/brutaliteit.
Je zvědavý, až vlezlý. | Hij is nieuwsgierig zelfs opdringerig/bemoeiziek.
Byl tak bledý, až jsem si myslel, že... | Hij was zo bleek dat ik dacht dat...

B

balík

pak t, (poštovní) pakket t

spěšný/letecký/doporučený balík | speciaal/luchtpost/aangetekend pakket
Máš tu balík. | Er is een pakje voor je gekomen.
Vykouří balíček cigaret denně. | Hij rookt een pakje sigaretten per dag.
Vydělal balík peněz. | Hij heeft een klein fortuin verdiend.
Bude to stát balík. | Dat gaat een fortuin kosten.
Je v balíku. | Hij zwemt in het geld., Hij is stinkend rijk.
Vypláznou (za to) balík. (zbytečně moc) | Ze zullen er diep voor in de buidel moeten tasten.
venkovský balík | boer m, lomperik m

balit

verpakken iets, (in)pakken iets, (svádět) versieren

Zboží se balí do... | De goederen zijn verpakt in...
Balím se/si kufry. | Ik pak mijn spullen/mijn koffers.
Balí si cigarety sám. | Hij draait zelf sigaretten.
Balila tam jednoho kluka. | Ze heeft een jongen versierd., Ze legde het met een jongen aan.
V kolik to balíš? (končíš práci) | Hoe laat ben je vrij?, Hoe laat ben je klaar met werken?
Já to balím. (končím) | Ik ben daarmee klaar.

barva

kleur f/m, (hmota) verf f/m

Jakou to má barvu? | Wat voor kleur is het?
Jaká je tvá oblíbená barva? | Wat is je lievelingskleur?
Máte to v jiné barvě? | Heeft u het ook in een andere kleur?
Listy na podzim mění barvu. | In de herfst verkleuren de bladeren.
Barva na vlasy vydrží 20 umytí. | Deze haarverf houdt tot 20 keer wassen/wasbeurten.
bez ohledu na barvu jejich pleti | ongeacht de huidskleur
zdravá barva (kůže ap.) | een gezonde kleur
hrát všemi barvami | in alle kleuren van de regenboog
přen. přiznat barvu před kým (přiznat se) | kleur bekennen

bát se

bang zijn voor/van iem./iets, vrezen iem./iets

Bojím se, že má pravdu. | Ik ben bang/Ik vrees me dat hij gelijk heeft.
Neboj se! (neměj strach) | Wees niet bang!, Niet bang zijn!
Neboj se! (bez obav) | Wees niet bang!, Niet bang zijn!
Bál jsem se o tebe. | Ik was bezorgd om je., Ik was ongerust over je., Ik maakte me zorgen over jou.
Neboj se mě! | Wees niet bang voor me!
Není se čeho bát. | Er is niets om bang voor te zijn.
Čeho se bojíš? | Waar ben je bang voor/van?
Nebojte se zeptat. | Wees niet bang om vragen te stellen.
Nebojím se tě. | Ik ben niet bang van jou.
Bála se psů. | Ze was bang van honden.
Bojí se, že to ztratím. | Hij is bang dat ik het kwijt raak.
Bál se vrátit. | Hij was bang om terug te komen.
Hrozně se bojí pavouků. | Ze is vreselijk bang voor spinnen.
Kdo se bojí, nesmí do lesa. | Als je ergens niet tegen kunt, blijf er dan bij uit de buurt.

bavit

amuseren iem. met iets, vermaken iem. met iets, leuk zijn voor iem.

Bavil nás svými příběhy. | Hij vermaakte ons met zijn verhalen.
Co tě baví dělat? | Wat vind je leuk om te doen?
Baví mě čtení. | Ik vind het leuk om te lezen., Ik hou van lezen.
Moc mě to baví. | Ik hou van..., Ik vind het ontzettend leuk.
(Ne)baví mě to. | Ik vind dat leuk., Ik vind dat niet leuk., Ik vind er niks aan.
Už mě to nebaví. | Dat vind ik niet meer leuk.
Přestává mě to bavit. | Langzaam aan begin ik er moe van te worden.
Jak je to může bavit? | Hoe kunnen ze daar van genieten?
Po nějaké době vás to přestane bavit. | Na enige tijd wordt het een beetje saai.
Jeho vtípky už všechny přestávají bavit. | Zijn grappen zijn niet meer grappig.

bavit - leuk vinden

Pro překlad českého slovesa bavit ve smyslu užívat si nějakou činnost použijeme vazbu leuk vinden.

Věc, činnost či osoba na rozdíl od češtiny ve větě nebude podmětem, ale přímým předmětem.

Slovo leuk umístíme za přímý předmět, kterým je infinitiv činnosti.

V případě záporné věty vložíme před slovo leuk zápor niet.

Ik vind hardlopen leuk. = Baví mě běhání.

Hij vindt het niet meer leuk. = Už ho to nebaví.

bavit se

zich amuseren, (mluvit) praten

Dobře se bavte! | Veel plezier!, Geniet ervan!
Bavíš se dobře? | Heb je plezier?
Dobře jsme se bavili. | Wij hadden plezier., Wij genoten van.
Bavili jsme se o tobě. | We hebben over je gepraat.
Přestaňte se bavit! | Hou op/Stop met praten!
O tom se (teď) nebudeme bavit. | Laten we er nu niet over praten.
Nebavíme se spolu. | We praten niet met elkaar.
Vůbec se s ním nebav! | Praat niet met hem!
bavit se na čí účet | Plezier hebben ten koste van iemand anders.

běhat

rennen, (rekreačně) hardlopen, joggen

Každé ráno chodím běhat. | Ik ga elke ochtend hardlopen.
Nerad běhám po nákupech/úřadech. | Ik vind het niet leuk om van winkel naar winkel te gaan/alle instanties af te lopen.
Běhá mi z toho mráz po zádech. | Als ik er aan denk, lopen de rillingen over mijn rug.
Běhá mi mráz po zádech při pomyšlení/když si pomyslím... | De rillingen lopen over mijn rug als ik er aan denk.
Už to běhá (v pohodě). (funguje) | Het werkt al.
hovor. běhat za ženskýma | achter de vrouwen aanzitten
Mám nějaké běhání po úřadech. | Ik heb een paar zaken te regelen/dingen te doen.
Nesnáším běhání po doktorech. | Ik heb er een hekel aan om naar de dokter te gaan., Ik heb een hekel aan doktersbezoeken.

během

tijdens, (v době) gedurende, (před vypršením) binnen

Během dne ti několikrát volal. | Hij heeft jou een paar keer gebeld.
Budu tam během hodiny. | Ik zal daar binnen een uur zijn.
Sejdeme se během oběda. | We zullen elkaar rond lunchtijd ontmoeten.
Během toho, co jsem spal... | Terwijl ik lag te slapen..., Terwijl ik sliep...
Tohle lepidlo ztvrdne během minuty. | De lijm bindt binnen enkele minuten.
Během noci připadl další sníh. | Tijdens de nacht viel er meer sneeuw.
Během celých devadesátých let... | Gedurende de negentiger jaren/de jaren negentig...
Během celé porady nic neřekl. | Tijdens de hele vergadering heeft hij niets gezegd.
během toho (mezitím ap.) | ondertussen, intussen
během toho (někdy v té době) | in tussentijd

bez, beze

zonder, -loos

Udělal to bez váhání. | Hij deed het zonder aarzeling.
Bez ohledu na... | Ongeacht..., Zonder rekening te houden met...
Mluvil bez přestání. | Hij bleef maar praten.
Bez ustání si stěžuje. | Ze blijft maar klagen., Ze klaagt altijd.
Je to bez chuti. (pokrm) | Het is smaakloos.
Bez komentáře. (komentář je nadbytečný) | Commentaar is overbodig.
Bez komentáře. (odmítnutí vyjádřit se) | Geen commentaar.
A bez odmlouvání! | Geen discussie!
Bloudili jsme bez cíle. | We dwaalden doelloos., We liepen doelloos rond.
Ležel tam bez hnutí. | Hij lag daar roerloos.
Prošla bez povšimnutí. | Ze liep ongemerkt langs.
Nechal to bez povšimnutí. | Hij heeft er geen aandacht aan het besteed.
To je bez debat(y). | Zonder twijfel., Ongetwijfeld.
Je to beze sporu nejlepší... | Zonder twijfel is het de beste/het best..., Ongetwijfeld is het de beste/het best...
Bez pochyby ti to řekl. | Zonder twijfel/Ongetwijfeld heeft hij dit tegen jou gezegd.
Bez legrace! (vážná věc) | Geen grapjes!
(Buď) Bez obav. (žádný strach) | Geen zorgen.
Prosil bych kávu bez kofeinu. | Cafeïnevrije koffie alstublieft.
Pět bez tří se rovná... | Vijf min drie is/maakt/is gelijk aan...
Je bez práce. (nezaměstnaný) | Hij is werkloos.
Zůstali bez otce/matky. | Ze bleven zonder vader/moeder achter.
Jsou bez domova/střechy nad hlavou. | Ze zijn dakloos.
Byla nahoře bez. | Ze was topless.
Chodí bez podprsenky. | Ze loopt zonder beha/bh.
Odjel beze slova. | Hij vertrok zonder een woord te zeggen., Zonder een woord te zeggen ging hij weg.
Bez práce nejsou koláče. | Wie niet werkt, zal niet eten., Handen in de schoot, geeft geen brood.
Jsem bez peněz/koruny. | Ik heb geen geld., Ik ben blut.
Řekl jsem mu bez obalu, že... | Ik vertelde hem onomwonden/ronduit dat...
Ale beze všeho! | Natuurlijk wel!
Byl jsem bez sebe zlostí. | Ik was buiten mezelf van woede.
být bez sebe radostí | dronken zijn van geluk
bez mrknutí oka | zonder met (iemands) ogen te knipperen
bez pardonu | zonder pardon
bez poplatku | kosteloos, zonder kosten, gratis
bez poplatku (dálnice ap.) | tolvrij

běžet

rennen, hollen, (jít) gaan

Běžel jako o život. | Hij rende voor zijn leven.
Běž pryč! | Ga weg!
Běž do háje/prdele! | Rot op!
Běžte pro pomoc. | Ga hulp halen!
Běž se na to podívat. | Ga ernaar kijken.
Běžte dál! (dovnitř) | Kom binnen alstublieft!
Musím už běžet. | Ik moet gaan.
Běžela na autobus. | Ze rende om de bus te halen.
Závod se běží za každého počasí. | De wedstrijd vindt plaats ongeacht het weer.
Čas běží. (není ho nazbyt) | De tijd vliegt.
Jak běží čas... | In de loop van de tijd...
Jak léta běží... | De jaren verstrijken en...
Lhůta běží od 1. dubna. | De tijd loopt vanaf 1. april.
Film poběží v kinech od... | De film is... in de bioscoop te zien., De film speelt... in de bioscoop.
Oč běží? | Wat is er?, Wat is er aan de hand?
Oč běží? (co se děje) | Wat is er?, Wat is er aan de hand?
Motor běží na volnoběh. | De motor draait stationair.
Už běžím! | Ik kom zo!

běžně

gewoonlijk

Běžně se stává, že... | Het komt voor dat...
Místa, kam člověk běžně nechodí... | Plaatsen die men normaal niet bezoekt...
Nejběžněji užívané fráze jsou... | De meest gebruikte zinnen zijn...
To se tady děje běžně. | Dat is hier normaal.
Tato nemoc se běžně léčí... | Deze aandoening wordt gewoonlijk behandeld met...
běžně dostupný | algemeen verkrijgbaar

běžný

gewoon, gebruikelijk, gangbaar

Je to běžná věc. | Dat is een banale kwestie.
Toto je zcela běžná chyba. | Dat is een banale fout.
Je to běžný postup. | Dit is de standaard procedure.
Nejběžnější příčina... | Dit is de meest voorkomende oorzaak...
Tyto případy jsou běžnější. | Deze gevallen komen vaker voor.
Násilí je tam zcela běžnou věcí. | Geweld is aan de orde van de dag.
svým běžným způsobem | op de vertrouwde manier
ekon. běžná cena/sazba/mzda | de normale prijs/tarief/loon
ekon. běžný účet | lopende rekening
cena za běžný metr | prijs per meter

bílý

wit, (rasa) blank

Jím jenom bílé maso. | Ik eet alleen wit vlees.
Byla bílá jak stěna. | Ze was spierwit.
Byl celý v bílém. | Hij was helemaal in het wit gekleed.
Má pleť bílou jako sníh. | Ze heeft een sneeuwwitte huid.
Vyvěsili bílou vlajku. (kapitulovali) | Ze hebben de witte vlag buitengehangen.
Máme to černé na bílém. | We hebben het zwart op wit.
Bílý dům zprávu dementoval. | Het Witte Huis heeft het bericht ontkend.
obchod s bílým masem (s prostitucí) | vrouwenhandel m
bílý obličej | een bleek gezicht
bílá rasa | het witte ras
bílý jogurt | natuurlijke yoghurt
bílé pečivo | wit brood
bílý kůň (nastrčený člověk) | stroman m
bílé límečky (úředníci) | de witte kragen
za bílého dne | op klaarlichte dag
do bílého rána | tot in de vroege morgen
bílá vrána | een witte raaf
bílá místa na mapě | terra incognita
princ/rytíř na bílém koni (ideál) | de ridder op het witte paard

bít

slaan

Nebij ji. | Sla haar niet.
Rodiče ho často bili. | Hij werd vaak geslagen door zijn ouders.
Srdce mu vzrušeně bilo. | Zijn hart klopte opgewonden.
Hodiny bijí půlnoc. | De klok slaat middernacht.
Ty barvy se bijí. | De kleuren vloeken.
Bijí na poplach. (jsou znepokojeni) | Ze slaan alarm.
Bil se jako lev. | Hij vocht als een leeuw.
To bije do očí. (nápadností) | Het valt op.
bít se do hlavy (litovat) | bitter betreuren
do očí bijící | opvallend

blázen

gek m, dwaas m, zot m

Je to naprostý blázen. | Hij is helemaal gek.
Nebuď blázen. | Doe niet zo gek.
Byl by blázen, kdyby tam znovu chodil. | Hij zou wel gek zijn als hij er nog een keer heen zou gaan.
Připadám si jako úplný blázen. | Ik voel me een totale idioot.
To jsem blázen! | Ben ik nou gek!
Bolí to jako blázen. | Het doet enorm veel zeer.
Je do ní blázen. | Hij is gek op haar.
být blázen do čeho | gek zijn
hovor. jako blázen | als een gek
dělat si z koho blázny (zesměšňovat) | iemand voor schut zetten
dělat ze sebe blázna | de dwaas uithangen

blbě

slecht, (cítit se) onwel

Je mi blbě. | Ik voel me niet lekker.
Máš to úplně blbě. | Je zit er helemaal naast.
Blbě jsi odbočil. | Je hebt de verkeerde afslag genomen.
Udělal to úplně blbě. | Hij heeft het helemaal verpest.
Neptej se tak blbě! | Stop met domme vragen te stellen!
Cítím se blbě, že jsem jí to řekl. | Ik voel me schuldig dat ik het haar verteld heb.
Vypadá to blbě. (vyhlídky ap.) | Het ziet er slecht uit.
dopadnout blbě (nevyjít ap.) | slecht aan z'n eind komen
Blbě to dopadlo. | Het is slecht geëindigd.

blbnout

(bláznit) gek worden

Co blbneš? | Ben je gek geworden?
Co blbne? | Is hij gek geworden?
Myslím, že už úplně blbnu. | Ik denk dat ik helemaal gek word.

♦
(dělat hlouposti) gek doen

Neblbni! (nech toho) | Laat je niet gek maken!
Neblbni! (nedělej hlouposti) | Laat je niet gek maken!
Možná blbnu, ale... | Misschien ben ik gek, maar...
Televize nějak blbne. | De TV doet gek.
Blbne mi auto. | Mijn auto doet gek.
Přestaň blbnout. | Stop met gek te doen.
Neblbni mi hlavu! | Hou me niet voor de gek.

blbost

blunder m, stommiteit f, (pitomost) onzin m

Blbost! | Onzin!
Neudělej nějakou blbost. | Doe niets stoms.
Udělal jsem blbost. (chybu) | Ik heb iets doms gedaan.
Jeho nový film je naprostá blbost. | Zijn nieuwe film is een totale flop.
Co je to za blbost? | Wat is dit voor onzin?
Nekecej blbosti! | Klets geen onzin!
Nevykládej mi takový blbosti. | Vertel me geen onzin.
Nemám peníze na blbosti. | Ik geef geen geld uit aan onnodige dingen.
dělat blbosti (dovádět) | klooien

blbý

(hloupý) dom, stom, idioot

To je ale blbá otázka! | Wat een stomme vraag.
Nebuď blbej. | Wees niet zo stom.
Je úplně blbá. | Zij is oerdom.
Je to tak blbý, až je to geniální. | Dit is zo stom dat het geniaal is.

♦
(špatný) stom, idioot

Měl jsem blbej den. | Ik had een slechte dag.
Má blbou náladu. | Ze heeft een slecht humeur vandaag.
Ta blbá schůze byla nekonečná. | Die stomme vergadering duurde eindeloos.
za blbých dvacet eur | voor een schamele twintig euro
... kvůli jedné blbé chybě | ... door een stomme fout
hovor. To má(š) blbý! (smůla) | Jammer!

blízko

vlakbij, dichtbij, nabij

Je to docela blízko. | Het is dichtbij.
Je tady někde blízko benzinka? | Is er hier een benzinestation in de buurt?
Jsou příliš blízko u sebe. | Ze zijn te dicht bij elkaar.
Jsi blízko. (v tipování ap.) | Jij bent er dichtbij.
Konec je blízko. | Het einde is nabij.
Byl střelen z bezprostřední blízkosti. | Hij is van dichtbij neergeschoten.
v těsné blízkosti čeho | in de directe nabijheid van iets
Mám to odsud blízko. | Het is niet ver van hier.
Můžete to blíže určit/popsat? | Kunt u dat nader beschrijven?
Musíme se (navzájem) blíže poznat. | We moeten nader kennismaken.
Byl jsem blízko fyzickému zhroucení. | Ik zat dicht bij instorten.
mít blízko ke komu/čemu (vztahem) | een hechte verhouding met iem./iets hebben
hosté z blízka i z daleka | gasten van heinde en verre
pohled z blízka | close-up m
blíže neurčené množství | een nader niet gespecificeerd aantal

blízký

nabij, (vztah ap.) nauw

Je z blízké vesnice. | Hij komt uit een naburig dorp.
Kde je nejbližší nemocnice? | Waar is het dichtstbijzijnde ziekenhuis?
Je tady nějaké bližší letiště? | Is er een vliegveld dichterbij?
Je to můj nejbližší přítel. | Hij is mijn beste vriend.
Jsme blízcí příbuzní. | We zijn naaste familie.
Jsme si velmi blízcí. | We hebben een hechte band.
Vytvořil si k ní blízký vztah. | Hij is erg aan haar gehecht geraakt.
Otec je jí bližší než matka. | Ze is closer met haar vader dan haar moeder.
Bližší informace viz... | Raadpleeg voor nadere informatie...
Můžete mi k tomu říct něco bližšího? | Kunt u me hier meer over vertellen?
Bližší košile než kabát. | Liefdadigheid begint thuis.
co nejbližší termín | de vroegste termijn
při nejbližší příležitosti | bij de eerste gelegenheid
nejbližší rodina | de naaste familie
bližší příbuzenstvo | directe verwanten
blízký vztah | een nauwe band
blízký spolupracovník | naaste medewerker
nejbližší vlak/autobus | de volgende trein/bus
na Blízkém východě | in het Midden-Oosten
v blízké/nejbližší budoucnosti | in de nabije toekomst
bližší určení/popis | nadere beschrijving
při bližší prohlídce/bližším ohledání | bij nader onderzoek

bod

punt t/f

Máš bod! (dostals mě, dobrá poznámka ap.) | Punt voor jou!
Vyhrál na body. (v boxu ap.) | Hij heeft op punten gewonnen.
Získala dva body. | Ze heeft twee punten gescoord.
Dostal jsem pět trestných bodů. | Ik heb vijf strafpunten gekregen.
Jednání ustrnula na mrtvém bodě. | De onderhandelingen zijn op een dood punt beland.
Překonali jsme mrtvý bod v jednání. | We hebben de impasse doorbroken.
Byl uznán vinným ve všech bodech obžaloby. | Hij werd schuldig bevonden aan alle aanklachten.
Je to hlavní bod v programu schůze. | Dat is het belangrijkste punt op de agenda.
Teplota spadla pod bod mrazu. | De temperatuur is gezakt onder het vriespunt.
Nálada byla na bodu mrazu. | De stemming was op het vriespunt.
Dostali jsme se do bodu, kde... | We hebben het punt bereikt waar...
výchozí bod | beginpunt t

bojovat

vechten, kampen

Bojuje o život. | Hij vecht voor zijn leven.
Úspěšně bojoval s rakovinou. | Hij won de strijd tegen kanker.
Bojovali za vlast. | Ze vochten voor het vaderland.
Bojovali za lepší život. | Ze vochten voor een beter leven.
Bojují o přežití. | Ze vechten om te overleven.
Bude bojovat o titul. | Hij zal vechten voor de titel.
Budou bojovat proti terorismu. | Ze zullen vechten tegen het terrorisme.
S matematikou (dost) bojuju. (moc mi nejde) | Ik worstel met wiskunde.
bojovat s větrnými mlýny | tegen windmolens vechten
bojovat zuby nehty za co | verbeten vechten voor iets

bokem

opzij

Dejte mi to bokem. (schovejte mi to) | Kunt u deze apart houden voor mij, alstublieft.
Dávám (si) nějaké peníze bokem. | Ik leg/houd wat geld apart.
Vyděláš si trochu peněz bokem. | Jij verdient wat geld bij.
Stoupni si bokem ke zdi. | Ga met je schouder tegen de muur staan., Ga zijwaards tegen de muur staan.
Spory jdou teď bokem. | De geschillen zijn nu opzij gezet.

bolet

pijn doen

Bolí to? | Doet het pijn?, Doet het zeer?
Bude to bolet? | Zal het pijn/zeer doen?
Bolí to jako čert. | Het doet verschrikkelijk veel pijn.
Bolí vás něco? | Heeft u ergens pijn?
Kde vás to bolí? | Waar doet het pijn?
Bolí mě zuby. | Ik heb kiespijn.
Bolí mě hlava. | Ik heb hoofdpijn.
Bolí mě v krku. | Ik heb keelpijn.
Bolelo mě břicho. | Mijn buik deed pijn.
Bolí ho noha. | Hij heeft pijn aan zijn been.
Všechno mě bolí. | Alles doet me pijn.
Už to nebolí. | Het doet geen pijn meer.

bomba

bom f/m

Nastražili mu do auta bombu. | Ze hebben een bom in zijn auto gelegd.
Pyrotechnici tu bombu zneškodnili. | De pyrotechnici hebben de bom onschadelijk gemaakt.
Bombu odpálili dálkově. | Ze hebben een bom op afstand laten ontploffen.
Svrhli jadernou bombu na... | Er is een atoombom op... gegooid.
V domě byla nastražená bomba. (proti vetřelcům) | Er is een boobytrap in het huis gelegd.
Došlo k dalšímu bombovému útoku. | Er is weer een bomaanslag gepleegd.
Je to časovaná bomba. | Het is een tijdbom.
hovor. To je bomba! (paráda) | Te gek!
Nebyla to žádná bomba. | Het was niet geweldig.

bota

schoen m, (vysoká) laars f/m

Vyzuj si boty. | Doe je schoenen uit.
Jaké máš číslo bot? | Welke schoenmaat heb je?
Mám boty číslo devět. | Ik draag maat negen.
Rozvázala se ti bota. | Je veter is los.
Znám to jako své boty. | Ik ken het als m'n broekzak.
Teče mu do bot. (je v tísni) | Hij zit in de problemen.
Práskl do bot. | Hij ging ervandoor.
Ví, kde ho bota tlačí. | Hij weet waar de schoen wringt.
Udělal (pěknou) botu. | Hij heeft een blunder begaan.
Dostal jsem botičku. (na kolo auta) | Ik heb een wielklem gekregen.
černý jako bota | zwart als roet
tkaničky do bot | schoenveters m pl

bouřlivý

onweerachtig, (vývoj ap.) stormachtig

Měli spolu hodně bouřlivý vztah. | Ze hadden een haat-liefdeverhouding.
Vyvolalo to bouřlivou reakci. | Het heeft een heftige reactie veroorzaakt.
Sklidil bouřlivý potlesk. | Hij kreeg een donderend applaus.
Vražda vyvolala bouřlivý protest veřejnosti. | De moord veroorzaakte hevig protest van de gemeenschap.

bránit

verdedigen iem. tegen iets, beschermen iem. tegen iets

Bránili svoji vlast. | Ze verdedigden hun vaderland.
Nic ti v tom nebrání. | Niemand verbiedt het je om dit te doen.
Nebraň mi v tom. | Probeer me niet te stoppen/tegen te houden.
Bráníš mi ve výhledu. | Je belemmert mijn uitzicht.
Bránili mu ve vstupu do... | Ze lieten hem niet... binnenkomen.
Rodiče jí bránili, aby se stala... | Haar ouders ontmoedigde haar... te blijven.
Vysoké daně brání podnikání. | Hoge belastingen ontmoedigen economische initiatieven.
Její kariéře bránila barva její pleti. | Haar carrière werd belemmerd door de kleur van haar huid.

bránit se

zich verdedigen tegen iem./iets

Bránila se, ale marně. | Ze verdedigde zich, maar tevergeefs.
Ani se nebránil. | Hij heeft zich niet eens verdedigd.
Nebránil bych se tomu. | Daar zou ik geen bezwaar tegen hebben.
Nebraň se (tomu). | Niet tegenspruttelen.
Tvrdě se brání jakýmkoliv změnám. | Ze verdedigen zich tegen veranderingen.
Braň se! | Vecht terug!
bránit se čemu zuby nehty | zich met hand en tand verdedigen tegen iem./iets

brát

nemen, (do ruky ap.) pakken, (odnímat) wegnemen

Neber to/ji s sebou. | Neem het/haar niet mee.
Neberte mi to. | Pak het me niet af.
Berte si (sušenky)! | Help jezelf.
Já to beru. (dohodnuto) | Akkoord.
Já to beru. (jdu do toho) | Akkoord., Afgesproken.
Beru hodiny angličtiny. | Ik neem/volg Engelse les.
Bere antikoncepci. | Ze neemt de pil.
Bereš prášky na spaní? | Neem/Slik je slaappillen?
Bere drogy? | Gebruikt hij drugs?
Neber úplatky! | Neem geen smeergeld aan!
Neberu stopaře. | Ik neem geen lifters mee.
Berou? (ryby) | Bijten ze?
Kolik bereš měsíčně? | Hoeveel verdien je per maand?
Bere 10 000 čistého měsíčně. | Hij verdient 10 000 netto per maand.
Proč nebereš do úvahy... | Waarom hou je geen rekening met...
Beru to na vědomí. | Ik neem daar nota van.
Beru to zpět. (výrok ap.) | Dat neem ik terug.
Zodpovědnost beru na sebe. | Ik neem zelf de verantwoordelijkheid.
Ber, nebo nech být. | Neem het of laat het staan.
Kde bereš tu drzost... | Hoe durf je...
Bereš to příliš vážně. | Je neemt het te serieus.
Neber si to tolik/tak. | Neem het niet zo zwaar., Maak je daar geen zorgen over., Maak je er niet zo druk over.
Neber si ho za vzor! | Neem hem niet als voorbeeld!
Neber to na lehkou váhu! | Onderschat het niet.
Neberte si to osobně. | Neem dat niet persoonlijk alsjeblieft.
Bere jim to odvahu/odhodlání. | Het neemt hun moed/zekerheid weg.
Jak to mám brát? (chápat) | Wat bedoel je daarmee.
Záleží na tom, jak to bereš. | Het is maar hoe je het ziet.
... ať to bereš jakkoli | ... ongeacht wat je denkt.
Musíš to brát s rezervou. | Je moet het met een korreltje zout nemen.
Ber to s nadhledem. | Rustig aan.
Berou to jako samozřejmost, že... | Voor hen spreekt het voor zich dat...
Neměl bys to brát doslova. | Je moet het niet letterlijk nemen.
Měl bys brát ohledy na... | Je dient rekening te houden met...
Vůbec na nás nebral ohledy. | Hij hield helemaal geen rekening met ons.
Kde se tady bereš? | Wat brengt je hier?
Berou se za týden. (za manžele) | Over een week gaan ze trouwen.
Nebral si servítky. | Hij nam geen blad voor de mond.
Ber život z té lepší stránky. | Kijk naar de zonnige kant van het leven.
To mě moc nebere. (nelíbí se ap.) | Het maakt geen indruk op mij., Daar word ik niet koud of warm van.

bratr

broer m

nevlastní bratr | stiefbroer m, halfbroer m
vlastní bratr | eigen broer
Mám jednoho mladšího/staršího bratra. | Ik heb een jongere/oudere broer.
Jsou jako bratři. | We zijn net broers.
Žijí spolu jako bratr a sestra. | Ze leven als broer en zus samen.
Když se naštve, nezná bratra. | Wanneer hij kwaad wordt, is hij niet meer te houden.
Dostanete to bratru za... | U mag het hebben voor...
Já na bráchu, brácha na mě. (systém) | Voor wat, hoort wat., De ene hand wast de andere., Vandaag help ik jou, morgen help jij mij.

brečet

huilen

Nebreč! | Niet huilen!
Proč brečíš? | Waarom huil je?
Brečela štěstím. | Ze huilde van geluk.

brouk

kever m

dělat mrtvého brouka | zich dood houden
nasadit komu brouka do hlavy | verbijsteren iem.

brýle

bril m

Nosíte brýle? | Draagt u een bril?
Nosím sluneční brýle. | Ik draag een zonnebril.
Sundej si brýle. | Doe je bril af.
Potřebuji brýle na čtení. | Ik heb een leesbril nodig.
nasadit si brýle | een bril opzetten
muž s brýlemi | een man met een bril
brýle na dálku | bril voor afstand
dioptrické brýle | bril op sterkte
plavecké brýle | zwembril m
potápěčské brýle | duikbril m
ochranné brýle | beschermende bril
dívat se na co přes růžové brýle | iets door een roze bril bekijken

brzy

straks, binnekort, vroeg

Vrátím se brzy. | Ik kom straks/zo terug.
Už brzy by měl přijít. | Hij zou hier zo/elk moment terugkomen.
Brzy budou Vánoce. | Het is al bijna Kerst., Het is binnenkort Kerst.
Brzy na shledanou. | Tot straks., Tot zo.
Jsi tu moc brzy. | Jij bent te vroeg.
Ještě je (příliš) brzy. | Het is nog te vroeg.
Brzy ráno vstávám. | Ik sta 's morgens vroeg op.
Půjdeme brzo do postele. | Wij gaan vroeg naar bed.
Dítě se narodilo příliš brzy. (předčasně) | De baby werd te vroeg geboren.
brzy nato/poté | kort na, na een korte tijd
brzy na jaře | in het vroege voorjaar, in de vroege lente

buď

of

buď... anebo | of... of, ofwel... of, hetzij... of
Byl buď opilý nebo zdrogovaný. | Hij was ofwel dronken of onder invloed van drugs.
Buď zavoláme nebo pošleme mail. | Of we bellen of we sturen een e-mail.
Buď jak buď. | Op één of andere manier/wijze.
Je to buď a nebo. | Het is alles of niets.

budoucí

toekomstig, (nadcházející) aankomend

Jako budoucí matka/otec... | Als toekomstige moeder/vader...
V budoucnosti bude běžné... | Het zal gebruikelijk zijn in de toekomst...
Jaké máš plány do budoucna? | Wat voor toekomstplannen heb je?
v budoucích letech | in de komende jaren
budoucí generace | toekomstige generaties
budoucí čas | toekomende tijd

bůh

god m

Věříte v Boha? | Gelooft u in God?
Bůh ví! | God mag het weten.
Díkybohu., Chválabohu. | God zij dank.
Bože chraň., Nedej bože. | God verhoede.
Panebože!, Proboha! | Mijn God!
Co proboha...! | Wat... in hemelsnaam!
Dá-li Bůh... | Als God het wil...
Člověk míní, Pán Bůh mění. | De mens wikt maar God beschikt.
Byl to pohled pro bohy. | Het was een goddelijke aanblik.
ani za boha (něco nedokázat) | voor geen goud
ani za boha (rezolutní odmítnutí) | voor geen goud
Nemůžu si ani za boha vzpomenout. | Ik kan me het niet herinneren.
bohem zapomenutý kraj (odlehlý ap.) | God verlaten land, Godvergeten land

by, bych, byste

zou/zouden

To bych nedělal. | Ik zou dat niet doen.
Nejlepší by bylo jít tam hned. | Het beste zou zijn om daar onmiddellijk naartoe te gaan.
Měl bys jít. (doporučení) | Je zou moeten gaan.
Neměl by o tom vědět. | Dat zou hij niet mogen weten.
Mohl by... | Hij zou kunnen...
Mohl byste mi pomoct? | Kunt u mij helpen?
Raději bych šel... | Ik zou liever... gaan., Ik wou liever... gaan.
Chtěl bych... | Ik zou willen...
Šel bych... | Ik zou... gaan.
Raději byste měli počkat. | U kunt beter wachten.
Přišel bych, ale... | Ik zou graag komen, maar...
To by bylo výborné. | Dat zou geweldig zijn.
Hrozně nerad bych... | Ik zou het niet willen...
Nebylo by lepší počkat? | Zou het niet beter zijn om te wachten?
Co by se stalo, kdybych mu to řekl? | Wat zou er gebeuren als ik het hem zou vertellen?
Kdybych byl vámi/tebou, tak bych... | Als ik u/jou was, zou ik...
Kdybyste náhodou potřeboval... | Als u hulp nodig heeft...
Nic by se ti nestalo, kdyby sis to přečetl. | Het zou geen kwaad doen om het te lezen.
Kdybych to byl věděl, byl bych ti pomohl. | Als ik dat had geweten, dan zou ik je hebben geholpen.

bydlet

wonen, (v hotelu ap.) logeren

Kde bydlíš? | Waar woon je?
Máš kde bydlet? | Heb je een plek om te blijven?
Nemají kde bydlet. | Ze kunnen nergens verblijven., Ze hebben geen plek om te wonen.
Můžete bydlet u mě. | U kunt bij mij wonen/verblijven.
Bydlím v Luganu. | Ik woon in Lugano.
Bydlí v podnájmu u přátel. | Ze woont op kamers bij vrienden.
Bydlím sám. | Ik woon alleen.
Bydlíme v dobrém hotelu. | We verblijven in een goed hotel.
Budu bydlet u strýce. | Ik zal bij mijn oom verblijven.
Už tady nebydlí. | Ze woont hier niet meer.
Náklady na bydlení jsou čím dál vyšší. | Woonkosten worden steeds hoger.

být

zijn

Jsem rád. | Ik ben blij.
Kde jsi/jste? | Waar ben je/zijn jullie?
Tady jsem! (zvolání) | Ik ben hier.
Támhle jsou/je to! | Daar zijn ze/is het!
Nejsme spokojeni. | Wij zijn niet tevreden.
Je tu někdo? | Is hier iemand?
Kde jste byli? | Waar zijn jullie geweest?
Co je? (co se děje?) | Wat is er?, Wat is er aan de hand?
Co je ti? | Wat is er met jou?, Wat is er mis met jou?
Je tady/doma? | Hij is hier/binnen?
Není tady/doma. | Hij is niet hier/binnen/thuis.
Kde to je? | Waar is het?
Kde to bylo? | Waar was het?
Dnes je pátek. | Vandaag is het vrijdag.
Není to daleko. | Het is niet ver weg.
Je něco nového? | Iets nieuws?
To je problém. | Dat is een probleem.
To je moje věc. | Dat zijn mijn zaken.
To je jedno. | Het maakt niet uit.
Je dost času. | Er is/We hebben tijd zat., Tijd zat.
Je mnoho věcí... | Er zijn veel dingen...
(Venku) je hrozné vedro. | Het is verschrikkelijk warm (buiten).
Je mi špatně/dobře. | Ik voel me niet lekker/slecht/goed/prima.
Je mi horko/zima. | Ik heb het warm/koud.
Není mi dobře. | Ik voel me niet goed.
Není vám zima? | Heeft u geen kou?, Heeft u het niet koud?
Do toho ti nic není. | Dat gaat je niks aan.
Je mi dvacet pět (let). | Ik ben vijfentwintig (jaar oud).
Jsou nějaké volné židle? | Zijn er nog vrije stoelen?
Je mi to jedno/fuk. | Het kan me niet schelen.
Je po otci. | Hij lijkt op zijn vader.
Něco s tím je. (v nepořádku) | Er is iets mis mee.
To je celý on. | Dat is echt hem.
Něco není v pořádku? | Is er iets mis?
Není nad... (nic není lepší) | Er is niks beter dan..., Er gaat niets boven...
To není nic pro mě. | Dat is niks voor mij.
Už jsi tady/tam někdy byl? | Ben je hier/daar al eerder geweest?
Nebýt jeho... | Zonder hem...
Být na tvém místě/tebou... | Als ik jou was...
Buďte tam včas! | Wees daar op tijd!
Budu tam. | Ik zal daar zijn.
Bude to těžké? | Zal dat moeilijk/lastig zijn?
Bude tady čekat auto. | Een auto zal hier wachten.
Kdo bude příštím prezidentem? | Wie wordt de volgende president?
Budou problémy. | Dat zal problemen geven.
Z toho nic nebude. (nevzejde ap.) | Daar komt niks van terecht.
Bylo to dávno. | Het was lang geleden.
Bylo mi do pláče. | Ik wilde huilen.
Zrovna jsem četl knihu. | Ik zat net een boek te lezen., Ik was net een boek aan het lezen.
Já jsem spíše na klasickou hudbu. | Ik geef meer om klassieke muziek.
Na to já nejsem. (povahou na práci ap.) | Ik ben niet geschikt om dit te doen., Dat is niet voor mij.
To je toho! | Nou en?
Buď jak buď. | Op één of andere manier/wijze.
Je po všem/konec. | Het is al voorbij.

být - er is, er zijn

Chceme-li v nizozemštině vyjádřit, že něco je ve smyslu existuje, použijeme vazbu er is u jednotného čísla, er zijn u čísla množného.

Er zijn twee soorten wijn. Rood en wit. = Existují dva druhy vína. Červené a bílé.

C

celkem

(úhrnem) in totaal, (poměrně) vrij

Celkem mi dluží 30 eur. | Alles bij elkaar heb ik 30 euro tegoed.
Strávila jsem s ním celkem osm let. | In totaal heb ik acht jaar met hem doorgebracht.
Celkem se mi to líbilo. | Ik vond het best leuk.
Celkem se zlepšila. | Over het algemeen heeft ze zichzelf verbeterd.
Je to celkem dobré auto. | Over het algemeen is het een goede auto.
Je mi to celkem jedno. | In principe maakt het mij niet uit.
Je celkem chladno. | Het is behoorlijk koud.
Znám ji celkem dobře. | Ik ken haar behoorlijk goed.
Škoda celkem činila milion. | De totale schade bedroeg een miljoen.
Celkem to ujde. | Het is goed., Het is niet zo slecht.
celkem vzato | over het algemeen

celý

heel

po celý rok | het hele jaar door
po celé zemi | in het hele land
po celém světě | wereldwijd
celých 60 % z nich | de volle 60% van hen
po celou dobu | de hele tijd
v celou (hodinu) (určení času) | op het hele uur
žádná celá dvě desetiny (0,2) | nul komma twee
Uveďte celé jméno. | Geeft u uw volle naam alstublieft.
Kdes byl celý den? | Waar was je de hele dag?
Sešla se celá rodina. | De hele familie kwam samen.
Strávil celý svůj život v... | Hij heeft zijn hele leven doorgebracht in...
Je deset minut po celé. | Het is tien over.
Vrať se celý. | Kom heel terug.
Váza zůstala celá. | De vaas bleef heel.
Čekám tady už celou věčnost. | Ik wacht al eeuwen.
Nemůžeme čekat celou věčnost. | We kunnen niet eeuwig wachten.
Jsem celý promoklý. | Ik ben helemaal doorweekt.
Celá se třásla. | Ze beefde helemaal.
To je celý on. | Dat is echt hem.
To jsi celý ty! (to je ti podobné) | Dat is echt wat voor jou!
Je celý (jeho) otec. (vzhledem) | Hij is precies zijn vader.
Je (to) celá matka. (i povahou) | Ze is precies haar moeder.
A to je celé. | Dat was het wel.
celý vedle/pryč/bez sebe (ohromený) | verbluft
celý vedle/pryč/bez sebe (radostí) | buiten zichzelf zijn van vreugde/woede
Byl z ní celý pryč. | Hij was gek op haar.
smát se na celé kolo | zich doodlachen
v celé své kráse | in volle glorie

cena

prijs m, (hodnota) waarde f

Všechno je v ceně. | Alles is (in de prijs) inbegrepen.
Nápoje nejsou v ceně. | De drankjes zijn niet inbegrepen.
Dovolená v ceně 800 eur... | Een vakantie ten waarde van 800 euro...
Udělám vám slušnou cenu. | Ik zal u een goede prijs geven.
Vybírají si zboží podle ceny. | Ze kiezen goederen op basis van de prijs.
Jakou cenu má sláva? | Roem - maar voor welke prijs?
Uděláme to za každou cenu. | We doen het koste wat het kost.
za žádnou cenu (v žádném případě) | voor geen goud
za cenu vlastního zdraví | ten koste van de gezondheid
za rozumné/přijatelné ceny | voor een redelijke prijs
... (nabízený) za příznivou cenu | ... voor een gunstige prijs
maloobchodní/velkoobchodní cena | kleinhandelprijs m/groothandelprijs m
cena za kus | eenheidsprijs m
Cena dohodou. (v inzerátu ap.) | N.o.t.k., Nader overeen te komen.
cena bez daně | prijs exclusief belasting
v ceně od... (prodávaný ap.) | (voor, tegen) de prijs van...
stoupat/stoupnout v ceně | in waarde groeien
prodat co pod cenou | onder de waarde verkopen
cenově dostupný | betaalbaar
cenově nedostupný | onbetaalbaar
zvýšení cen | prijsverhoging f

♦
(smysl) zin m

To nemá cenu. (je to zbytečné) | Dat heeft geen zin.
Má to (vůbec) cenu? | Heeft het (überhaupt) zin?
Nemá cenu se o to snažit. | Het is zinloos om te proberen.
Jakou to má cenu? | Wat voor zin heeft dat?

♦
(odměna) prijs m

Vyhrála první cenu. (v soutěži) | Ze heeft de eerste prijs gewonnen.
Film získal první cenu... | De film won de eerste prijs...
Cenu udělili... | De prijs ging naar...
Dostal/Obdržel cenu za... | Hij heeft een prijs gekregen voor...
Velká cena (závod) | Grand Prix
Nobelova cena za literaturu | De Nobelprijs voor Literatuur
cena útěchy | troostprijs m

cesta

weg m, (podniknutá) reis f/m

Mohl byste mi ukázat cestu? | Kunt u me de weg wijzen?
Musíme se zeptat na cestu. | We moeten de weg vragen.
Z cesty! (udělejte místo) | Uit de weg!
Jdi mi z cesty! | Ga uit de weg!
Už jsem na cestě. | Ik ben al onderweg.
Vydali jsme se na cestu... (kam) | We zijn op weg gegaan...
Vyrazili na cestu. | Ze hebben zich op de weg begeven.
Cestou domů jsem nakoupil. | Ik heb onderweg boodschappen gedaan.
Cesta vede lesem. | De weg loopt door het bos.
Je na služební cestě. | Hij is op zakenreis.
Je věčně na cestách. | Hij is altijd op reis.
Zkrátíme si cestu. | We nemen een kortere weg.
Je to odsud pěkný kus cesty. | Het is hier een eind vandaan.
Jak dlouho trvá cesta do města? | Hoe lang is de reis naar de stad?
Cesta trvá hodinu. (jízda) | De rit duurt een uur.
Šťastnou cestu! | Goede reis!
Nech si to od cesty. | Houd het maar voor de moeite.
Všechny cesty vedou do Říma. | Alle wegen leiden naar Rome.
Cesty boží jsou nevyzpytatelné. | De wegen des Heres zijn ondoorgrondelijk.
cesta kolem světa | wereldreis f/m
zlatá střední cesta | de gulden middenweg
stát v cestě komu/čemu | in de weg staan van iem./iets
připlést se do cesty komu | in het pad van iem. staan
zkřížit cestu komu | iem. toevallig tegenkomen.
mluvit z cesty | zwetsen, wartaal uitkramen, kletsen
sejít z cesty (v lese ap.) | verdwalen
sejít z cesty (na scestí) | verdwalen
vrátit se stejnou cestou | via dezelfde route terugkeren
jít cestou nejmenšího odporu | de weg van de minste weerstand kiezen

cestovat

reizen

Rád cestuji. | Ik hou van reizen.
Cestovali jsme po Evropě. | We reisden door Europa.
Hodně cestuje. | Hij reist veel.
Kvůli práci často cestuji do zahraničí. | Ik reis vaak voor mijn werk naar het buitenland.
Budeme cestovat vlakem/letadlem. | We zullen met de trein/met het vliegtuig reizen.

cíl

doel t, (závodu) finish m

Cílem naší cesty je... | Onze bestemming is...
Do cíle dorazíme za... | We bereiken onze bestemming in...
Jsme skoro u cíle. | We zijn er bijna.
Střela trefila/zasáhla cíl. | De raket raakte het doel.
Netrefil/Minul cíl. | Hij heeft het doel gemist.
Cíle byly stanoveny. | Er zijn doelen gesteld.
Dosáhli jsme (svého) cíle. | We hebben ons doel bereikt.
Mým cílem bylo najít... | Het was mijn doel om... te vinden.
Sleduje své osobní cíle. | Hij volgt zijn besluit.
Má vysoké cíle. | Hij heeft ambitieuze doelen.
sport. dvě kola do cíle (v atletice ap.) | twee rondes te gaan
cílová skupina | doelgroep f/m
protrhnout cílovou pásku | het lint bij de finish breken
přen. snadný cíl | makkelijk doel

cit

(psychický stav) gevoel t

Ranil jsem její city. | Ik heb haar gevoelens gekwetst.
Jaké k sobě (vzájemně) chováte city? | Wat voelen jullie voor elkaar?
Neopětuje jeho city. | Zij beantwoordt zijn gevoelens niet.

♦
(vnímavost, smysl) zin m, gevoel t

Nemám (vůbec) cit pro... | Ik heb (überhaupt) geen gevoel voor...
Má cit pro rytmus. | Ze heeft gevoel voor ritme.
Ztratil cit v prstech. | Hij heeft het gevoel in zijn vingers verloren.
S citem! (opatrně) | Voorzichtig!
přen. citový náboj (článku ap.) | emotionele lading
citový výlev | uitbarsting van emoties
citově založený člověk | gevoelsmens m

cítit

voelen, (čichem) ruiken

být cítit čím | iets ruiken
být cítit čím (páchnout) | iets ruiken
Je to cítit po doutnících. | Het ruikt naar sigaren.
Je z něj cítit alkohol. | Hij ruikt naar alcohol.
Cítíš to? (pach) | Ruik je deze geur?
Bylo to cítit na 100 metrů. | Je kon het vanaf 100 meter ruiken.
Cítili jsme otřesy. | We voelden trillingen.
V omáčce je cítit chilli. | Je kunt de chili proeven in de saus.
Cítím totéž. | Ik voel hetzelfde.
Cítil jsem, že ona je ta pravá. | Ik voelde dat ze de ware was.
Co k ní cítíš? | Wat voel je voor haar?
Nemůže mě ani cítit. (nesnáší mě) | Ze kan me niet uitstaan.
Tohohle zpěváka nemůžu ani cítit. | Ik kan deze zanger niet uitstaan.
Cítím to v kostech. | Ik voel het in mijn botten.

cítit se

zich voelen

Jak se cítíš? | Hoe voel je je?
Necítím se dobře. | Ik voel me niet lekker.
Cítíte se dobře? | Gaat het?, Alles goed met u?
Už se cítím lépe. | Ik voel me al beter.
Cítím se nesvůj. | Ik voel me niet lekker.
Cítil jsem se trapně. | Ik voelde me ongemakkelijk.
Ty se teda cítíš! | Je bent vrij zeker van je zaak.
Dnes se na to necítím. | Vandaag ben ik niet in staat om dat te doen.
Necítí se ve své kůži. | Ik voel me niet lekker.
Cítil jsem se pod psa. | Ik voelde me hopeloos.

cizí

vreemd

Učím se cizí jazyky. | Ik leer vreemde talen.
Neměl bys mluvit s cizími lidmi. | Je moet niet met vreemden praten.
Nepleť se do cizích věcí. | Bemoei je niet met andermans zaken.
Vzal jsem si cizí kabát. | Ik heb de jas van iemand anders meegenomen.
Udělal jsem to bez cizí pomoci. | Ik heb het zonder hulp gedaan.
To je mi naprosto cizí. | Dit is me volkomen vreemd.
Z cizího krev neteče. | Het is goed riemen snijden uit andermans leer.

cizina

buitenland t

Odjíždíme do ciziny. | We gaan naar het buitenland.
Je právě v cizině. | Hij is momenteel in het buitenland.
Vrátil se z ciziny. | Hij is terug uit het buitenland.
při svých cestách do ciziny... | tijdens zijn buitenlandse reizen...

co

(v otázce na něco) wat, (kolik) hoeveel

Co jsi říkal? | Wat heb je gezegd?
Co je ti? | Wat is er met jou?, Wat is er mis met jou?
Co je? (co se děje?) | Wat is er?, Wat is er aan de hand?
Co to stojí? | Wat kost dat?
Nemáte za co. (na poděkování) | Niets te danken.
Tak co? (jak to bude ap.) | Dus?
Tak co? (povedlo se) | En?
Tak co, bude to? | Komt er nog wat van?
No a co? | Ja en?
A co vy? | En u?
A co takhle zajít na pivo? | Zullen we een biertje gaan drinken?
Co ty na to? | Wat zeg je daarvan?
Co já vím? | Hoe moet ik dat weten?
A co z toho? | En wat dan nog?, Wat is het nut daarvan?
A co je na tom? (špatného) | Wat is er verkeerd aan?
Čeho se bojíš? | Waar ben je bang voor/van?
Z čeho je to vyrobeno? | Waar is het van gemaakt?
Není se čeho bát. | Er is niets om bang voor te zijn.
Čemu se směješ? | Waar lach je om?
K čemu to slouží? | Waarvoor gebruik je dat?, Waar is het goed voor?
K čemu je to dobré? | Waar is dit goed voor?
Co je ti do toho? | Dat gaat je niets aan!
Co je mi po tom? | Dat kan me niets schelen.
O co se vsadíš, že...? | Waarom wil je wedden dat...?
Co všechno budu potřebovat? | Wat heb ik nodig?
A co když ne? | En zo niet, wat dan?
Co já s tím? | Wat moet ik er mee doen?
Co naplat? | Maar wat kun je eraan doen?
Co je tohle za život! (zklamaní) | Wat voor leven is dit!
Co je tohle za otázku? | Wat is dat voor vraag?
Co je to za chlapa? | Wie is die vent?
Nemá se za co stydět. | Er is niets om je voor te schamen.
To s tím nemá co dělat. | Dat heeft er niets mee te maken.
Udělám, co je v mých silách. | Ik zal doen wat ik kan.
Co jsem ti říkal? (vidíš, je to tak) | Had ik het niet gezegd?
Nemám co říct. | Ik heb niets te zeggen.
Nemáš co dělat? | Heb je niets te doen?
Nemáš tu co dělat (pohledávat). | Je hebt hier niets te zoeken.
Ať se stane, co chce/se stane. | Laat het maar gebeuren.
Není moc z čeho vybírat. | Er is niet veel keuze.
Stůj co stůj. | Koste wat het kost.
Čím to (je)? | Hoe is het mogelijk?
Čím jsi to otevřel? | Waarmee heb je dat geopend?
čím... tím | hoe... hoe...
čím dřív, tím líp | hoe eerder hoe beter
čím dál víc | meer en meer
Je čím dál těžší sehnat práci. | Het is steeds moeilijker om een baan te vinden.
Čím déle bude pryč, tím lépe. | Hoe langer ze weg is, hoe beter.
Čím je starší, tím je hezčí. | Hoe ouder ze is, hoe mooier ze wordt.
Jak co. (přijde na to) | Dat ligt eraan., Dat hangt ervan af.
Ví co a jak. (on) | Hij kent het klappen van de zweep.
Ví co a jak. (vyzná se ap.) | Hij weet hoe of wat.
Sbírá kde co. | Ze verzamelt vanalles.
Co bylo, to bylo., Co jsme si, to jsme si. | Wat voorbij is, is voorbij.
Dostal co proto. | Hij heeft zijn verdiende loon gekregen.
Čím kdo zachází, tím také schází. | Wie naar het zwaard grijpt, zal door het zwaard vergaan.
Co všechno chybí? | Wat ontbreekt er allemaal?

♦
(proč) waarom

Co se směješ? | Waar lach je om?
Co bys tam chodil? | Waarom zou je daar heen gaan?
Co se mě týče... | Wat mij betreft...
Co si já pamatuji... | Zover ik weet...
Co se týče té smlouvy... | Wat de overeenkomst betreft...
Tam, co jsem byl... | Daar waar ik was...
Co do rychlosti je nejlepší. | Wat snelheid betreft, is hij het beste.
On s tím nemá co do činění. | Hij heeft er niets mee te maken.
Bude tu co nevidět. | Hij komt er zo aan.
Budu tam co by dup. | Ik ben er zo.
Jel, co to dá. | Hij reed op volle toeren.
Je to, co by kamenem dohodil. | Dat is op een steenworp afstand.

♦
(dovětek) hé

To je šílený, co? | Dat is toch waanzinnig, he?
Tys tam nešel, co? | Jij bent er niet heengegaan, toch?
Ty bys mi to nepůjčil, co? | Jij zou me dat niet lenen, toch?
Chytrý, co? | Slim, he?

♦
(od doby) sinds

Je to rok, co zemřel. | Er is alweer een jaar voorbij sinds zijn overlijden.
Od té doby, co ji znám... | Sinds ik haar ken...
Zůstanu tam co nejdéle. | Ik blijf zo lang mogelijk.
Dodělej to co nejdříve. | Maak het zo snel mogelijk af.
Chceme toho vidět co nejvíc. | We willen zo veel mogelijk zien.
Utíkal jsem, co jsem mohl. | Ik rende zo hard als ik kon.
den co den | dag in dag uit
co chvíli | om de haverklap
jen co... (hned jak) | zodra..., zo snel/gauw als...
...co svět světem stojí. | ...sinds mensenheugenis.

cokoli

wat dan ook, alles

Udělal bych cokoli. | Ik zou alles doen.
Ber, cokoli ti nabídnou. | Neem alles wat ze je bieden.
Cokoli budete potřebovat... | Wat u ook maar nodig heeft...
Odešla, aniž by cokoliv řekla. | Ze vertrok zonder iets te zeggen.
Víc než cokoli jiného bych chtěl... | Ik zou het liefste...
Je připravený na cokoli. | Hij is op alles voorbereid.
Ať už si myslíte cokoli... | Wat u ook mag denken...
...ať se stane cokoli. | ... wat er ook gebeurt.

copak

wat

Copak tě trápí? | Wat zit je dwars?
Copak to nevíš? | Weet je het niet?
Copak jsi o tom (ještě) neslyšel? | Heb je het nog niet gehoord?
Copak ses zbláznil? | Ben je gek geworden?
Copak je to vůbec možné? | Is het echt wel mogelijk?
Copak bych jí to mohl udělat? | Hoe kon ik haar dat aandoen?
Copak se to smí? | Denk je dat het is toegestaan?
Copak si myslíš, že...? | Denk je echt dat...?
Copak, že tu není? (jak to) | Hoe komt het dat hij niet hier is?, Waarom is hij niet hier?
Copak o to. (to není to hlavní) | Dat is niet het belangrijkste punt.
Copak tohle, ale tamto! | Dit is niks vergeleken met dat.
Copak, copak? (co je?) | Wat gebeurt er?, Wat is er aan de hand?
(Tak) jakýpak copak? | Dus wat is het probleem?
Copak je to za člověka? | Wat soort gast/vent is het?

cože

wat?, wablief?

Cože? (nedoslýchavý) | Wat?
O čemže to mluvili? | Waar hebben ze het over gehad?
Cože jsi udělal? (překvapení ap.) | Wat heb je gedaan?

cvičit

oefenen

Měl bys víc cvičit. | Je zou meer moeten oefenen.
Pravidelně cvičím v posilovně. | Ik ga regelmatig naar de sportschool.
Cvičte si paměť. | Geheugen moet geoefend worden.
Cvičím svého psa. | Ik train mijn hond.
Cvičí na klavír každý den. | Ze oefent elke dag op de piano.
Jeho stará s ním pěkně cvičí. | Zijn vrouw maakt het hem moeilijk.

cvik

oefening f

získat cvik v čem | oefening krijgen
mít v čem (už) cvik | bedreven zijn in iets
vyjít ze cviku | de vaardigheid verliezen
Chybí ti cvik. | Je oefent niet genoeg.
Vyšel jsem ze cviku. | Ik ben de vaardigheid verloren.
Už (trošku) vyšel ze cviku. | Hij heeft zijn vaardigheid verloren.
Jen abych nevyšel ze cviku. | Als ik maar niet uit vorm raak.
Je to otázka cviku., Chce to cvik. | Dat is een kwestie van oefenen.

čára

lijn f/m

zlomková čára | breukstreep f/m
sport. startovní/cílová čára | startlijn f/m/finishlijn f/m
plná/přerušovaná čára | de doorlopende/onderbroken lijn
čára života (na dlani) | levenslijn f/m
poznámky pod čarou | voetnoten f/m pl
udělat tlustou čáru za čím | een dikke streep onder iets zetten
vzdušnou čarou | in een rechte lijn
Zvítězil na celé čáře. | Hij heeft over de hele linie gewonnen.
Prohráli jsme na celé čáře. | We hebben over de hele linie verloren.
Udělal nám čáru přes rozpočet. | Hij heeft onze plannen in de war gebracht.
To už je trošku přes čáru. | Dat is een beetje overdreven.

čas

tijd m

Máš chvilku čas(u)? | Heb je even?
Budeš mít dnes večer čas? | Heb je vanavond tijd?
Nemám čas. | Ik heb geen tijd.
Nebudu mít čas přijít. | Ik heb geen tijd om te komen.
Mohl bych si na vás najít čas zítra. | Misschien kan ik morgen tijd voor u vrijmaken.
Neztrácej čas. | Verlies geen tijd.
Jen tím ztrácejí čas. | Het is slechts tijdsverspilling.
Před (nějakým) časem jsem ho potkal. | Ik ben hem een tijdje geleden tegengekomen.
Po čase jsem si na to zvykl. | Mettertijd ben ik eraan gewend.
Není času nazbyt. | Er is geen tijd te verliezen.
Už není moc času. | De tijd zit er bijna op.
Teď na to není čas. | Daar is nu geen tijd voor.
Teď je nejvyšší čas. | Het is de hoogste tijd.
Je na čase, abys začal... | Het is tijd dat je... begint.
Čas vypršel. | De tijd is om.
Už nemáme čas. | We hebben geen tijd meer.
Ten čas tak letí! | Wat vliegt de tijd!
Čas hraje/pracuje pro nás. | De tijd werkt in ons voordeel.
Hrají o čas., Snaží se získat čas. | Ze proberen tijd te winnen.
Všechno má/chce svůj čas. | Alles op z'n tijd.
To má čas. | Dat kan wachten.
Čas jsou peníze. | Tijd is geld.
Dává si na čas. (má zpoždění) | Hij neemt de tijd.
Časy se mění. | Tijden veranderen.
Schovej si to na horší časy. | Bewaar een appeltje voor de dorst.
To byly časy! | Dat waren mooie tijden!
(Ale) všeho do času. | Dat zal niet van lange duur zijn.
Neví, co s (volným) časem. | Ze weet niet wat ze met haar vrije tijd moet doen.
Změřím ti čas. | Ik neem de tijd op.
Zlepšil si svůj dosavadní nejlepší čas. | Hij heeft zijn persoonlijke tijd verbeterd.
čas odjezdu/odletu | vertrektijd m
čas příjezdu/příletu | aankomsttijd m
ve svém volném čase | in zijn vrije tijd
čas od času | van tijd tot tijd
jednou za čas | af en toe
v průběhu času | in de loop van tijd
závod s časem | race met de tijd
zub času | de tand des tijds
na věčné časy | voor eeuwig
staré dobré časy | de goede oude tijd
dávat si na čas s čím | de tijd nemen
změřit čas | de tijd meten
až na to dozraje čas | te zijner tijd, op een gepast moment
v minulém/přítomném/budoucím čase | in de verleden/de tegenwoordige/en de toekomstige tijd

časem

in de loop van de tijd

To se časem zlepší. | Het zal met de tijd verbeteren.
Časem si zvykne. | Na verloop van tijd zal hij eraan wennen.
To se časem naučíš. | Dat zul je met de tijd leren.
Časem ho to taky přestalo bavit. | Na verloop van tijd vond hij het minder leuk., Na verloop van tijd had hij geen zin meer.
Časem se to stejně dozví. | Uiteindelijk zal hij er toch wel achterkomen.
až časem... | pas in de loop van de tijd...

často

vaak

Dost často ho potkávám. | Ik ontmoet hem best vaak.
Jak často tam chodíš? | Hoe vaak ga je daar naartoe?
Děláš to až příliš často. | Jij doet dat te vaak.
To se nestává moc často. | Het gebeurt niet te vaak.
Místo často navštěvované cizinci... | Een plek die vaak door buitenlanders wordt bezocht...
Často o nich mluví. | Zij praat vaak over hen.
Proč to nezkusíš častěji? | Waarom probeer je het niet vaker?
Nejčastěji chodíme... | Meestal gaan we naar...

čekat

na koho/co wachten op iem./iets

Na co/koho čekáte? | Waar/Wie wacht u op?
Čekám, až přijde. | Ik wacht tot hij komt.
Jak dlouho (už tady) čekáte? | Hoe lang wachten jullie?
Nenechávej ji čekat. | Laat haar niet wachten.
Na nic nečekej. | Niet erop wachten.
Čekám jenom na tebe/vás. (jsem připraven) | Jij bent de enige waar ik op wacht.
Čeká na (svoji) příležitost. | Hij wacht op zijn kans.
Čeká na soud. | Hij wacht op zijn rechtszaak.
Tyto otázky ještě čekají na zodpovězení. | Deze vragen blijven voorlopig onbeantwoord.
Budu tě tam čekat. | Ik wacht daar op jou., Wij zullen elkaar daar ontmoeten.
Bude tam na nás čekat auto. | Een auto zal op ons wachten.
Krize na sebe nenechala dlouho čekat. | De crisis liet niet lang op zich wachten.
A cos čekal? | En wat had je dan verwacht?
Čeká se od nich, že vyhrají. | Men verwacht van hun dat ze gaan winnen.
Čeká se, že ceny klesnou. | Men verwacht dat de prijzen omlaag zullen gaan.
Byl bych čekal, že bude rozumnější. | Ik zou verwachten dat hij verstandiger was.
Přesně to jsem čekal. | Dat is precies wat ik heb verwacht.
Můžeme čekat zlepšení. | We kunnen een verbetering verwachten.
Čeká třetí dítě. | Ze verwacht haar derde kind., Ze is in verwachting van het derde kind.
Čekali jsme ve frontě. | We stonden in de rij.
Čeká je dost nepříjemné překvapení. | Een onaangename verrassing wacht op hen.
Čeká tě velká budoucnost. | Jij hebt een geweldige/toekomst voor je.
Problémy, které nás čekají... | Er zijn problemen in het vooruitzicht...
To nás teprve/ještě čeká. | Dat staat ons nog te wachten.
Kdo ví, co nás čeká? | Wie weet wat ons te wachten staat?

čelit

te maken hebben met iets, (odolávat) trotseren iem./iets

Čelí obvinění z vraždy. | Hij wordt beschuldigd van moord.
Musí čelit nebezpečí. | Ze moeten het gevaar onder ogen zien.
Čelí tvrdé kritice. | Ze werden aan zware kritiek onderworpen.
Dokáže čelit jakémukoli hráči. | Hij kan de strijd met elke speler aangaan.
Hospodářství stále čelí problémům. | De economie houdt stand tegen de problemen.

čelo

voorhoofd t

Otoč se čelem ke zdi. | Ga met je gezicht naar de muur staan.
Stála otočená čelem ke mně. | Ze stond tegenover mij.
Poklepal si na čelo. | Hij tikte tegen zijn voorhoofd.
Svraštila čelo. | Ze fronste haar voorhoofd.
Otřel si čelo rukou. | Hij streek met zijn hand langs zijn voorhoofd.
Je v čele. (závodu) | Hij ligt aan kop.
dostat se do čela (do vedení) | aan kop liggen
Stojí v čele hnutí. | Hij leidt de beweging.
Šel v čele průvodu. | Hij loopt vooraan in de parade.
Bude sedět v čele stolu. | Hij zal aan het hoofd van de tafel zitten.
Má to napsané na čele. | Het staat op z'n voorhoofd geschreven.
voj. Čelem vzad! | Omkeren!
udělat/otočit se čelem vzad | omkeren
přen. postavit se (k) problému čelem | het probleem het hoofd bieden

černý

zwart

Chodí v černém. | Ze draagt zwart.
Ona je černou ovcí rodiny. | Ze is het zwarte schaap van de familie.
Mám dnes černý den. | Ik heb een slechte dag.
Koupil jsem vstupenky na černém trhu. | Ik heb de tickets op de zwarte markt gekocht.
Vidíš to moc černě. | Jij ziet alles zwart.
Vidím to černě. | Ik zie het somber in.
Udělalo se mi černo před očima. | Het werd me zwart voor de ogen.
Firma se vrátila do černých čísel. (k zisku) | Het bedrijf maakte weer winst.
(Venku) je (úplně) černo. (o obloze) | Het is al donker buiten., Buiten is het al donker.
černý pasažér | zwartrijder m
černý kůň (soutěže) | zwart paard
černé pivo | donker bier
prodávat na černo | zwart verkopen
jet na černo | zwartrijden
černé na bílém | zwart op wit
trefit do černého | in de roos schieten
být na černé listině | op de zwarte lijst staan
černý humor | zwarte humor

čest

eer f/m

Bylo by mi ctí... | Het zou een eer zijn...
Bylo mi ctí. | Het was een eer.
Bylo mi ctí. (těšilo mě) | Het was een plezier.
Je mi ctí... | Het is een eer...
Je to pro mě čest, být... | Het is een eer voor me...
Měl jsem tu čest poznat... (setkat se) | Ik had de eer om... te leren kennen.
Prokážete mi tu čest a přijdete... | Doet u me de eer en komt u...
S kým mám tu čest? | Met wie heb ik te maken?
dělat čest, být ke cti komu/čemu | tot iem-s/iets eer strekken
vzdát čest komu | huldigen iem.
na mou čest | op eer en geweten

či

of

Být, či nebýt? | Zijn of niet zijn?
Burkin či jak se jmenuje... | Burkin of wat zijn naam ook is...
ať tak, či tak/onak | op één of andere manier
či lépe/vlastně | of beter/liever

číslo

nummer t, (velikost) maat f/m

Vytočte číslo a... | Kies het nummer en...
Můžete mi dát své telefonní číslo? | Kunt u me uw telefoonnummer geven?
Jaké máš číslo bot? | Welke schoenmaat heb je?
Potřebuji (to) o číslo větší. | Ik heb een maat groter nodig.
Firma se propadla do červených čísel. (do ztráty) | Het bedrijf gleed in de rode cijfers., Het bedrijf maakte verlies.
Máš nějaká starší čísla? (časopisu ap.) | Heb je eerdere nummers?
Ty jsi ale číslo! | Jij bent er ook een!
tvar jednotného i množného čísla (slova) | zowel het enkel- als het meervoud
v jednotném čísle | in het enkelvoud
poštovní směrovací číslo | postcode m
číslo domu | huisnummer t

číst

lezen

Co čteš? (obvykle) | Wat lees je?, Wat zit je te lezen?, Wat ben je aan het lezen?
Co čteš? (právě teď) | Wat lees je?, Wat zit je te lezen?, Wat ben je aan het lezen?
Rád čtu., Baví mě čtení. | Ik hou van lezen.
Čtěte nahlas. | Lees hardop alstublieft., Hardop lezen alstublieft.
Už jsi to četl? | Heb je dit gelezen?
Četl jsem o tom v novinách. | Ik heb erover in de krant gelezen.
Půjdu si číst. | Ik ga iets lezen.
Vem si něco na čtení. | Neem iets mee om te lezen.
Ta kniha se dobře/špatně čte. | Dit boek leest gemakkelijk., Dit boek is moeilijk te lezen.
To se nedá číst! (slátanina ap.) | Het is onleesbaar!, Dit is niet te lezen.
Umíš číst mapu? | Kun je de kaart lezen?
jeden z nejčtenějších autorů/článků | een van de meest gelezen auteurs/artikelen
Musíte číst mezi řádky. (vnímat skrytý smysl) | Jullie moeten tussen de regels door lezen.
Ta mi snad čte myšlenky! | Ik denk dat ze mijn gedachten leest.
číst komu z ruky | handlezen, toekomst voorspellen uit de lijnen van iemands handen

čistý

schoon, (bez příměsí) puur

Vezmi si čistou košili. | Trek een schoon hemd aan.
Potřebuji čistý list papíru. | Ik heb een schoon vel papier nodig.
Obloha je úplně čistá. (bez mráčku) | De hemel is onbewolkt.
Mám čisté svědomí. | Ik heb een schoon geweten.
Mohu s čistým svědomím říct... | Ik kan met een schoon geweten zeggen...
Já mám čisté ruce. (nejsem v tom namočený) | Ik heb schone handen.
Vzduch je čistý. (nebezpečí je pryč) | De kust is veilig.
To je čistě jeho záležitost. | Dat is zijn zaak.
Zpívá čistě. | Ze zingt zuiver.
Hrál velice čistě. (v hudbě) | Hij heeft zeer zuiver gespeeld.
Hrál velice čistě. (ve sportu) | Hij heeft zeer zuiver gespeeld.
Nehráli čistě. (soupeři při sportu) | Ze hebben oneerlijk gespeeld.
Mají doma čisto. | Ze hebben een schone woning.
Napiš to načisto. | Schrijf het in het net.
Není to čistě náhodou...? | Is het niet puur toevallig...?
čistě ze zvědavosti... | uit nieuwsgierigheid...
čistě náhodou | puur toeval
čistě osobní názor | puur persoonlijke opinie
čistá voda (neznečištěná) | schoon water
čistá voda (bez příměsí) | schoon water
z čista jasna | bij heldere hemel
mít čistou hlavu | een helder hoofd hebben
začít (znovu) s čistým štítem | met een schone lei beginnen
udělat si čistý stůl (pořádek ap.) | orde op zaken stellen
udělat co z jedné vody na čisto | in een keer doen iets

člověk

mens m

Ptal se po tobě nějaký člověk. | Iemand heeft naar je gevraagd.
Je to zajímavý člověk. | Hij is een interessant iemand.
Co je to za člověka? | Wat voor iemand is hij?
Jak zvířata, tak lidé... | Zowel dieren als mensen...
Kolik lidí přijde? | Hoeveel mensen komen er?
Člověk prý pochází z opice. | De mens stamt naar het schijnt af van de aap.
Obyčejný člověk tomu nerozumí. | Jan met de pet begrijpt dat niet.
Člověk nikdy neví. | Je weet maar nooit.
Člověk by si myslel... | Je zou denken...
Buďte zticha, člověče! | Wees eens stil, man!
Člověče, to je paráda! | Man, dat is gaaf!
Jsem přece jenom člověk! | Ik ben toch ook maar een mens!
Chybovat je lidské. | Fouten zijn menselijk.
Šaty dělají člověka. | Kleren maken de man.
Člověk míní, Pán Bůh mění. | De mens wikt maar God beschikt.
přen. To je můj člověk! | Dat is mijn man!
člověk z ulice (prostý) | de gewone man, man van de straat
člověk doby kamenné/bronzové | mens van het stenen tijdperk/het bronzen tijdperk
člověk člověku vlkem | de mens is voor andere mensen een wolf
člověk z masa a kostí | een mens van vlees en bloed

čtvrt, čtvrtina

kwartier t

za čtvrt hodiny | binnen een kwartier
ve čtvrt na dvě | om kwart over een
Je tři čtvrtě na deset. | Het is kwart voor tien.
před čtvrt stoletím | een kwarteeuw geleden

D

dál

verder

Dále! (vstupte) | Kom binnen!
Pojď dál. (dovnitř) | Kom binnen!
Dál už nemůžeme jet. | Wij kunnen niet verder rijden.
Bydlím dál od centra. | Ik woon verder weg van het stadscentrum.
Ti už jsou dál. (před ostatními) | Ze lopen voor op de anderen., Ze lieten de anderen ver achter zich.
dělat dál(e) co | voortzetten met iets, doorgaan met iets
Čti dál. | Lees door alstublieft.
Jeď dál. (k řidiči) | Blijf rijden alstublieft.
Pošli to dál. | Geef maar door alstublieft.
A co dál? (budeme dělat) | En nou?, En wat verder?
A (co bylo) dál? | En wat gebeurde er toen?
Jak je to dál? (píseň ap.) | Hoe gaat het verder?
Už vás nebudu dále napínat. | Ik zal jullie niet langer in spanning houden.
Už tě nebudu dále trápit. | Ik zal je niet langer kwellen.
Inflace dále poroste. | De inflatie zal verder oplopen.
Dále tam byli... | Ze waren daar nog steeds...
Dále hráli... (ve vedlejších rolích ap.) | Met... in de
Už dál nemohu. | Ik kan niet langer., Ik kan niet meer.
Je čím dál obtížnější sehnat byt. | Het wordt steeds moelijker om een woning te vinden.
Jen tak dál(e)! | Blijf zo doorgaan!
Takhle (už) to dál nejde! | Dat kan niet zo doorgaan!
Ranní ptáče dál doskáče. | De ochtendstond heeft goud in de mond.
a tak dále | enzovoort
čím dál více | steeds meer
čím dál, tím hůř | steeds erger/slechter, van kwaad tot erger
v dáli | in de verte
z dáli | van een afstand
do dáli | in de verte

dalece

ver

Jak dalece? | In welke mate?
Tak dalece se neznáme. | Zo goed kennen wij elkaar niet.
Dalece je převyšuje. | Hij is verreweg beter dan hen.

daleko

ver (weg)

Je to odsud daleko? | Is het ver weg van hier?
Jak je to daleko do Káhiry? | Hoe ver is het naar Cairo?
Do Káhiry je to ještě daleko. | Het is nog steeds ver naar Cairo., Cairo is nog steeds ver weg.
Není to moc daleko. | Het is niet ver van hier.
Je to pěkně daleko. | Dat is vrij ver weg.
Město je 2 kilometry daleko. | De stad ligt 2 kilometers van hier.
Máme to ještě daleko. | We hebben nog steeds een lange weg te gaan.
Jsou daleko před námi. | Ze lopen ver voor op ons.
K dokonalosti to má daleko. | Dat is verre van perfect.
Bylo to daleko od cíle. (střela ap.) | Dat was ver van het doel.
Takhle se daleko nedostaneme. | Op deze manier zullen we niet ver komen.
Vánoce jsou ještě daleko. | Kerstmis is nog ver weg.
Nemá daleko do padesátky. | Hij wordt bijna vijftig.
Nejsou daleko od vítězství. | Ze zijn dicht bij de overwinning.
na míle daleko od... | heel ver weg van...
Dotáhne to daleko. (bude úspěšný) | Hij zal het ver schoppen.
široko daleko | wijd en zijd
Není to tak daleko od pravdy. | Dit is niet ver van de waarheid.
Nebyl daleko od pravdy. | Hij was niet ver van de waarheid.
Zašel příliš daleko. (přehnal to) | Hij is te ver gegaan.
Nechodí pro slova daleko. | Hij neemt geen blad voor de mond.
Lidé přijeli z daleka široka. | Mensen kwamen van heinde en verre.
Jablko nepadá daleko od stromu. | De appel valt niet ver van de boom., Zo moeder zo dochter., Als twee druppels water lijken ze op elkaar.
z daleka se vyhnout/vyhýbat komu/čemu | verre van iem./iets blijven

♦
(mnohem) veel

Byl daleko lepší (než...) | Hij was veel beter (dan...)
Teď je to daleko horší. | Nu is het veel erger.
Teď je to daleko dražší. | Nu is het veel duurder.
Bylo by to daleko rychlejší vlakem. | Het zou veel sneller zijn om met de trein te gaan.
Je daleko nejlepší. | Hij is absoluut de beste.

další

een ander(e), (v pořadí ap.) volgend, (navazující) verder

Další, prosím! | De volgende alstublieft!
Kdo je další (na seznamu)? | Wie is de volgende (op de lijst)?
Mohu dostat další? (ještě jeden) | Mag ik er nog een?
Budeme mít další dítě. | We krijgen nog een kind.
Potřebujeme ještě další dva. | We hebben er nog twee nodig.
Budou další útoky? | Zullen er meer aanvallen komen?
Kdo bude dalším prezidentem? | Wie wordt de volgende president?
Začneme další odstavec. | Laten we met een nieuwe alinea beginnen.
Máte nějaké další otázky? | Heeft u nog vragen?
Pošlou tam dalších tisíc mužů. | Ze sturen nog duizend man.
Budeme potřebovat dalších 100 tisíc. | We zullen nog 100 duizend nodig hebben.
Jeho další pobyt je nežádoucí. | Zijn verdere verblijf is ongewenst.
A dalšího dne... | En de volgende dag...
narůst o dalších 5 % | een groei van nog eens 5%
v dalších letech | de komende jaren
další podrobnosti/informace viz... | voor verdere details/informatie zie...
další vzdělávání | vervolgonderwijs t
... a (mnozí) další (ve výčtu) | ... en (vele) andere
při další příležitosti | bij de volgende gelegenheid
další použití | verder gebruik

daň

belasting f

Nezaplatil daň z příjmu. | Hij heeft geen inkomstenbelasting betaald.
Musím z toho zaplatit daň? | Moet ik daar belasting op betalen?
Všichni musí platit daně. | Iedereen moet belasting betalen.
Uvalili daň na... | Er is belasting ingevoerd op...
To nepodléhá dani. | Dat wordt niet belast.
Cena je včetně daně z přidané hodnoty. | De prijs is inclusief btw.
Ceny jsou bez daně (z přidané hodnoty). | Prijzen zijn exclusief BTW.
To je daň, kterou musíme zaplatit. | Dat is de prijs die we moeten betalen.
Byl odsouzen za daňové úniky. | Hij is veroordeeld voor belastingfraude.
Vezmu si daňového poradce. | Ik maak gebruik van een belastingadviseur.
Zaplatí to daňoví poplatníci. | Op kosten van de belastingbetalers.
vybrat si svou daň (na životech ap.) | zijn tol eisen
podat daňové přiznání | de belastingaangifte indienen
osvobozený od daně | belastingvrij
být daňově zvýhodněn | belastingvoordeel krijgen

dařit se

(být úspěšný) lukken

Daří se nám tyto problémy řešit. | We zijn erin geslaagd de problemen op te lossen.
Všechno se mi teď daří. | Nu lukt me alles.
Daří se mu, na co sáhne. | Alles wat hij aanraakt, verandert in goud.
Nedaří se jim získat si voliče. | Ze slagen er niet in om kiezers te winnen.
Nedaří se mi to opravit. | Ik kan het niet maken.
Nic se mi nedaří tak, jak jsem plánoval. | Niets gaat zoals ik het gepland had.

♦
(vést se) gaan met iem. hoe

Jak se ti daří? | Hoe gaat het met je?
Daří se mi dobře. | Het gaat goed., Het gaat prima.
Dnes se mu daří lépe. (zdravotně) | Vandaag voel ik me al beter.
Ve škole se jí daří. | Ze doet het goed op school.
V zaměstnání se mu daří. | Hij doet het heel goed op zijn werk.
V zápase se mu dařilo. | Hij deed het heel goed in de wedstrijd.
Expedici se nedařilo. | De expeditie is mislukt.
Obchodu se tady daří. | De zaken lopen heel goed hier.
Kaktusům se daří v písčité půdě. | Cactussen groeien het best op zandgrond.
Ať se (vám) daří! | Succes!

dát

geven

Dej to na stůl/do ledničky. | Leg het op de tafel/in de koelkast.
Dej to zpátky na místo. | Leg/Zet het terug op zijn plek.
Dej mi to. | Geef het aan mij.
Dal byste mi...? | Zou u me... geven?
Dejte mi čas/více času. | Geef me een beetje meer tijd alstublieft., Wilt u me een beetje meer tijd geven alstublieft?
Kdo ti to dal? | Wie heeft het aan jou gegeven?
Dám ti vědět. | Ik laat het u/je weten.
Dej mi/nám vědět. | Laat mij/ons weten.
Dej mi Toma (k telefonu). | Haal Thomas aan de telefoon alsjeblieft.
Dám ti ho. (k telefonu) | Ik zal hem vragen bij de telefoon te komen., Ik roep hem bij de telefoon.
Tys tomu (ale) dal! | Kijk wat jij hebt gedaan!
Dejte na mě. (moji radu) | Luister naar mij alstublieft.
Nedá na mě. | Hij wil niet naar me luisteren.
Dejme tomu, že... | Laten we aannemen...
Dá to spoustu práce. | Het kost heel veel werk.
Dal jasně najevo, že... | Hij maakte duidelijk dat...
Nedala na sobě nic znát. | Ze liet niets merken.
Nesmíš na sobě dát znát strach. | Je mag niet laten merken dat je bang bent.
Dej to kolovat. | Geef het door alstublieft.
Nedej bože! | God verhoede!
Nedalo mi to a vzal jsem si. | Ik kon het niet helpen, ik moest gewoon één pakken.
Dal bych cokoli/nevím co, jen abych... | Ik zou alles geven om...
Moc bych za to nedal, že... | Ik zou me niks verbazen als...
Dá někdo víc?, Kdo dá víc? (v dražbě ap.) | Wie biedt meer?
Dal tři góly. | Hij scoorde drie doelpunten.
Dala mu na zadek. (dítěti ap.) | Ze gaf hem een tik/klap.
Dala ti? (o sexu) | Heb je nog gescoord?
Dala mi kopačky. | Ze heeft me afgewezen.
Dám mu přes hubu/do držky. | Ik zal hem op zijn bek slaan.
Dal jsem mu lekci. | Ik gaf hem een lesje.
Dal jsem mu co proto. | Ik gaf hem wat hij verdiende.
Nedali mi na výběr. | Ze gaven mij geen keus.
Dali ho sledovat. | Ze hebben hem gevolgd.
Nedají na to dopustit. | Ze staan er voor in.

dát se

kunnen worden gedaan, zich laten doen

Dá se to zařídit? | Zou het geregeld worden?
Nedá se nic dělat. | Er is niets aan te doen.
Dalo by se to zkrátit? | Zou het lukken om het korter te laten maken?
To se nedá jíst/pít. | Het is niet eetbaar/drinkbaar.
To se nedá vydržet. | Het is niet te verdragen.
Dalo by se říct, že... | Men/Je kan zeggen dat...
Dejte se doleva a... | Links af alstublieft en...
Dejme se do práce! | Aan de slag!
Dejte se do toho! | Aan 't werk!
Dej se dohromady! (seber se) | Verman jezelf!
Měl by ses dát ostříhat. | Je zou je haren moeten laten knippen.!
Dala se rozvést. | Ze is gescheiden.
Nedala se přesvědčit. | Ze liet zich niet overtuigen.
Nedal se oklamat jejich... | Hij liet zich niet door hen voor de gek houden.
Dám se poddat! | Ik geef het op!
Nedej se! (nevzdávej to) | Geef niet op!
Nedej se! (stůj si za svým) | Geef niet op!
Nedejte se zmást. | Laat je niet misleiden.
Dá se to. (o kvalitě ap.) | Dat is te accepteren.

dát si

nemen

Co si dáš k pití? | Wat wil je drinken?
Dej si pivo! | Neem maar een bier!
Dám si džus. | Ik neem sap.
Dal bych si... | Ik neem graag..., Graag... alstublieft.
Dáte si (ještě)? | Wilt u nog iets anders (bestellen)?
Dám si sprchu. | Ik ga douchen., Ik neem een douche.
Dali jsme si schůzku/sraz... | We hebben afgesproken om...
Nedá si říct. | Hij laat zich niets wijsmaken.
Dejte si pozor na... | Pas op..., Kijk uit..., Let op...
Dej si pozor na jazyk! | Let op je woorden!
Dal si udělat tetování. | Hij liet een tatoeage zetten.
Dám si to opravit. | Ik zal het laten repareren/herstellen.
To si dám líbit! | Dat vind ik leuk/prettig!, Dat bevalt mij!, Dat valt in mijn smaak!

dávat

geven

To nedává (žádný) smysl. | Het heeft geen zin.
Dávám přednost... před... | Ik geef de voorkeur aan..., Ik heb liever... dan..., Ik prefereer... boven...
Dávej pozor! (bacha) | Pas op!, Kijk uit!, Let op!
Dávej pozor! (věnuj pozornost) | Pas op!, Kijk uit!, Let op!
Dávejte si pozor! | Pas op..., Kijk uit..., Let op...
Dávej na sebe pozor! | Pas goed op jezelf!
Dávají mi za vinu... | Ze verwijten me dat..., Ze beschuldigen mij van...
Co dávají (v televizi)? | Wat is er op (de) TV?
(V kině) dávají nový film... | In de bioscoop vertonen ze een nieuwe film.
Dohromady to dává šest. | Opgeteld is dat zes.
Ty mi teda dáváš! (trápíš ap.) | Ik maak me zorgen om jou.
Děti jí dávají zabrat. (zlobí ap.) | De kinderen maken het haar moeilijk.

dávno

lang

Je to už dávno, co... | Het is sinds lange tijd, dat...
Vím to už dávno. | Ik weet het allang.
Dávno jsme se neviděli. | We hebben elkaar in tijden niet gezien.
Ten už je dávno pryč. | Hij is al lang weg.
To už je dávno minulost. | Het behoort tot de geschiedenis., Dat is ouwe koek.
Kdysi dávno jsem to viděl. | Ik zag het lang geleden.
Není to tak dávno, co... | Niet zo lang geleden..., Onlangs...
časy dávno minulé | lang geleden
dávno zapomenutý/ztracený | lang vergeten/verloren

dech

adem m

Zadrž dech. | Hou je adem in.
Nemohu popadnout dech. | Ik ben buiten adem.
Snaží se popadnout/nabrat dech. | Hij probeert op adem te komen.
Lapal po dechu. | Hij hapte naar lucht.
vyrazit dech komu (ránou) | iem-s adem benemen
vyrazit dech komu (udivit) | iem. de adem benemen
Má vyražený dech. | Hij is buiten adem.
Vyrazila si dech. | Ze was sprakeloos.
Ta zpráva mi vyrazila dech. | Ik was met stomheid geslagen door dat bericht.
Z toho se tají dech. | Het beneemt je de adem.
Tají se mi dech. | Ik ben ademloos.
Poslouchali se zatajeným dechem. | Ze luisterden met ingehouden adem.
Šetři s dechem. | Spaar je woorden.
Chytil druhý dech. | Hij kwam op adem.
jedním dechem | in een adem
bojovat do posledního dechu | vechten tot je laatste adem
dech beroucí pohled | een adembenemend uitzicht
dechový nástroj | blaasinstrument t

děkovat

danken iem. voor iets

Děkuji vám (mnohokrát). | Dankjewel., Bedankt.
Předem děkuji za... | Alvast bedankt voor...
Mně neděkujte. | Mij hoeft u niet te bedanken.
Šálek čaje? – Ne, děkuji (nechci). | Thee? Nee, dankjewel.
Vyřiďte mu, že děkuji za ty květiny. | Bedank hem/haar/hen voor de bloemen.
Mohou děkovat bohu/osudu, že... | Ze kunnen God danken dat...
děkovný dopis | bedankbrief m

dělat

doen, (vyrábět ap.) maken

Dělej! (pospěš) | Opschieten!, Schiet eens op!
Nedělejte to! | Niet doen!
Co (tady) děláš? | Wat doe jij hier?
Co budu/mám dělat? | Wat zal/moet ik doen?
Co s tím mám dělat? | Wat moet ik hiermee doen?
Nedá se nic dělat. | Er is niets aan te doen.
Co se dá dělat. (uvození) | Dat zie jij zelf.
Děláš chybu. | Jij maakt een vergissing., Jij maakt een fout.
Dělej, jak uznáš za vhodné. | Doe wat je denkt dat juist is.
Dělej si, co chceš. | Doe wat je wil.
Děláš nějaké sporty? | Doe je aan sporten?
Jak se to dělá? | Hoe doet men dat?, Hoe wordt het gedaan?
To se nedělá! | Zo doe je dat niet., Zo werkt dat niet.
Dělám na tom. | Ik ben er mee bezig.
Dělám, co můžu. | Ik doe mijn best., Ik doe wat ik kan.
Dělám v obchodě. | Ik werk in een winkel.
To s tím nemá co dělat. | Dat heeft er niets mee te maken.
Tady nemáš co dělat! (pohledávat) | Hier heb je niks te zoeken.
Už nemám co dělat. | Ik heb niks meer te doen.
Má co dělat, aby s nimi udržela krok. | Ze worstelt om het bij te houden.
Nedělejte hluk. | Geen lawaai maken alstublieft., Maak geen lawaai alstublieft.
Alkohol mi nedělá dobře. | Alcohol is niet goed voor mij.
Nedělej si (s tím) starosti. | Maak je daar geen zorgen over.
Nic si z toho nedělej. | Let er niet op.
Děláš mi starosti. | Ik maak me zorgen over jou.
Děláš si srandu? | Maak je een grapje?
Kolik to dělá celkem? | Hoeveel is het samen?, Hoeveel is het in totaal?
Dělá se hezky. | Het klaart op.
Dělá se mi z toho špatně. | Ik word er echt misselijk van.
Děláš mi ostudu. | Je maakt me te schande.
Budeš mi dělat společnost? | Wil je me gezelschap houden?
Nedělej ukvapené závěry! | Trek geen overhaaste conclusies!
Moc mluvíš a málo děláš. | Je praat veel, maar je doet weinig.
Děláš to ještě horší, než to je. | Je overdrijft!, Je maakt van een mug een olifant.
Nedělej, že se tě to netýká. | Doe niet alsof het je niks aangaat.
Dělej se sebou něco! | Doe wat met jezelf!
Šaty dělají člověka. | Kleren maken de man.
Nedělej z toho takovou vědu! | Je maakt van een mug/een vlieg een olifant.
Jedna vlaštovka jaro nedělá. | Één zwaluw maakt geen lente.
Nedělej ze sebe vola! | Zet jezelf niet voor schut!
Nedělej z komára velblouda. | Van een mug/een vlieg een olifant maken.
Dělal, jakože... | Hij deed alsof...
Dělá, jako by (se) nic (nestalo). | Hij gedraag zich alsof er niks is gebeurd.
Nedělej! (no tak) | Kom op!, Stel je niet zo aan!
Nedělej blbýho! | Doe niet alsof je gek bent!

dělat - doen, maken

České sloveso dělat překládáme víceméně synonymními slovesy maken, doen, často však mezi nimi musíme rozlišovat.

Slovesem doen vyjadřujeme konkrétní činnost, jednání. U tohoto slovesa je důležitá právě činnost, ne její výsledek.

aan sport doen, de afwas doen

Sloveso maken vyjadřuje naopak výsledek, tedy činnost, při které něco vzniká.

het avondeten klaarmaken – het huiswerk maken

dělit

delen, (na části) verdelen

Šest děleno třemi je... | Zes gedeeld door drie is...
Ptáky dělíme na... | Vogels kunnen worden verdeeld in...
Údolí dělí řeka. | Een rivier verdeelt de vallei.
Od vítězství ho dělí jen krůček. | Hij is slechts één stap van de overwinning verwijderd.
Jen týden nás dělí od prázdnin. | Nog slechts een week en dan is het vakantie.

dělit se

delen

Dělí se o pátou příčku s... | Hij deelt de vijfde plaats met...
Dělíme se napůl. | We delen fifty-fifty.
Univerzita se dělí na fakulty. | De universiteit is verdeeld in faculteiten.
Cesta se zde dělí. | De weg splitst hier.

délka

lengte f, (časová) duur m

Má to na délku asi tři metry. | Het is ongeveer drie meter lang.
Přeložte list na délku. (podélně) | Vouw het papier in de lengte.
Uplaval jsem pár délek. (v bazénu) | Ik heb een paar baantjes gezwommen.
na délku (měřit ap.) | in de lengte
na délku (podélně) | in de lengte
po délce (řezat ap.) | in de lengte
zeměpisná délka | lengtegraad m
... stupňů východní délky | ... graden oostelijke lengtegraad
vlnová délka | golflengte f
průměrná délka života | gemiddelde levensduur
délková jednotka | lengte-eenheid f

den

dag m

Dobrý den. | Goedemorgen.
Pěkný den (přeji). (při loučení ap.) | Een prettige dag nog.
Co je dnes za den? | Welke dag is het vandaag?
Vezmu si den volno. | Ik neem een dag vrij.
Strávíme tam celý den. | We brengen de hele dag daar door.
Kolik je to na/za den? | Hoe veel is het per dag?
V den jeho třicátých narozenin... | Op z'n dertigste verjaardag...
Od dnešního/tohoto dne... | Vanaf vandaag...
Zítra je taky den. | Morgen weer een dag.
To můžeme čekat až do soudného dne. | We kunnen wachten tot de Dag des Oordeels.
To je zase den! (hrozný) | Wat een dag!
Měl jsem špatný den. | Ik heb een slechte dag gehad.
Mám den blbec. | Ik heb een vreselijk dag.
Dnes nemám svůj den. | Ik heb m'n dag niet.
Má svůj den. (je ve formě) | Hij is in vorm.
Jeho dny jsou sečteny. | Zijn dagen zijn geteld.
Nechval dne před večerem. | Loof de dag niet voordat het avond is.
každý den | elke dag
dvakrát/třikrát za den | tweemaal/driemaal per dag
v pracovní/všední dny | op werkdagen
v úřední dny | op werkdagen
v kterýkoliv den kromě... | elke dag behalve...
na Štědrý den | op kerstavond
den co den | dag in dag uit
každý druhý den | om de dag
ve dnech... (termín konání) | van... tot...
v minulých dnech | de laatste dagen
téhož dne, ve stejný den | dezelfde dag
(již) každým dnem (brzy) | elke dag
jednoho krásného dne (v budoucnu) | een mooie dag
za pár dní | over een paar dagen
před pár dny | een paar dagen geleden
ve dne | overdag
ve dne (za světla) | bij daglicht
během dne | overdag
ve dne v noci | dag en nacht
za bílého dne | op klaarlichte dag
ze dne na den | van dag tot dag
žít ze dne na den (bezstarostně) | van dag tot dag leven
s oznámením sedm dní dopředu | met een opzegtermijn van zeven dagen
dělat si z koho dobrý den | iemand in de maling nemen
být na pořadu dne | op het programma staan
být na pořadu dne (body jednání) | op de agenda staan

díky

dankzij

Díky moc! | Hartelijk dank!
Tak díky moc! (ironicky) | En dankjewel!
Díky tomu, že... | Dankzij het feit dat...
Díkybohu! | God zij dank!

díl

deel t, (součástka) onderdeel t

Rozděl to na tři díly. | Deel het in driëën.
Viděl jsi poslední díl? (seriálu) | Heb je de laatste aflevering gezien?
Román má tři díly. | De roman bestaat uit drie delen.
Potřebuji nějaké náhradní díly. | Ik heb reserveonderdelen nodig.
Přidejte tři díly mouky. | En drie delen meel.
Dílem je to i moje chyba. | Het is gedeeltelijk ook mijn fout.
přispět svým dílem | zijn deel bijdragen
dílem | gedeeltelijk

dít se

gebeuren

Co se děje? | Wat gebeurt er?, Wat is er aan de hand?
Co se to tady děje? | Wat gebeurt hier?, Wat is er aan de hand hier?
Děje se něco? | Is er iets mis?, Is er iets aan de hand?
Nic se neděje. (nic se nestalo) | Er is niets gebeurd.
Co se s ním děje? | Wat is er mis met hem?
Nevěděl, co se s ním děje. | Hij wist niet wat hem overkwam.
Nic se tam neděje. (je tam nuda ap.) | Er gebeurt daar helemaal niks.
Zázraky se dějí. | Wonderen gebeuren.
Děje se jim křivda. | Ze worden benadeeld.

dítě

kind t, (nemluvně) baby m

Máte děti? | Heeft u kinderen?
Kolik mají dětí? | Hoeveel kinderen heeft u?
Mají spolu dvě děti. | Ze hebben twee kinderen.
Čeká druhé dítě. | Ze verwacht haar tweede kind.
Je to ještě dítě. | Hij is nog maar een kind.
Už nejsem dítě. | Ik ben geen kind meer.
Výchova dětí není snadná. | Het opvoeden van kinderen is niet eenvoudig.
Hlídá děti. (jiným lidem) | Ze is oppas.
To pochopí i dítě. | Dat begrijpt elk kind.
vlastní dítě (ne adoptované) | biologisch kind
nevlastní dítě | stiefkind t
manželské/nemanželské dítě | wettig/onwettig kind
chtěné/nechtěné dítě | een gewenst/ongewenst kind
dítě ze zkumavky | reageerbuisbaby m, proefbuisbaby m
dětský pokoj | kinderkamer f/m
dětský lístek | kinderkaartje t
dětský domov | kindertehuis t
dětské choroby | kinderziekten f pl
přen. dětské nemoci | kinderziekten f pl
vylít s vaničkou i dítě | het kind met het badwater weggooien
být dítětem štěstěny | een zondagskind zijn

divadlo

theater t, toneel t

Dnes večer jdeme do divadla. | Vanavond gaan we naar het theater.
Byl jsi už někdy v divadle? | Ben je wel eens in het theater geweest?
Kolik stojí lístky do divadla? | Wat kost een kaartje voor het theater?
Divadlo je v centru města. | Het theater bevindt zich in het centrum.
Divadlo bylo skvělé. | De voorstelling was geweldig.
Nedělej tady divadlo! | Schop geen scene!
Jenom hraje divadlo. (předstírá) | Hij doet maar alsof.
Musel jsem zahrát divadýlko. | Ik moest theater spelen.

dívat se

kijken naar iem./iets, bekijken iets

Na co se díváš? | Wat zit je naar te kijken?, Wat ben je aan het kijken?
Na co se díváš? (v televizi) | Wat zit je naar te kijken?, Wat ben je aan het kijken?
Dívám se na televizi. (obvykle) | Ik zit TV te kijken., Ik ben TV aan het kijken.
Dívám se na televizi. (teď) | Ik zit TV te kijken., Ik ben TV aan het kijken.
Nedívej se na mě tak. | Kijk me niet zo aan.
Nedívejte se zpátky. | Kijk niet achterom., Kijk niet terug.
Pozorně se dívejte. | Kijk eens goed., Kijk goed., Goed kijken.
Dívala se do zrcadla. | Ze keek in de spiegel.
Díval jsem se právě z okna. | Ik stond/was net door het raam te kijken.
Dívám se, že už to máš hotové. | Ik zie dat je het al gedaan hebt/daarmee al klaar bent.
Díval se mi přímo do očí. | Hij keek me recht in de ogen.
Dívám se, jak vám to jde. | Ik kijk hoe het gaat.
Už ses na to díval? | Heb je dat al gezien?
Musím se často dívat do slovníku. | Ik moet vaak in het woordenboek kijken.
Jak se na to díváš ty? | Hoe zie jij dat?, Wat vind je ervan?
Záleží na tom, jak se na to díváš. | Het hangt af van hoe je het bekijkt., Het is maar hoe je het bekijkt.
Ať se na to díváš jakkoli... | Het maakt niet uit hoe je het bekijkt...
Dívej se na život z té lepší stránky. | Bekijk het leven van de zonnige kant.
nedívat se na co (nebrat v úvahu) | nergens rekening mee houden
dívat se na koho spatra | op iem. neerkijken
dívat se do blba/prázdna | in de verte kijken

divit se

zich verbazen over iets

To se divím. | Ik ben verbaasd.
Divil se, že jsi pořád tady. | Hij verbaasde zich dat jij nog steeds hier bent.
Vůbec bych se nedivil, kdyby... | Ik zou niet verbaasd zijn als..., Ik zou me niet verbazen als...
Tak to už se nedivím, (že)... | Het verbaast me niet dat..., Ik verbaas me niet over...
Není se čemu divit. | Dat is geen wonder.
Čemu se divíš? | Wat is er zo vreemd?
Světe div se! | Dat is een verrassing!

divný

vreemd, raar

Je divné, že... | Het is vreemd dat...
Mám divný pocit. | Ik heb een raar gevoel.
Nebylo mu to (vůbec) divné. | Hij vond dat helemaal niet gek/raar.
Má divný smysl pro humor. | Hij heeft een vreemd gevoel voor humor.
Co je na tom divného? | Wat is daar zo raar aan?
Na tom není nic divného. | Er is niets vreemds aan.
Je to divný pocit. | Dat is een vreemd gevoel.
Cítím se divně. | Ik voel me vreemd.
Vypadá to divně. | Het ziet er raar uit.
Chová se velice divně. | Ze gedraagt is erg vreemd.
hovor. Je trošku divnej. | Hij is een beetje vreemd.
divný pavouk/patron | een rare

dlouho

lang

Jak dlouho to potrvá? | Hoe lang gaat het duren?
Strašně dlouho jsem ho neviděl. | Ik heb hem al een eeuwigheid niet gezien.
Dlouho jsme se neviděli! | Dat is lang geleden!
(Za) jak dlouho po/od...? | Hoe lang na...?
Za jak dlouho tam budeme? | Hoe lang duurt het voordat we er zijn?
Zůstali jsme dlouho vzhůru. | We zijn lang opgebleven.
Včera pracoval dlouho do noci. | Hij heeft gisteren tot diep in de nacht gewerkt.
Přijeli na dlouho? | Blijven ze lang?
Je to na dlouho? (Potrvá to dlouho?) | Gaat het lang duren?
Tak to je na dlouho. | Het lijkt erop dat dit lang gaat duren.
Nebude (to) trvat dlouho a/než... | Dat zal niet lang duren en/voordat...
na dlouho, nadlouho | voor lang
ne na dlouho | niet voor lang

dlouhý

lang

Jak je to dlouhé? | Hoe lang is dat?
Jak je ten film dlouhý? | Hoe lang duurt de film?
Je mi to dlouhé. (šaty ap.) | Het is te lang voor me.
Mám dlouhou chvíli. | De tijd kroop voorbij.
To je dlouhá historie. | Het is een lang verhaal.
... je dvakrát delší než... | ... is twee keer zo lang als...
Má dlouhé vedení. | Hij is een beetje langzaam.
Udělal dlouhý obličej. (zatvářil se zklamaně) | Hij trok een lang gezicht.
Dlouze vykládal o... | Hij vertelde lang over...
Dlouze se na mě podívala... | Ze keek me lange tijd aan...
Vyslovuje se dlouze. | Dat wordt lang uitgesproken.
košile s dlouhým rukávem | een shirt met lange mouwen
udělat dlouhý nos na koho | een lange neus maken tegen iem.
natáhnout se jak široký, tak dlouhý | languit op de grong vallen
krátit si dlouhou chvíli čím | de tijd vullen door iets, met iets
dlouhá ruka zákona | de lange arm van de wet
v dlouhém horizontu, z dlouhodobého hlediska | op lange termijn

dluh

schuld f/m

Nadělala dluhy. | Ze heeft schulden gemaakt.
Mám u něj dluh. | Ik heb schulden bij hem.
Topí se/Je až po krk v dluzích. | Hij zit tot over z'n oren in de schulden.
Už splatil svůj dluh. | Hij heeft zijn schuld al afgelost.
Nekupuji na dluh. | Ik koop niet op krediet.
Žijeme na dluh. | We leven op krediet.
Zbavil se dluhů. | Hij is van de schulden verlost.

dlužit

schuldig zijn iem. iets

Kolik ti/vám dlužím? | Hoeveel heb je/heeft u van mij te goed?
Dluží mi přes 500 eur. | Ik heb van hem meer dan 500 euro tegoed.
Dlužím ti to. | Dat heb je van mij tegoed.
Nic mu nedlužím. | Hij heeft niets van mij tegoed., Ik ben hem niets verschuldigd.
Dlužíš mi omluvu. | Je bent me een excuus schuldig.
Něco mi dlužíš! | Je bent me iets schuldig!
Jsem vaším dlužníkem. | Ik sta bij u in het krijt.

dnes, dnešek

vandaag

právě dnes | alleen vandaag
až do dnes | tot vandaag
ode dneška... (nadále) | vanaf vandaag...
ode dneška za týden | vandaag over een week
Co děláš dnes večer? | Wat doe je vanavond?
Potkal jsem ji dnes ráno. | Ik heb haar vanochtend ontmoet.
Kolikátého dnes je? | De hoeveelste is het vandaag?
Co je dnes za den? | Welke dag is het vandaag?
Dnes je všechno jinak. | Vandaag is alles anders.
Co není dnes, může být zítra. | Morgen is er weer een dag.
Co můžeš udělat dnes, neodkládej na zítřek. | Stel niet uit tot morgen, wat je vandaag kunt doen.

do

(dovnitř ap.) in, (též směrem) naar

Dej to do tašky/ledničky. | Zet het eens in de tas/de koelkast.
Půjdu do postele. | Ik ga naar bed.
Šla do školy. | Ze is naar school gegaan.
Kdy chodíš do práce? | Wanneer werk je?
Spadla do vody. | Ze viel in het water.
Půjdeme do vody. | Laten we het water in gaan.
Jedeme do města na nákupy. | We gaan naar de stad winkelen.
Odjel do Moskvy. | Hij is naar Moscou vertrokken.
Zítra jedeme do Norska/Portugalska/Nizozemí. | Morgen gaan we naar Noorwegen/Portugal/Nederland.
Často jezdím do zahraničí. | Ik ga vaak naar het buitenland.
Píchla se do prstu. | Ze heeft haar vinger geprikt.
Musí se to přeložit do arabštiny. | Het moet worden vertaald naar het Arabisch.
Zamiloval jsem se do ní. | Ik werd verliefd op haar.
Jsem do ní blázen. | Ik ben gek op haar., Ik ben dol op haar.
Do toho ti nic není. | Dat gaat je niks aan.
Nejde mi to do hlavy. | Ik kan er met mijn hoofd niet bij.
Vzala si do hlavy, že ho políbí. | Ze heeft het in haar hoofd gehaald om hem te kussen.
Má něco do sebe. | Ze heeft iets.
Má to něco do sebe. | Daar zit wat in.
Co to do tebe vjelo? | Wat is er met jou?
To bych do něj nikdy neřekl. | Ik zou dit niet van hem verwachten.
Je mi do pláče. | Ik heb zin om te huilen.
Nebylo mi do smíchu. | Ik had geen zin om te lachen.
Tleskejte do rytmu. | Klappen op het ritme.
Uvádíte mě do rozpaků. | U zet me voor schut.
Do toho! (povzbuzování) | Vooruit!
vulg. Do prdele/hajzlu! | Klote!, Shit!
vulg. Jdi do prdele! (nadávka) | Krijg de kolere!
vulg. Jdi do prdele! (vypadni) | Donder op!
Do třetice všeho dobrého. | Drie maal is scheepsrecht.

♦
(až po) tot

Počkej až do konce. | Wacht tot het einde.
Do dnešního dne... | Tot vandaag...
Počítám do pěti a... | Ik tel tot vijf en...
Počkej do pěti. | Wacht tot vijf.
Budete to mít do pondělka. (dodané ap.) | U krijgt dat ten laatste maandag., U krijgt dat op zijn laatst maandag.
Bude to hotovo do pěti dní. | Het zal binnen vijf dagen klaar zijn.
Najedl jsem se do sytosti. | Ik zit vol., Ik heb genoeg gegeten.
Svlékl se do naha. | Hij heeft zich uitgekleed.
Ostříhala se do hola. | Ze heeft haar hoofd kaalgeschoren.
Byl ostříhaný do hola. | Hij werd kaalgeschoren.
Opil se do bezvědomí/němoty. | Hij heeft zich bewusteloos gedronken., Hij heeft zich in een coma gezopen.
od rána do večera | van 's ochtends tot 's avonds
do té/takové míry, že... | in zulke mate dat...
do nejmenšího detailu | tot in de kleinste details
všichni do jednoho | elk van hen
do hloubky (rozebrat ap.) | gedetailleerd

doba

tijd m, (okamžik) tijdstip t, (historické období)

od té doby | sindsdien
od té doby co... | sindsdien...
(až) do té doby | tot dan toe
tou dobou | nu
touto dobou | tot nu toe
poslední dobou, v poslední době | de laatste tijd
v kteroukoli denní či noční dobu | op elk moment van de dag of nacht
v kteroukoli roční dobu | in elk jaargetijde
po dobu (trvání) čeho | tijdens iets
v současné době | heden
celou (tu) dobu | de hele tijd
ještě nějakou dobu | nog enige tijd
pracovní doba | werktijd m
zavírací doba | sluitingstijd m
otvírací/prodejní doba | openingstijden m pl, werktijden m pl
čekací doba | wachttijd m
zkušební doba (trestance ap.) | proeftijd m
na dobu určitou/neurčitou | voor bepaalde/onbepaalde tijd
doba platnosti | geldigheidsduur m
doba životnosti | levensduur m
doba životnosti (přístroje) | levensduur m
doba bronzová | bronstijd m
držet krok/jít s dobou | met de tijd meegaan
(Dnes) je jiná doba. | De tijden veranderen.
Předstihl (svou) dobu. | Hij is zijn tijd vooruit.
No to je doba! (to trvalo) | Dat duurde een tijd!

dobrý

goed

Dobrý den. | Goedemorgen.
Dobrý večer. | Goedenavond.
Dobrou noc. | Goedenacht.
Dobrou chuť! | Eet smakelijk!
To je dobrý nápad! | Dat is een goed idee!
To je dobrý. (to nevadí) | Het is ok.
To je dobrý. (drobné si nechte) | Het is goed zo.
iron. No to je dobrý! | Nou, dat is leuk!
Tak dobrá. | Vooruit.
Je to můj dobrý přítel. | Hij is een goede vriend van me.
Je dobrý v matematice/biologii. | Hij is goed in wiskunde/biologie.
Je to moc dobré! (na chuť) | Het is erg lekker.
Snažil se udělat dobrý dojem. | Hij wilde een goede indruk maken.
Dnes má dobrou náladu. | Ze heeft vandaag een goed humeur.
Je dobré vědět, že... | Het is goed om te weten dat...
Je to odsud dobrých deset mil. | Het is een goede tien mijl.
Ta firma má dobrou pověst. | Dat bedrijf heeft een goede reputatie.
Bude to v dobrých rukou. | Het zal in goede handen zijn.
Stále se těší dobrému zdraví. | Hij geniet nog steeds een goede gezondheid.
Mám to u ní dobré. | Ik sta er bij haar goed op.
Má dobré srdce. | Hij heeft een goed hart.
Za dobré paměti... | Ter nagedachtenis...
Děláš si ze mě dobrý den? | Hou je me voor de gek?
Každý dobrý skutek bude po zásluze potrestán. | Geen goede daad blijft ongestraft.

dobře

goed

Tak dobře. (souhlas) | Vooruit.
Dobře! (uznání) | Goed zo!
Udělal jsi dobře. | Je hebt het goed gedaan.
Není mi dobře. | Ik voel me niet goed.
To zní dobře. (návrh ap.) | Dat klinkt goed.
Myslí to dobře, ale... | Ze bedoelt het goed maar...
Dobře mu tak! | Net goed!
Chová se dobře. | Hij gedraagt zich goed.
Naši dnes hráli dobře. | Ons team heeft goed gespeeld vandaag.
Je to dobře placené místo. | Het is een goedbetaalde baan.
Tvrdý alkohol mi nedělá dobře. | Ik kan niet goed tegen sterke drank.
Měj se dobře. | Prettige dag!
Mám se dobře. | Het gaat goed/prima (met mij).
Jsou na tom dobře. (finančně ap.) | Ze doen het goede.
Měli jsme se dobře. (na dovolené ap.) | We hadden het naar ons zin., We hebben genoten.
Dobře se bavte! | Veel plezier!, Geniet ervan!
Všude dobře, doma nejlíp. | Oost west, thuis best.

docela

vrij

Bylo to docela dobrý. | Dat was best goed/best lekker (eten).
Mám se docela dobře. | Het gaat helemaal goed/best goed (met mij).
Má docela pěknou postavu. | Ze heeft echt een mooi figuur.
Docela se mi to líbilo. | Ik vond dat best mooi/leuk.
ne tak docela | niet helemaal
docela slušně | best goed

dočkat se

wachten om iets, (změny ap.) beleven iets

Nemůžu se dočkat, až se s ní seznámím. | Ik kan niet wachten om haar te ontmoeten/tot ze komt.
Nemůžu se dočkat, až přijedou. | Ik kan niet wachten om ze te ontmoeten/tot ze komen.
Už se nemohla dočkat, až ho uvidí. | Ze kon niet wachten om hem te zien.
Už se nemůže dočkat. (až začne ap.) | Hij kan nauwelijks wachten.
Neboj, dočkáš se. | Rustig aan/Maak je geen zorgen je tijd zal komen.
Toho se asi nedočkáš. | Dan kun je lang wachten.
Tak toho se (asi) nedočkám(e)! | Dan kunnen we lang wachten!
Dočkali se. | Hun tijd is gekomen.
Dočkají se firmy dotací? | Zullen de bedrijven een subsidie krijgen?
Tak toho se nedočkají! (to nedostanou) | Dan kunnen ze eeuwig wachten!
Kdo si počká, ten se dočká. | Geduld wordt beloond., Geduld vangt vis.
Dočkej času (jako husa klasu)! | Alles op zijn tijd.

dodat

(zboží ap.) leveren

Nedodali to zboží včas. | Ze hebben de goederen niet op tijd geleverd.
Musíte dodat dvě kopie. | Er moeten twee kopieën aangeleverd worden.
Dodávají ropu do celé Evropy. | Zij leveren olie aan heel Europa.
Model se dodává v jedenácti barvách. | Dit model is in elf kleuren verkrijgbaar.

♦
(doplnit) toevoegen, aanvullen

Rád bych dodal, že... | Ik wou nog toevoegen dat...
K tomu není co dodat. | Niets meer, niets minder.
Přijdu později, dodal. | Ik zal later komen, voegde hij er aan toe.
Dodá to jídlu chuť. | Het zal smaak aan het gerecht geven.
To mi dodalo odvahy. | Dat gaf me moed.
Ta zpráva mi dodala odvahy. | Dit bericht gaf hem moed.
To mi moc nedodalo. | Dat heeft me niet veel geholpen.
Dodalo jim to na sebevědomí. | Dat gaf hen moed.
To mu dodalo sílu, aby to dokončil. | Het gaf hem de kracht om het af te maken.
Dodal jsem si odvahy a zavolal... | Ik heb mijn moed verzameld en ik belde...

dodržet

houden iets

Dodržel jsem slovo/slib. | Ik heb me aan mijn woord/belofte gehouden.
Nedodržel svůj slib. | Hij is zijn belofte niet nagekomen., Hij heeft zich niet aan zijn belofte gehouden.
Nedodrželi smlouvu. | Ze hebben een contract verbroken., Ze hebben het contract niet nageleefd.
V případě nedodržení smlouvy... | Als het contract wordt verbroken..., Als het contract niet nageleefd wordt.
Dodržíme termín. (dokončení ap.) | Wij zullen aan de deadline voldoen.
Nedodrželi stanovený termín. | Ze hebben niet voldaan aan de gestelde termijn.

dodržovat

zich houden aan iets, naleven, nakomen, opvolgen

Dodržujte prosím pravidla. | Volg de regels alstublieft., Houd u aan de regels alstublieft.
Musíte dodržovat rychlost. | Men moet zich aan de maximumsnelheid houden., U moet de maximumsnelheid in acht nemen.
Nedodržují rychlost. (při řízení) | Ze respecteren de maximumsnelheid niet., Ze rijden te hard.
Zákony se musí dodržovat. | De wet moet gehoorzaamd worden.
Přísně dodržujeme nařízení. | Wij houden ons strikt aan de voorschriften.
Musíme dodržovat rozvrh. | We moeten ons aan het plan houden.
dodržovat zákony | gehoorzamen aan de wet, zich aan de wet houden

dohromady

samen, tezamen

Snažím se to dát dohromady. | Ik probeer het samen te stellen.
Podařilo se nám dát nějak ty peníze dohromady. | Wij waren in staat om het geld te verzamelen., Wij zijn erin geslaagd om het geld te verzamelen.
Svedla je dohromady náhoda. | Een toeval bracht hen bij elkaar.
Dohromady tam bylo 40 lidí. | In totaal waren er 40 mensen.
Budeme to mít dohromady. | Wij gaan dit samen delen.
Dej se dohromady! (seber se) | Verman jezelf!
Dal si to špatně dohromady. (mylný závěr) | Hij heeft de verkeerde conclusies getrokken.
Dáme hlavy dohromady. | Twee hoofden zijn beter dan één.
dát dohromady (složit) | samenbrengen, oprapen
dát dohromady (lidi) | samenbrengen
jít dohromady (ladit) | bij elkaar passen

docházet

(pravidelně chodit) bezoeken

Dochází na kurzy angličtiny. | Ze volgt een cursus Engels.
Dochází nám palivo. | We hebben bijna geen benzine meer., Onze benzine is bijna op.
Docházejí baterky. | De baterijen zijn bijna leeg.
Dochází mi trpělivost. | Mijn geduld is bijna ten einde.
Občas dochází k tomu, že... | Het gebeurt soms dat...
Pořád jim nedochází, jak je to nebezpečné. | Ze beseffen nog steeds niet hoe gevaarlijk het is.
Už mu to dochází. (začíná chápat) | Hij begint het langzaam te beseffen.

dojem

indruk m

Působí to dojmem, že... | Het geeft de indruk dat...
Jaký byl váš celkový dojem? | Wat was uw algemene indruk?
Udělalo to na mě dobrý dojem. | Het heeft een goede indruk op me gemaakt.
Zapůsobili příznivým dojmem. | Ze hebben een positieve indruk gemaakt.
Udělala na mě opravdu (velký) dojem! | Ze heeft grote indruk op me gemaakt!
Udělal na ni velice dobrý dojem. | Hij heeft een buitengewoon goede indruk op haar gemaakt.
Snaž se udělat co nejlepší dojem. | Probeer een zo goed mogelijke indruk te maken.
Působí dojmem schopného muže. | Hij geeft de indruk competent te zijn.
Měl jsem (z toho) dojem, že... | Ik kreeg de indruk dat...
Měl jsem (takový) dojem, že je rozvedená. | Ik dacht dat ze gescheiden was.
Mám dojem, že (už) odešel. | Ik geloof dat hij al weg is.
Měla dojem, že slyší kroky. | Ze dacht stappen te horen.
To zkazilo celkový dojem z... | Dat verpestte de algemene indruk...

dojít

aankomen, (být spotřebován) op zijn

Když jsem tam došel... | Toen ik daar aangeekomen ben...
Pěšky tam nedojdeš. | Te voet kom je daar niet.
Dojdi pro něj/to! | Haal hem!
Došla až ke mně. | Ze is bij me gekomen.
Dojdi taky. (přijď) | Kom ook langs.
Žádný dopis mi od nich nedošel. | Ik heb geen brief van hen gekrijgen/ontvangen.
Došli jsme k závěru, že... | We kwamen tot de conclusie dat...
Jak k tomu došlo? | Hoe is het gebeurd?, Hoe is het zo gekomen?
K tomu nikdy nedojde. | Dat zal nooit gebeuren.
Na všechno dojde. (nespěchej) | Alles op zijn tijd.
Počkej, až na tebe dojde řada. | Wacht op je beurt., Wacht je beurt af.
Už ti to došlo? | Heb je dat begrepen?, Snap je dit al?
Pak mu to došlo. | Dan pas besefte hij...
Jak jsi na to došel? | Hoe ben je daaraan gekomen?
Došel nám benzín. | De benzine is op.
Došly mu náboje. | De kogels zijn op.
Došly baterky. | De batterijen zijn leeg.
Došel mi/mu dech. | Ik kan/Hij kan niet ademhalen.
Došla mi trpělivost. | Ik ben mijn geduld verloren.
Kdyby došlo k nejhoršímu... | In het ergste geval...

dokázat

(tvrzení ap.) bewijzen

Dokázala, že je nejlepší. | Ze bewees de beste te zijn.
Ať to dokáže! | Laat hem dat bewijzen!
Dokaž, že nemám pravdu! | Bewijs me dat ik het mis heb!
Dokázal svoji nevinu. | Hij heeft zijn onschuld bewezen.
Dokaž, co umíš. | Laat maar zien wat je kunt.
Ale to nic nedokazuje. | Maar dat bewijst niets.
... což jen dokazuje, že má pravdu. | ... dat bewijst alleen dat hij gelijk heeft.

♦
(zvládnout) aankunnen

Dokázali jsme to! | We hebben het gehaald!
Ty to dokážeš! | Je kunt het!
Dokázal se s tím vypořádat. | Het was hem gelukt om het af te maken., Hij is erin geslaagd.
Dokázal velké věci. | Hij heeft grote dingen bereikt.
Cos tím chtěl dokázat? | Wat wou je daarmee bewijzen?
Nedokáže to pochopit. | Hij is niet in staat om het te begrijpen.
Nedokážeš mě pochopit? | Kun je me niet begrijpen/verstaan?
To mě dokáže fakt naštvat! | Dit brengt mij tot waanzin.
Jeho hlas dokáže divy. | Zijn stem doet wonderen.
dokázat nemožné | het onmogelijk doen

dokdy

tot wanneer

Dokdy mám čekat? | Hoelang moet ik wachten?
Dokdy to má být udělané? | Wanneer moet het gedaan zijn?
Počkám, dokdy budu moct. | Ik wacht zolang ik kan.

dokola

rondom, om

Musíme jet dokola. | Wij moeten een omleiding nemen.
omílat pořád dokola co | hetzelfde (liedje) steeds herhalen
stále/pořád dokola | zonder einde, eindeloos
všude dokola | overal
když se to vezme dokola kolem | in/over het algemeen

dokonce

zelfs

Dokonce mi napsala i dopis. | Ze heeft zelfs een brief voor mij geschreven.
Má dokonce i jachtu. | Hij heeft zelfs een jacht.
Dokonce ani nezavolal. | Hij heeft niet eens gebeld.
Zúčastnila se toho dokonce čtyřikrát. | Zij nam in totaal vier keer aan dit deel.
nejen ... (ale) dokonce... | niet alleen... (maar) ook/zelfs...
ba dokonce (zdůraznění) | zelfs

dokončit

afmaken

Už dokončil školu. | Hij is al klaar met zijn studie/school.
Hned jak to dokončím... | Zodra ik klaar ben...
Kdy to dokončíš? | Wanneer ben je daarmee klaar?
Nech mě dokončit větu. | Laat me uitpraten.
Dokončuje svůj první román. | Hij is zijn eerste roman aan het afronden.
Budova se dokončuje. | Het gebouw wordt afgewerkt.

dokud

zolang

Dokud nebudeš hotový... | Zolang je niet klaar bent...
Dokud bude pršet, zůstaneme doma. | Zolang het regent blijven we thuis.
Počkám, dokud nepřijdeš. | Ik wacht tot je komt.
Dokud jsem tu/tady budu já... | Zolang ik hier ben...
Dokud všechno klape... | Zolang het goed gaat...
Budu si to pamatovat, dokud budu žít. | Ik zal me dat m'n hele leven herinneren.
Dokud je pryč, můžeš používat jeho počítač. | Zolang hij er niet is, kun je zijn computer gebruiken.
Kuj železo, dokud je žhavé. | Men moet het ijzer smeden zolang het heet is.
Neříkej hop, dokud nepřeskočíš. | Men moet de dag niet prijzen voor het avond is.
dokud nás smrt nerozdělí | tot de dood ons scheidt

dole

beneden

na straně 8 dole | op bladzijde 8 onderaan/onder
tam/tady dole | daar/hier aan de onderkant, daar/hier onder
sedmička vlevo dole (zub) | tweede kies linksonder
Počkám dole. | Ik zal beneden wachten.
Bydlím dole. (o patro níže ap.) | Ik woon beneden.
Sníh už je dole. (roztál) | Er is geen sneeuw meer.
Budu hned dole. | Ik kom zo naar beneden.
Jednou jsi dole, jednou nahoře. | Soms win je en soms verlies je., Ups en downs hebben.

doleva

linksaf

Zahněte doleva. | Links afslaan alstublieft.
Dejte se první ulicí doleva. | Neem eerste straat links alstublieft.
zarovnat text doleva | de tekst links uitlijnen

dolů

naar beneden

Sešel dolů po schodech. | Hij is de trap afgegaan.
Nedívej se dolů. | Niet naar beneden kijken.
Zamířili dolů z kopce. | Ze gingen bergaf.
Půjdu dolů a otevřu dveře. | Ik zal naar beneden gaan en de deur openen.
Klobouk dolů před kým/čím. | Petje af voor iem./iets.
zaokrouhleno dolů na celá eura | omlaag afgerond tot de dichtstbijzijnde euro
dolů po proudu/řece | stroomafwaarts
jít dolů (cena, kvalita ap.) | omlaag gaan

doma

thuis

U nás/vás doma. | Bij ons/jullie thuis.
Je tvůj táta doma? | Is jouw papa/vader thuis?
Není doma. | Hij is weg., Hij is niet thuis.
Chovejte se jako doma. | Maak het uzelf gemakkelijk.
Obvykle jíme doma. (ne v restauraci) | Meestal eten wij thuis.
Musím jít domů. | Ik moet naar huis.
sport. Budou hrát doma. (zápas) | Ze gaan thuis spelen.
přen. V tomto oboru je (jako) doma. | Dit gebied is zijn hobby., Dat is echt zijn domein.
Když není kocour doma, myši mají pré. | Als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel.
Aha, už jsem doma! (došly mi souvislosti) | Nu begrijp ik het!, Nu gaat er een lichtje branden!
Co je doma, to se počítá. | Alle beetjes helpen.
A je/máme to doma! (zajištěné) | Dat is dan afgesproken!
Všude dobře, doma nejlíp. | Oost west, thuis best.
doma dělaný/vyráběný | zelfgemaakt
návrat domů (z války ap.) | thuiskomst f

domácí

huishoudelijk, huis-, (doma vyrobený) huisgemaakt

Je to domácí typ. (nechodí do společnosti) | Hij is een huiselijk type.
Kdo u vás doma dělá domácí práce? | Wie doet bij jullie het huishouden?
Byla obětí domácího násilí. | Ze was het slachtoffer van huiselijk geweld.
Prohráli na domácí půdě. (hřišti) | Ze hebben in eigen stadion verloren.
sport. Domácí nakonec zvítězili. | De thuisspeler heeft uiteindelijk gewonnen.
Dostal týden domácího vězení. | Hij had een week huisarrest gekregen.
domácí vězení (soudem nařízené) | huisarrest t
domácí spotřebiče | huishoudelijke apparatuur
domácí kuchyně | thuis koken
domácí zvířata | huisdieren t pl

domluvit (se)

(dojednat) afspreken

Domluveno! | Afgesproken!, Geregeld!, Akkoord!
Domluvil jsem si schůzku s... | Ik heb een afspraak met...
Domluvili jsme se na středu. (schůzku) | We hebben afgesproken op woensdag.
Domluvili se, že tam půjde místo ní. | Ze hebben afgesproken dat hij in haar plaats zal gaan.
Už je to domluvené. | Dat is al afgesproken.
Nedomluvím se. | Ik kan mezelf niet verstaanbaar maken.
Domluvíš se anglicky? | Kun je jezelf verstaanbaar maken in het Engels?
Domluví se plynně francouzsky. | Hij spreekt vloeiend Frans.
Domlouvají se rusky. | Ze praten in het Russisch met elkaar.

♦
(dokončit řeč) uitpraten

Ještě jsem nedomluvil! | Ik ben nog niet klaar!
Nechte mě prosím domluvit. | Laat me het afmaken/afronden alstublieft.
My už jsme spolu domluvili. | We hebben elkaar niets meer te zeggen.
Zkusím mu domluvit. | Ik zal proberen hem reden aan te praten.

donekonečna

oneindig

Nemůžeme čekat (až) donekonečna.
We kunnen niet eeuwig wachten!

donutit

dwingen

Donutím ho přijít. | Ik zal hem dwingen om te komen.
K tomu mě nikdo nedonutí. | Niemand kan mij dwingen om dit te doen.
Byl jsem donucen to podepsat. | Ik werd gedwongen om het te tekenen.
Byl donucen k rezignaci. | Hij werd gedwongen om ontslag te nemen.
Donutili ho k přiznání viny. | Ze dwongen hem schuld te bekennen.
Byli jsme donuceni přijmout to. | We waren gedwongen om het te accepteren.
To mě donutilo podstoupit/podniknout... | Het dwong me... te nemen.
Výhrůžkami ho donutili, aby se přiznal. | Onder bedreigingen hebben ze hem gedwongen te bekennen.
donucovacími prostředky | met dwangmaatregelen

doopravdy

echt(waar)

Jak to bylo doopravdy? | Hoe is het echt gebeurd?
Doopravdy lže. | Hij liegt echt.
Byl to on. – Doopravdy? | Dat was hij. – Echt?
Nevím, kolik jim doopravdy je. | Ik weet niet hoe oud ze eigenlijk zijn.
Škola doopravdy začíná zítra. | De school begint echt morgen.

dopadnout

(padnout dolů) neervallen

dopadnout na zem | op de grond vallen
Měkce dopadl. | Hij is zacht gevallen.
Velké těleso dopadlo na Zem. | Een groot voorwerp botste tegen de aarde.
Zákon dopadne na všechny uživatele. | De wet zal een invloed hebben op alle gebruikers.
Paprsky dopadají šikmo... | De stralen vallen schuin...

♦
(dosáhnout výsledku) aflopen

dopadnout dobře/špatně | goed/slecht uitkomen
dopadnout dobře/špatně (pochodit) | goed/slecht uitkomen
Všechno dopadlo dobře. | Alles is goed afgelopen.
Doufám, že to dobře dopadne. | Hopelijk komt het goed.
Tak jak jsi dopadl? (uspěl ap.) | En hoe heb je het gedaan?
Dopadli nejlépe. | Ze waren de beste., Ze kwamen uit de beste.
Nedopadlo to podle plánu. | Niet alles verliep volgens plan.
To jsem zvědav, jak tohle dopadne. | Ik ben benieuwd naar de uitkomt/afloop.
Strana dopadla ve volbách špatně. | De partij deed het slecht bij de verkiezingen., De partij was niet bijzonder succesvol bij de verkiezingen.
Všechno nakonec dobře dopadne. | Alles komt goed.

♦
(chytit) pakken, aanhouden

Dopadli jsme ho při činu. | We hebben hem op heterdaad betrapt.
Nebyl nikdy dopaden. | Hij werd nooit betrapt.
Nakonec ho dopadli v Praze. | Uiteindelijk hebben ze hem in Praag gepakt.

doplatit

(úplně zaplatit) afrekenen

Kdo to doplatí? | Wie zal de rest betalen?
Budete muset doplatit deset eur. | Je moet tien euro bijbetalen.
S takovou se nedoplatíš. | Je zal niet in staat zijn om deze rekeningen te betalen.
Ti se nedoplatí! | Ze zullen zich blauw betalen., Ze zullen er grof geld voor betalen.

♦
(utrpět újmu) de dupe zijn van iets, benadeeld worden

Na tohle doplatíš. | Je zal daar voor betalen.
Doplatil na svou nepozornost životem. | Zijn onvoorzichtigheid kostte hem zijn leven., Voor zijn onvoorzichtigheid betaalde hij met zijn leven.
Kdo doplatí na globální oteplování? | Wie zal de gevolgen van de opwarming van de aarde dragen?
Doplácí na svou důvěřivost. | Hij betaalt voor zijn naïviteit.
Není divu, že na to doplácí její studium. | Geen wonder dat haar studies daaronder lijdt.
Nejvíc na to doplatil on. | Hij had daarmee het meest te lijden.
Na ty své podrazy jednou doplatí. | Hij zal ooit voor zijn oplichtingen betalen.
Doplácejí na to oni. (na cizí zavinění ap.) | Ze zullen voor andermans fouten betalen.

doplnit

aanvullen, (palivo aj.) bijvullen

Musíme doplnit palivo. | Wij moeten bijtanken., Wij moeten de benzinetank vullen.
Doplňte chybějící slova. | Je moet de ontbrekende woorden invullen.
Chcete (ještě) něco doplnit? (dodat) | Hebben jullie nog iets toe te voegen?
Jen bych doplnil, že... | Ik zou graag willen toevoegen dat...
Měl by sis doplnit jídelníček o vitamíny. | Je moet jouw dieet met vitaminen aanvullen.
Výborně se doplňujeme. | Wij vullen elkaar perfect aan.
doplnit zásoby | voorraad aanvullen
jen pro doplnění | als aanvulling (op), ter aanvulling

doporučit

aanbevelen

Co byste mi doporučil/doporučujete? | Wat zou u mij aanbevelen?
Mohu to (vřele) doporučit. | Ik kan dat (warm) aanbevelen.
To nedoporučuji. | Ik beveel het niet aan.
Doporučil mi, abych vám zavolal. | Hij adviseerde mij om u te bellen.
Doporučuje se... | Het wordt aanbevolen...
Nepřekračujte doporučenou denní dávku. | De aanbevolen dagelijkse dosis niet overschrijden.
doporučená cena (prodejní) | adviesprijs f/m, richtprijs f/m
na doporučení koho | op iem. aanbeveling, op aanbeveling van iem.

dopředu

(posun vpřed) naar voren

Dívej se dopředu! | Kijk vooruit!
Musíme myslet dopředu. | We moeten vooruit denken.
Sednu si dopředu. (v autě) | Ik ga voorin zitten.
posunout hodiny dopředu (ručičky) | de klok (één uur) vooruit zetten
posunout hodiny dopředu (na letní čas) | de klok (één uur) vooruit zetten

♦
(předem) van tevoren

Věděl jsem to dopředu. | Ik wist het al eerder., Ik wist het van tevoren.
Bylo to dojednané/domluvené dopředu. | Dat was al van tevoren afgesproken.
Nestresuj se (zbytečně) dopředu. | Maak je geen onnodige zorgen.
Musíte si to zarezervovat dopředu. | Je moet het van tevoren boeken.
na několik let dopředu | enkele jaren vooruit

dorazit

aankomen, komen

Kdy tam dorazíš? | Wanneer kom je daar aan?
Když jsem dorazil do Tunisu... | Toen ik in Tunis aankwam...
Zavolám, až dorazím na letiště. | Ik zal bellen zodra ik op het vliegveld aankom.
Ještě nedorazili. | Ze zijn nog niet aangekomen.
Dorazili jsme tam včas. | We zijn daar op tijd aangekomen.
Do šesti dorazíme do města. | Tegen zes uur zullen wij de stad bereiken.
Doraz to! (pití) | Maak het af!
To mě dorazilo! (už toho mám dost) | Ik heb er al genoeg van., Ik ben het al zat., Ik ben het al beu.

dosáhnout

bereiken iets, behalen iets

Dosáhl svého cíle. | Hij bereikte zijn doel.
Čeho tím dosáhneš? | Wat wil ja daarmee bereiken?
Ničeho jsme nedosáhli. | Wij hebben niks bereikt.
Dosáhli vítězství/úspěchu. | Ze hebben overwinning behaald/succes gehaald.
Dosáhla uznání. | Ze hebben erkenning gekregen/overwinning behaald/succes gehaald.
Nedosáhli dohody. | Ze hebben geen overeenstemming bereikt.
Něčeho v životě dosáhl. | Hij heeft iets bereikt.
Hladce dosáhl vítězství. | Hij won met gemak.
Teploty dosáhly 30 stupňů. | De temperatuur heeft 30 graden bereikt.
Nedosáhnu na horní polici. | Ik kan niet bij de bovenste plank.
Škody dosáhly částky... | De schade bedroeg...
Zisky celkem dosáhly 50 milionů. | De winst bedroeg in totaal 50 miljoen.
Hodnoty dosáhly rekordní úrovně. | De waarden hebben een recordniveau bereikt.
Dosáhla plnoletosti/zletilosti. | Ze is meerderjarig geworden.
Musí vždycky dosáhnout svého. | Hij moet altijd zijn zin krijgen.
dosáhnout na dno (ve vodě) | de bodem bereiken
dosáhnout vrcholu | de top bereiken

dosahovat

lopen tot iets

Hladina dosahovala až k... | Het waterpeil/waterniveau is tot... gekomen.
Škody dosahovaly několika milionů. | De schade bedroeg enkele miljoenen.
Teploty dosahují v průměru... | De temperaturen bereiken ongeveer...
Ceny dosahují závratné výše. | De prijzen rijzen de pan uit.
Investice dosahující celkem výše... | Investeringen bereiken...
Ani zdaleka nedosahuje úrovně jiných... | Hij is ver onder het niveau van anderen.

doslova

letterlijk

Opakuji to doslova. | Ik herhaal het woord voor woord.
Bere všechno doslova. | Hij neemt alles letterlijk.
Bylo to doslova dech beroucí. | Het was werkelijk adembenemend.

dospět

(dosáhnout zralosti) volwassen worden

Kdy konečně dospěješ? | Wanneer word je eindelijk volwassen?
Už je dospělá. | Ze is al volwassen.

♦
(dojít vývojem) komen tot iets

Dospěl jsem k závěru, že... | Ik kwam tot de conclusie dat...
Dospěli jsme k dohodě. | We zijn tot een overeenstemming gekomen.
Nedospěli jsme k jednomyslnému rozhodnutí. | We zijn niet tot een unaniem besluit gekomen.
Dospělo to tak daleko, že... | Het is zo ver gekomen dat...

♦
(dostat se) komen tot iets

Když jsme dospěli k cíli...
Toen we onze bestemming bereikten...

dost

genoeg

Máme dost času. | Wij hebben genoeg tijd.
Měli jste dost? (o jídle) | Hebben jullie genoeg gegeten?
Je dost chytrá na to, aby to věděla. | Zij is slim genoeg om het te begrijpen.
Už toho mám dost. | Ik heb er genoeg van., Ik ben het zat.
Začínám toho mít dost. | Ik word er niet goed van.
Tak teď už toho mám dost! | Nu heb ik er echt genoeg van!, Nu ben ik het spuugzat!
Tak (už) dost! | Dat is genoeg!, Kappen daarmee!
Je dost chladno. | Het is vrij koud.
hovor. Je dost dobrej. | Hij is best/vrij goed.
Znám tě už dost dlouho. | Ik ken je best lang.
Bude to o dost těžší. | Het wordt een beetje zwaarder.
Tak jsem tady. – No to je dost! | Ik ben er al., Eindelijk!
No to je dost! (no sláva) | Eindelijk!
dost často | best vaak/mogelijk
víc než dost | meer dan genoeg

dostat

krijgen

Mohu dostat ještě jednu kávu? | Kan ik nog een kopje koffie krijgen?
Dostal jsem to darem od... | Ik heb dat als cadeau van... gekregen.
Dostala přidáno. (na platu) | Ze heeft salarisverhoging gekregen.
Dostal jsem vízum. | Ik heb een visum gekregen.
Kde se to dostane koupit? | Waar kan ik het krijgen?
Už měsíc jsem od něj nedostal zprávu. | Ik heb sinds een maand niets van hem gehoord.
Dostala jméno po matce. | Ze is naar haar moeder vernoemd.
Dostal jsem hlad. | Ik heb honger.
Dostávám žízeň. | Ik begin dorst te krijgen.
Dostal jsem chuť na pivo. | Ik zou een biertje lusten.
Dostal jsem rýmu. | Ik heb een loopneus.
Dostala chřipku. | Ze heeft griep gekregen.
Dostal z toho málem infarkt. | Daarvan kreeg hij bijna een hartaanval.
Dostal jsem padáka. | Ze hebben me ontslagen.
Dostal jsem vztek. | Ik werd boos.
Dostal pokutu za rychlost. | Hij heeft een bekeuring gekregen.
Dostal, co si zasloužil. | Hij kreeg wat hij verdiende.
Konečně dostal rozum. (přestal dělat hlouposti) | Hij is eindelijk wijs geworden.
Dostal kopačky. (od přítelkyně) | Zijn vriendin heeft hem gedumpt.
Dostane co proto! | Hij zal krijgen wat hij heeft verdiend!
Nemůžu to dostat ven. | Ik kan dat niet eruit krijgen.
Dostal jsem tě! | Hebbes!
Ten vtip mě dostal! | De grap amuseerde me tot tranen., Ik lachte tot ik tranen kreeg in mijn ogen.
Dostáváte? (otázka v obchodě) | Wordt u al geholpen?
Není to momentálně k dostání. | Het is niet verkrijgbaar op dit moment.
Je to těžko k dostání. | Het is moeilijk te verkrijgen.
Kde je to k dostání? | Waar kan ik het krijgen?

dostat se

komen

Jak se dostanu do...? | Hoe kom ik naar...?
Dostanu se tam autem? | Kan ik er met de auto heen?
Nemůžu se dostat dovnitř. | Ik kan er niet in.
Dostal se do potíží. | Hij kwam in de problemen.
Dostal se do křížku se zákonem. | Hij kwam in conflict met de wet.
K tomu se dostanu později. | Daar kom ik later nog op terug.
Takhle se nikam nedostaneme. (v řešení ap.) | Op deze manier zullen wij niks bereiken., Dit zal nergens toe leiden.
Na každého se dostane. | Er is genoeg voor iedereen.
Z toho se dostaneš. (z nemoci ap.) | Je komt er wel overheen.
Jak jsi se k tomu dostal? | Hoe ben je erachter gekomen?
Dostala se mi do ruky jeho nová knížka. | Ik kreeg zijn nieuw boek in mijn handen.
Dostala se na vysokou (školu)? | Werd ze tot de universiteit toegelaten?
Dostal jsem se do užšího výběru. | Ik ben op de shortlist gekomen.
Nedostal se mezi nejlepších deset. | Hij heeft de top tien niet bereikt.
... a tím se dostáváme k... | ... en op deze manier komen wij tot...

dosud, doposud

nog (steeds), tot nu toe

od roku 1990 až dosud | sinds 1990 tot op heden
Dosud nedorazili. | Ze zijn tot nu toe niet aangekomen.
Nikdo si dosud nestěžoval. | Tot nu toe heeft niemand geklaagd.
Dosud je to v záruce. | Er zit nog garantie op.
Dosud jsem nedostal odpověď. | Ik heb tot nu toe geen antwoord gekregen.

dotknout se

aanraken, (urážkou ap.) beledigen

Nábytek zůstal nedotčen. | De meubels zijn intact gebleven.
Doufám, že jsem se vás nedotkl. | Ik hoop dat ik u niet beledigd heb.
Byla hluboce dotčena. | Ze voelde zich diep beledigd.
Dotkl jsem se jejích citů. | Ik heb haar gevoelens gekwetst.
Dotkla se několika kontroverzních témat. | Ze heeft enkele controversiële onderwerpen aangeraakt.
Nedotýkat se! | Niet aankomen!, Niet aanraken!
Nedotýkej se mě! | Raak mij niet aan!
To se v jistém smyslu dotýká nás všech. | Op een bepaalde manier raakt het ons allemaal., Op een bepaalde manier zijn wij er allemaal bij betrokken.
Všichni, kterých se to dotýká... | Iedereen die betrokken is...

doufat

hopen

Doufám, že ano/ne. | Ik hoop van wel/niet.
Doufejme, že... | Hopelijk..., Laten wij hopen dat...
No, doufejme! | Hopelijk..., Laten wij hopen dat...
Jen doufám, že... | Ik hoop maar dat...
Už jsem (ani) nedoufal. | Ik heb bijna de hoop verloren.
Doufáme ve vítězství. | Wij geloven in de overwinning., We hopen te winnen.
V to ani nemůžeme doufat. | IJdele hoop.
Pevně jsem doufal, že tu zkoušku udělám. | Ik had de hoop dat ik het examen zou halen.

dovést¹

brengen iem. waar

Dovedu vás tam. | Ik zal jullie/u daar brengen.
Dovedl ji s sebou. | Hij heeft haar meegebracht.
Dovedla nás do jeho kanceláře. | Ze nam ons mee naar zijn kantoor.
Dovedl tým k vítězství. | Hij leidde het team naar de overwinning.
To mě dovádí k šílenství/nepříčetnosti. | Daar word ik helemaal gek van.
dovést co do konce | iets tot een goed einde brengen

dovést²

kunnen

Dovedeš (udělat) stojku? | Kun je een handstand doen?
Ještě nedovede psát. | Hij kan nog niet schrijven.
To nedovede každý. | Niet iedereen kan dat.
Dovede se pěkně naštvat. | Hij kan behoorlijk boos worden.
Dovede mě rozesmát. | Hij kan me aan het lachen maken.
Dovedeš si to představit? | Kun je het je voorstellen?
Nedovede to pochopit. | Hij is niet in staat om het te begrijpen.
Dobrý právník dovede divy. | Een goede jurist/advocaat kan wonderen verrichten.

dovnitř

naar binnen

Pusť mě dovnitř! | Laat mij naar binnen!
Pojďme dovnitř! | Laten we naar binnen gaan!
Zasuňte to dovnitř. | Schuif het erin alstublieft.
Vřítil se dovnitř. | Hij stormde binnen.
V(y)točte chodidla směrem dovnitř. | Draai uw/jouw voeten naar binnen alstublieft.

dovolená

vakantie f

Kam jedete na dovolenou? | Waar gaan jullie op vakantie?
Jsme tady na dovolené. | We zijn hier op vakantie.
Vezmu si dovolenou. | Ik neem verlof.
Dovolenou jsme strávili na horách. | We hebben onze vakantie in de bergen doorgebracht.
Udělám to o dovolené. | Ik zal dat tijdens mijn vakantie doen.
Ještě se nevrátil z dovolené. | Hij is nog niet terug van vakantie.
Zaměstnanci jsou na nucené dovolené. (pro nedostatek práce) | De werknemers zijn met verplicht verlof gestuurd.
Je na mateřské dovolené. | Ze is met moederschapsverlof.
tři týdny placené dovolené | drie weken betaald verlof
krátká dovolená na venkově | een korte vakantie op het platteland
zdravotní dovolená (nemocenská) | ziekteverzuim t
zdravotní dovolená (pro zranění) | ziekteverlof t
jednodenní dovolená | een dag vrij
pracovní dovolená (trávená stejnou prací) | verlofdag f/m

dovolit

laten doen iem. iets

Dovolíte?, S dovolením! | Sorry!, Pardon!
Dovolte, abych se představil. | Ik wil me graag even voorstellen.
To nedovolím. | Ik zal het niet toestaan.
Dovolila mi to používat. | Ze liet het me gebruiken.
Jestli dovolíte... | Met uw toestemming..., Als u het niet erg vindt...
Kdo ti to dovolil? | Wie gaf je toestemming?, Wie liet je het doen?
Požádám ho o dovolení. | Ik zal hem vragen om toestemming te geven.
Udělal to bez (mého) dovolení. | Hij deed het zonder (mijn) toestemming.

dovolit si

zich permitteren, zich veroorloven

To si nemůžeme dovolit. | We kunnen het ons niet veroorloven.
Mohl by si to klidně dovolit. | Hij zou het zich makkelijk kunnen veroorloven.
Nemohou si dovolit další skandál. | Ze kunnen zich een ander schandaal niet veroorloven.
Dovolil jsem si přinést... | Ik liet mijzelf... brengen.

dovolovat si

wagen iets

Dovoluji si požádat vás... | Ik sta mezelf toe u te vragen om...
Co si to dovolujete! | Hoe durft u?
Moc si dovoluje. | Hij durft te veel.
Nedovoluj si na mě! | Daag me niet uit!

dozadu

naar achteren

Přetoč to dozadu. (film na kazetě ap.) | Spoel het terug.
Sednu si dozadu. (v autě) | Ik ga achterin zitten.
Podívej/Otoč se dozadu. | Kijk naar achteren.
Ustupte dozadu! | Stap terug alstublieft.
zepředu dozadu | van voren naar achteren

dozvědět se

te weten komen, (doslechnout se) horen

Jak se to dozvěděli? | Hoe zijn ze erachter gekomen?
Dozvěděl se to. | Hij kwam erachter.
Jestli se to dozví... | Als hij erachter komt...
To se nikdy nesmějí dozvědět. | Zij moeten er nooit achter komen.
To se brzy dozvíš. | Je zal er snel achter komen.
Dozvídám se, že... | Ik kom erachter dat...
Dozvídám se to jako poslední. | Ik kom erachter als laatste.

drahý

duur

Je to na mě příliš drahé. | Dat is te duur voor me.
Bylo by to poněkud drahé. | Het zou een beetje te duur zijn.
Bude to tak (mnohem) dražší. | Op die manier wordt het veel (of veel) duurder.
Nakupuje v nejdražších obchodech. | Hij doet boodschappen in de duurste winkerls.
Drahá Evo/Drazí přátelé... | Lieve Eva/vrienden...
Draze zaplatili za... | Ze hebben veel betaald voor...
Bylo tam dost draho. | Het was daar behoorlijk duur.
V Tokiu je draho. | Tokio is duur.
To tě přijde draho! | Dat zal je nog duur komen te staan!
levně koupit a draze prodat | goedkoop inkopen en duur verkopen
mnohem dráž než... | tegen een hogere prijs dan...
dvakrát/třikrát dráž(e) | voor de dubbele/driedubbele prijs
drahé kovy | edelmetalen t pl
drahé kameny | edelstenen m pl
moje drahá polovička (partner) | mijn wederhelft

druhý

de/het tweede, (jiný) de/het andere

Skončil/Doběhl druhý. | Hij eindigde als tweede.
Druhého dne... | De volgende dag...
To je druhá strana mince. | Dat is de keerzijde van de medaille.
Jako každý druhý... | Zoals ieder ander...
Druhého takového nenajdeš. | Er is niemand zoals hij.
Zeptej se někoho druhého. | Vraag het aan iemand anders.
Je to druhý Maradona. | Hij is de nieuwe Maradona.
Tady je můj druhý domov. | Hier is mijn tweede thuis.
Pomáhají jeden druhému. | Ze helpen elkaar.
Křičeli jeden přes druhého. | Ze schreeuwden door elkaar heen.
Pěkně jedno po druhém. (dle důležitosti ap.) | Alles op z'n tijd.
jeden po druhém (postupně) | de een na de ander
každý druhý den | om de dag
na jedné straně... a na druhé straně | aan de ene... aan de andere kant
za druhé (ve výčtu) | ten tweede
mat. na druhou (umocněný) | de macht van twee
mat. druhá odmocnina | vierkantswortel m
půl druhého | anderhalf
druhý jmenovaný/uvedený (ze dvou) | laatstgenoemde f/m
mé druhé já | mijn alter ego
z druhé ruky (informace ap.) | uit tweede hand
hrát druhé housle (mít podřadnější pozici) | de tweede viool spelen
cestovat druhou třídou | tweede klas reizen

držet

houden, vasthouden

Drž to pevně. | Goed vasthouden., Hou dat goed vast.
Drž (a nemel se). | Sta stil.
Drž hubu! | Hou je kop!
Auto dobře drží na silnici. | De auto ligt goed op de weg.
Nálepka na zdi nedrží. | De sticker plakt niet aan de wand.
Nedrží to tvar. | Het houdt de vorm niet.
Držím ti palce! | Ik zal voor je duimen.
Držím ti místo. | Ik hou een plekje voor je vrij.
Držím dietu. | Ik ben op dieet.
Drželi minutu ticha. | Ze hebben een minuut stilte gehouden om... (iemand te herdenken).
Nedrží slovo. | Hij kan zijn woord niet houden.
Drží světový rekord. | Hij heeft het wereldrecord in handen.
Drží (po)spolu. (svorně ap.) | Ze plakken aan elkaar.
držet krok s kým | gelijke tred houden met iem.
držet si koho od těla | afstand van iem. houden

držet se

zich vasthouden

Pevně se držte. | Houd je goed vast!, Goed vasthouden.
Drž se! (povzbuzení ap.) | Houd je goed vast!, Pas goed op jezelf!
Držte se pohromadě. | Bij elkaar blijven.
Toho se drž! | Houd je daar aan!
Drž se vpravo. (na silnici ap.) | Houd rechts aan.
Drž se pokynů! | Volg de instructie!
Drž se od něj dál. | Blijf van hem weg., Blijf bij hem uit de buurt.
Sotva se držím na nohou. | Ik kan bijna niet meer staan.
Teploty se drží kolem nuly. | De temperatuur schommelt rond nul.

dřevo

hout t

přen. Spí jako dřevo. | Hij slaapt als een marmot.
Zaklepej to na dřevo! | Toi, toi, toi!, Afkloppen!
Je (to) dřevo. (nemehlo na pohyb) | Hij heeft twee linkerbenen.
Na tenis jsem (hrozné) dřevo. | Ik ben hopeloos in tennis.
tvrdé/měkké dřevo | hard/zacht hout
práce se dřevem | houtbewerking f
dřevo na otop | brandhout t
peníze na dřevo (hned při koupi) | contant
zaplatit na dřevo | contant betalen

dřít

(pracovat) ploeteren, hard werken, (o něco ap.) schuren

Celý týden dře v továrně. | De hele week zwoegt hij in een fabriek.
Nedři se moc. | Jezelf niet uitputten., Put jezelf niet uit., Vermoei jezelf niet.
Dřu jako mezek/do roztrhání těla. | Ik werk als een paard., Ik werk als een galeislaaf.
Musím (se) dřít na zkoušku. | Ik moet voor het examen zwoegen.
Dveře dřou o zem. | De deur schuift over de vloer., De deur slijpt tegen de vloer.
Ty kalhoty mě dřou. | Deze broek kriebelt.

dřív

vroeger

Mohu přijít dříve? | Kan ik iets eerder komen?
Jste tu (o půl hodiny) dřív. | U bent (een half uur) te vroeg.
Zítra musíme vstát dřív! (ráno) | Morgen moeten wij eerder opstaan.
Čím dřív, tím lépe. | Hoe eerder hoe beter.
Dodělej to co nejdříve. | Maak het zo snel mogelijk af.
Dřív než přijde... | Voordat hij komt...
Měl jsi mi to říct dřív! | Dat zou je mij eerder hebben moeten vertellen!
Dřív to bylo jinak. | Dat was eerst/vroeger anders!
Myanmar, dříve Barma... | Myanmar, het voormalige Birma...
Nevím, kam dřív skočit/co dřív. | Ik weet niet waar ik moet beginnen.
dřív než bylo (na)plánováno | eerder dan gepland
dřív nebo později | vroeger of later

duch

geest m, (strašidlo) spook t

Byl duchem nepřítomný. | Hij was totaal afwezig.
V duchu jsem si říkal... | Ik zei tegen mezelf...
V duchu jsem byl s ní. | In mijn gedachten was ik bij haar.
Duchem je pořád mladý. | Hij is nog jong van geest.
Má dobrodružného/podnikatelského ducha. | Hij heeft een avontuurlijke geest.
Neklesejte na duchu! | Verlies de moed niet!
Pojali to ve stejném/v novém duchu. | Ze begrepen het in dezelfde/een nieuwe zin.
Duch svatý | de Heilige Geest
V zdravém těle zdravý duch. | Een gezonde geest in een gezond lichaam.

důležitý

belangrijk

Tamto není (tak) důležité. | Dat is niet zo belangrijk.
Tohle je mnohem důležitější než... | Dat is veel belangrijker dan...
Nejdůležitější je... | De hoofdzaak is...
To je jen málo důležité. | Dat is slechts van geringe betekenigs.
To je pro ně velmi důležité. | Dat is zeer belangrijk voor hen.
Vypadá to důležitě. | Dat ziet er belangrijk uit.
Důležitě prohlašoval... | Hij verklaarde op grootse wijze...
Přikládá tomu velkou důležitost. | Hij hecht er veel waarde aan.
Dělá se důležitým., Chová se důležitě. | Het is hem naar het hoofd gestegen.
životně důležitý | van levensbelang
úkol nejvyšší důležitosti (upřednostněný) | een opgave met de hoogste prioriteit
podle důležitosti | naar belang

duše

ziel f

Ve skrytu duše jsem doufal... | Diep in mijn hart hoopte ik...
Z duše ho nenávidí. | Ze haat hem met heel haar hart.
Nebyla tam ani živá duše. | Er was daar geen levende ziel te bekennen.
Mluvíte mi z duše. | Je haalt me de woorden uit de mond.
Promluvil jsem mu do duše. | Ik heb op zijn geweten ingepraat.
Celý den chodí jako tělo bez duše. | Hij loopt de hele dag al te kniezen.
Vypustila duši. (zemřela) | Ze heeft de geest gegeven.
Upsal duši ďáblu. | Hij heeft zijn ziel aan de duivel verkocht.
Na mou duši! | Ik zweer het!
Byla v něm malá dušička. | Zijn hart klopte in zijn keel.
Duševní vlastnictví musí být chráněno. | Intellectueel eigendom moet beschermd worden.
Je duševně nemocný. | Hij is geestesziek.

důvěřovat

vertrouwen

Důvěřuj mi! | Vertrouw me!
Dá se mu důvěřovat? | Kan men hem vertrouwen?
Proč nám nedůvěřují? | Waarom vertrouwen ze ons niet?
Vůbec mi nedůvěřuje. | Hij vertrouwt me helemaal niet.
Vzájemně si důvěřujeme. | We vertrouwen elkaar.
Přátelé, kterým nejvíc důvěřuje... | De vrienden op wie hij het meest vertrouwd heeft...

důvod

reden f/m

Z jakého důvodu? | Om welke reden?
Není důvod se obávat. | Er is geen reden om bang te zijn.
Má to svůj důvod. | Er is een reden voor.
Jaký jste k tomu měl důvod? | Wat voor redenen had u daarvoor?
Musíte k tomu mít dobrý důvod. | U moet hier een goede reden voor hebben.
Odstoupil ze zdravotních důvodů. | Hij is om gezondheidsredenen afgetreden.
Odešel bez zjevného důvodu. | Hij is vertrokken zonder duidelijke reden.
Udělal to zcela bez důvodu. | Hij deed het zonder reden.
Zrušili to bez udání důvodu. | Ze annuleerden het zonder opgave van redenen.
Neuvedli žádné důvody... | Ze hebben geen redenen aangegeven...
Je důvodné podezření, že... | Het vermoeden is gegrond dat...
z důvodu čeho | vanwege iets

dveře

deur f/m

Zavři za sebou dveře. | Doe de deur achter je dicht.
Přivřel jsem dveře. | Ik heb de deur dichtgetrokken.
Nechal dveře dokořán. | Hij liet de deur wagenwijd openstaan.
Počkejte za dveřmi. | Wacht u voor de deur.
Jděte hlavními/předními dveřmi. | Gebruikt u de voordeur.
Zabouchl jsem si dveře. | Ik heb mezelf buitengesloten.
Zavřela mi dveře před nosem. | Ze heeft de deur voor m'n neus dichtgeslagen.
Přivřel/Přibouchl si ruku do dveří. | Zijn hand heeft tussen de deur gezeten.
Potkali jsme se ve dveřích. | We kwamen elkaar in de deuropening tegen.
Léto je přede/za dveřmi. | De zomer staat voor de deur.
Vyrazil jsem s ním dveře. | Ik heb hem buiten de deur gezet.
Dveře se (tam) netrhnou. | De mensen blijven maar binnenkomen.
zazvonit/zaklepat u čích dveří | op de deur bij iem. kloppen/bij iem. aan de deur bellen
den otevřených dveří | opendeurdag m
jednání za zavřenými dveřmi | een gesprek achter gesloten deuren
nechat (si) otevřené dveře (v záloze ap.) | de deur open houden
ukázat komu dveře (vyhodit ho) | iemand de deur wijzen

dýchat

ademen

Dýchejte zhluboka. | Diep inademen alstublieft.
Ještě dýchá. (žije) | Hij ademt nog steeds.
Ztěžka dýchal. | Hij ademde zwaar.
Nemůžu dýchat. | Ik kan niet ademen.
Tady se nedá dýchat. | Hier kan men niet ademen., Het is hier benauwd.
Těžko se mi dýchá. | Ik heb moeite met ademhalen.
Dýchal si na prsty. (kvůli zimě) | Hij blies op zijn vingers.
Nechali ho dýchnout (do balónku). | Hij werd gevraagd om een ademtest te doen.
Napětím ani nedýchali. | Ze konden van de spanning niet ademhalen.
dát komu umělé dýchání | iem. kunstmatig beademen
dýchání z úst do úst | mond-op-mondbeademing f